fríggjadagur 21. oktober 1994síða 15

rr », ) jablaðið [| Vanda- fullur kossur Eitt ungt indiskt par noyðist nú handan rim- arnar í eitt ár, fyri aftaná at verða burturvíst úr Sameindu Emiratunum. Orsøkin er romantisk, ti tey bædi hava i rættin- um vidgingid, at tey hava kyst hvørtannad, og taðernevniliga bann- að í arabiska landinum, tá tey bæði ikki eru gift við hvørjumødrum. Tey bæði ungu vóru í starvi hjá einari familju, tá tey funnu fyri gott at leggja saman ástir, eina- ferð streymurin fór, og tey kystu tann vanda- mikla kossin, ið nú hev- ur kostað teimum fræls- ið. hj. Kim er komin undan aftur Nordurkoreanski leidar- in Kim Jong II hevur nú langt um leingi vist seg aftur alment, eftir at einki hevur verid at sæd til hansara i 88 dagar. Hetta hendi, tá minn- ingarhald varð hildið um pápa hansara, Kim Il Sung, ið doyði fyri 100 døgum síðani. At nyggi leiðarin ikki hevur verið at sæð, hevur elvt til ein hóp av søgum um bæði eitt og annað, so sum kvettroynd, deyðasjúku og annað. hj. Rotta umborð á India- flogfari Herfyri noyddist eitt flogfar hjá Air India, ið flýgur millum New Del- hi og London, gevast við flúgvingini, av tí ferða- fólkini á business-class brádliga sóu eina rottu á dúrkinum millum ferða- fólkini. Flogfarið varð bein- anvegin tíkið úr flúgv- ingini og gassað, so øll hugsandi skaðadjór um- borð við vissu vórðu fyribeind. Fleiri flogfeløg hava í síðstuni lagt flúgvingina til India niður, ti tey bera ótta fyri, at svartideydi, ið gongur í India, skal spreiða seg úl onnur lond tann vegin. Higartil hevur pestin kostað 59 mannaliv, og tað eru júst rottur, ið eru teir idnastu smittuberamir. hj. Japanskur nobel-vinnari Tann 59 åra gamli japan ski rithevundurin Kenza buro Oe fekk hósdagin í síðstu viku bókmentavirð isløn Nobels — aftur við henni eru sjey milliónir svenskar krónur. Hetta er ein stórhending fyri japanskan skaldskap, tí Japan hevur bert eina ferð áður fingið bókmenta- virdisløn Nobels, síðani hon fyrstu ferð varð latin í 1901. Tað var í 1968, tá rithøvundurin Kawabata Yasunnari fekk hana. Bókin, ið verður mett sum høvudsverkid í skald- skapinum hjá Kenzaburo Oe, er bókin >Tigandi skríggið<, ið varð útgi vin í 1967. Tá vóru tíggju ár liðin, síðani fyrsta bx hjá honum kom út í 1957 »Eitt lagið starv. Yvirhøvur verður sagt um japanska rithøvundin, at hann serliga er ávirkað- ur av fronsku eksistensial- ismuni og størsta íblástur- in hevur hann fingið úr skaldskapinum hjá Jean- Paul Sartre. Kenzaburo Oc býr í út- riðinum av Tokyo, og ætt- artalva hansara gongur aftur ul samuraiarnar, ið løgdu stóran dent á æru og stoltleika — tvey hugtak, ið hava sett sín stóra dám á alt tað, ið er komið undan hansara penni hesi mongu árini, hann hevur skrivað. hj. | Fridarhyrur spreiðir seg í Mideystri Sum ein alda spreiðir fridurin seg nú í Mideystri. Tað byrjaði vid søguligu avtaluni millum Israel og PLO, og nú eru ísraelsmenn og jordanar komnir ásamt um at skriva undir fridaravtalu síðst í hesum mánaðinum, eftir drúva ósemju millum londini Mánanáttina ruddaðu ísra- elsmenn og jordanar slóð fyri enn meira friði í Mið- eystri, ið tey mongu síðstu árini hevur verið roknað sum krúttunna heimsins. Hetta hendi, eftir at sam- ráðingarmenn hjá báðum pørtum høvdu sitid á fundi í samfullar sjey tímar, har londini komu ásamt um, hvussu markið skal vera teirra millum og hvussu tey í felagsskapi skulu finna út- av at býta vatnið ímillum sín, ið hevur verið ein felags trupulleiki í mong ár, tí at keldan er tann sama. — Hetta er ein søguligur dagur, segði ísraelski for- sætisráðharrin, Yitzhak Ra- bin, ið saman við uttanríkis- ráðharranum Shimon Peres hevði sitid á ti drúgva fund- inum við jordanar. Samstundis nýtti Rabin Finnar gjørdu við fólka- atkvøduna sunnudagin greitt, at flestu teirra eru fyri finskum ES-lima- skapi. Tá aliir atkvødusedl- arnir vóru upptaldir, vísti tað seg, at 57,1% av teim- um, ið høvdu verið og rn atkvødu, vóru fyri inskum ES-limaskapi, meðan 43% vóru ímóti. Við ødrum orðum var talan um ein rættiliga greiðan meiriluta millum høvid at rósa jordanska konginum Hussein fyri tað dirvi, hann hevur sýnt undir samráðingunum, ið hava verið alt annað enn lættar. Undirskrivað síðst í hesum mánaðinum Mánadagin avdúkaði so Hussein kongur, atendaliga fridaravtalan millum Israel og Jordan helst verdur und- irskrivað hósdagin 27. okt- ober, og at tað allarhelst fer at verða gjørt einastaðni á markinum millum londini Óváttað tíðindi vilja vera við, at amerikanski forsetin Bill Clinton fer at vera við til hátíðarhaldið, og hann hevur heldur ikki lagt fingr- arnar ímillum í sínum rós- um til teir samráðandi part- arnar í Miðeystri: --T einari tíð, hvar hatur og finsku veljararnar. Vallut- tøkan var 74%. Enn hevur ikki verið so nógv tosað um, hverja stóðu finskir politikarar fara at hava til spurningin eftir flkaatkvøduna, men finski forsetin Martti Ah- tisaari hevur aftaná sagt, at stødutakanin hjá teimum finsku veljarunum á ein hátt er bindandi fyri polit- isku avgerðina á økinum. — Fyri fyrstu ferð nakr- antíð hevur Finland sjálvt sera avgjørd sjónarmið gera vart við seg í Miðeystri, hava Rabin og Hussein vist, at tj6dir eisini dugaat leggja stridsspurningar aftur um seg,segði hann. Avtalan, ið nú er komin upp á pláss, og bert vantar undirskriftirnar, er ein av- leggari av friðarsamtyktini, ið bæði Ísrael og Jordan undirskrivaðu í Washing- ton 25. juli. Høvudspunktini í avtal- uni eru, at markid i summ- um stødum verður flutt — tó bert småvegis — og at lond- ini skulu ganga saman um at byggja vatnbyrgingar, so sum frægast fæst burtur úr ti sindrinum av vatni, londini kunnu fáa fatur á. | Avtalan millum Israel og Jordan kemur eisini í kjalar- vørrinum á, at israelski for- sætisráðharrin Yitzhak Ra- Greiður finskur meiri- luti fyri ES-limaskapi gjørt av, hvønn veg landið skal fara, segði forsetin, ið sostatt undirstríkaði, at Finlandnú hevur víst, hvat pláss landið vil hava í Eu- ropa. Eftir at finnar sjålvir hava gjørt greitt, at teir nú vilja gerast fjúrtanda land- ið í europeiska samveldin- um, hevur stórur spenn- ingur verið um, hvussu norðmenn og sviar fara at bera seg at, tå teirra fólka- atkvgður vera í næstum. hava vent skútuni. bin, ísraelski uttanríkisráð- harrin Shimon Peres og PLO-leiðarin Yasser Arafat í farnu viku fingu friðar- heidursløn Nobels, ið fyri fyrstu ferð varð givin trim- um fólkum. Heidurslønina fingu teir tríggir fyri innsatsin, tá Ísra- el og PLO fyrr í ár skrivaðu undir eina friðaravtalu sín- ámillum. hj. Norðmenn tykjast tó at Ein meiningarkanning hevur víst, at um finnar vóru fyri ES-limaskapi, vórðu 46% av norðmonnunum tað eisini, meðan 41% vóru ímóti. Hinvegin tykist enn ES-måtstødan at hava fastatøkur å svium, og har bendir nógv á, at tað held- ur verða politikararnir enn fólkið, ið fáa landið upp í ES. hj. Ráðharri horvin við 1,1 mio. kr. At hava so nógvan pen ing um hendi hevur óiv- að verið ov stór freisting hjá uttanríkisráðharran- um úr afríkanska landin- um Rwanda, Jean-Marie Ndagijimana, ið herfyri var á veg til New York við 187.000 dollarum svarandi til 1,1 mió. kr. - í vidførinum. Maðurin er í hvussu er horvin, og hildið verður, at hann sjálvur er strokin avstað við peninginum, ið annars varð ætlaður at fáa gongd á aftur ST- umboðanina hjá borg- arakrigsherjada landin- um, ið hevur syrgt fyri høvudstidindum ul fjøl- midlar kring allan heim sidstu månadirnar. At peningurin er burt- uri, hevur nå ført vid sær, at ST-skrivstovan hjå Rwanda hvørki fær goldið lønir ella rokn- ingar. Telefonsamband- ið, ið eru lívsnervin hjá skrivstovuni, er longu slitið. hj. Norska gentan frysti i hel Tilburdurin vid fimm åra gomlu norsku små- gentuni, Silje Marie Re- dergård, ið varð dripin av trimum smádreingj- um, hevur skelkað øll Norðurlond, og eisini kring um í heiminum gt- ast fólk við hendingina. Smágentan varð funn- in deyð leygardagin í kavanum við tað spæli- plássið, har hon og mill- um onnur teir triggir javngomlu smádreing- irnir plagdu at spæla. Politiið í Tróndheimi hevur sagt, at orsøkin til. deyða hennara ongantíð verður almannakunn- gjørd, men alt bendir nú á, at eftir at Silje Marie varð illa hagreidd av teimum trimum dreingj- unum, er hon fryst í hel í tí kalda kavanum. Mamma hennara hev- ur sagt, at hon ikki kann hava agg til dreingirnar ella teirra avvardandi fyri hendingina, ti hesir dreingimir eru so småir, atteir ikki vistu, hvat tcir gjørdu. Einannar keðiligur til- burður í sambandi við syrgiligu hendingina er eisini, at veruligi pápin hjá Silje Marie ikki fekk boðini um hendingina, fyrr enn hann sá tíðinda- sendingina um morðið í norska sjónvarpinum. bj.