týsdagur 15. juli 2003síða 3

4 Nr. 132 - 16. juli 2003 Nr. 132 - 16. juli 2003 5 Tað er óheppið, at fólkaflokkurin kemur við eini fráboðan um, at Alivinnan skal kanska hava almenn- an stuðul, uttan at tosa við samgonguna um tað fyrst KREPPUHJÁLP TIL ALIVINNUNA Áki Bertholdsen – Eg dugi ikki at ímynda mær, at tað almenna nú skal undir at veita alivinnuni al- mennan stuðul. Kári Høj- gaard, formaður sjálvstýr- isfloksins, sum eisini er í samgongu, er ógvuliga ivingarsamur um ætlanina at lata alivinnuna almennan stuðul. Í fjølmiðlunum seinastu dagarnir hevur fólkaflokk- urin róð framundir at geva alivinnuni almenna kreppu- hjálp. Men tað tykist sum um at fólkaflokkurin er mestsum einsamallur um at halda, at hetta er eitt gott hugskot, tí sum tað framgongur av øðrum greinum í blaðnum, eru hinir tríggir samgongu- flokkarnir alt annað enn fegnir um fráboðanina frá fólkaflokkinum. Kári Højgaard er formað- ur í øðrum tí lítla sam- gonguflokkunum og hann dugir ikki at ímynda sær, at alivinnan fer at fáa al- mennan stuðul. – Vit hava eisini eina rækjuvinnu, sum ekur á knøunum og tað er ótrúliga vandamikið at fara undir aftur at veita vinnuni al- mennan stuðul. Vinnan skal vera stuðulsfrí -– Tað hevur verið almenni politikkurin, at vinnan skuldi vera stuðulsfrí og vit hava lagt okkum á tann bógvin, at tað almenna leggur karmarnar og skapar fortreytirnar og stuðla vinnuni óbeinleiðis við at seta pening av til gransking og til íverksetarastuðul til nýggjar vinnur. – Men haðani frá, eigur vinnan at klára seg sjálv og tað hava vit alla tíðina, arbeitt fram ímóti. Kári Højgaard sigur, á fíggjarlógini er ikki ett oyra sett av til fíggjarliga hjálp til alivinnuna ella til nakra aðra vinnu og hann sigur, at tað er nóg trupult at fáa endarnar at røkka saman, sum er. – Tí dugi eg heldur ikki at síggja nakran møguleika hjá tí almenna at hjálpa alivinnuni burturúr trupul- leikarnar. Tað hevur alla tíðina verið politikkurin hjá sam- gonguni, at vinnan skal ikki hava almennan stuðul og fráboðanin hjá fólkaflokk- inum um at nú verður kann- að um almennur stuðul skal latast alivinnuni, brýtur sostatt fullkomiliga við al- menna politikin higartil. Og Kári Højgaard dylir heldur ikki fyri, at hann heldur, at tað er stak óhepp- ið, at fólkaflokkurin kemur fram við slíkum. – Eg skilji ikki, at fólka- flokkurin kemur við eini fráboðan um, at tað al- menna kanska fer at hjálpa alivinnuni, uttan yvirhøv- ur at hava tosað við sam- gonguna um tað framman- undan og tað er ómetaliga óheppið, sigur Kári Høj- gaard. – Eg dugi ikki at síggja, hvussu lands- kassin kann veita alivinnuni almennan stuðul, sigur Jenis av Rana, formaður mið- floksins í samgonguni KREPPUHJÁLP TIL ALIVINNUNA Áki Bertholdsen -– Eg dugi ikki at síggja, hvussu vit kunnu fara at lata alivinnuni almennan stuðul. Jenis av Rana, formaður miðfloksins, sum eisini er í samgongu, væntar ikki, at alivinnan fer at fáa almenn- an stuðul fyri at sleppa burturúr kreppuni. Í fjølmiðlunum seinastu dagarnir hevur fólkaflokk- urin róð framundir at geva alivinnuni almenna kreppu- hjálp. Men fólkaflokkurin er mestsum einsamallur um at halda, at hetta er eitt gott hugskot, tí sum tað fram- gongur av øðrum greinum í blaðnum, eru hinir sam- gonguflokkarnir alt annað enn samdir við fráboðanina frá fólkaflokkinum. Ein av hinum floksfor- monnunum í samgonguni, Jenis av Rana úr miðflokk- inum, sigur, at hann dugir ikki at síggja, hvussu tað almenna kann forsvara at lata alivinnuni almennan stuðul. Hann minnir á, at ali- vinnan er ikki einasta vinn- an í kreppu. – Rækjuvinnan stendur eisini við eina aðra hurð í landskassanum og bankar uppá og veita vit einari vinnu stuðul, er skjótt, at aðrar vinnur í kreppu fara at krevja somu sømdir. Tì er almennur stuðul til eina vinnu, ein ómetaliga vandamikil kós at ganga, sigur Jenis av Rana. Sporini ræða Hann heldur eisini, at spor- ini ræða. – Tann tíðin, tá ið al- mennur stuðul at alla fíggj- arorku upp, er eitt myrk kapittul í Føroya søgu. Og so var niðurstøðan eftir ta royndina harafturat, at allur tann ovurhonds stóru stuð- ulin til vinnuna ikki so frægt sum loysti nakran trupulleika. Síðani hevur tað mest- sum verið einmælt góðtikið í føroyskum politikki, at almennur stuðul til vinnuna er ein farin tíð. – Tí dugi eg ikki at síggja, at vit fara aftur at leggja á tann bógvin, sigur Jenis av Rana. Hann heldur eisini, at tað er mótsøgn í at lata stuðul til einstakar vinnur við aðrari hondini, samstundis sum vit við hinari hondini tosa um at selja alt tað, sum tað almenna bjargaði í sín- ari tíð. – Tað kann ikki vera meiningin, at tað almenn bara skal spjaða til, tá ið á stendur, sigur formaðurin í miðflokkinum. Hann sigur, at tað al- menna eigur at gera alt, tað kann, fyri at skapa vinnuni fortreytir fyri at arbeiða. – Men beinleiðis at stuðla vinnuni við peninga- ligum innspræningum er ikki okkara politikkur. Hann minnir eisini á at landskassin er ikki ein kassi, sum fyllist av sær sjálvum. -– Tað einasta, vit hava at fylla í landskassan, er tann skattur, vit taka frá fólki og tey, sum tosa um at spræna pening í alivinnuna, mugu so eisini halda, at skatta- trýstið er ov lágt. Onku- staðni skal peningurin koma frá, men eg eri so ein av teimum, sum halda, at skattatrýstið er ivaleysa høgt, sum er. – Tí ber ikki til at stuðla vinnulívinum, fíggjarliga og tað er ein vánalig loysn. Fólkaflokkurin lopin framav Annars ger Jenis av Rana vart við, at spurningurin um almennan stuðul til ali- vinnuna er ikki viðgjørdur í samgongini og hann heldur, at tað er sera óheppið at fólkaflokkurin kemur við eini fráboðan um, at arbeitt verður við einum slíkum stuðuli, áðrenn tað er við- gjørt í samgonguni. – Vit høvdu eina kreppu í vár og tá varð semja í sam- gonguni, at vit skuldu tosa saman innanhýsis, áðrenn slíkar fráboðanir komu út. – Tað er ein grundregla vit hava havt, at vit skuldu tosa saman í samgonguni áðrenn, áðrenn slíkar frá- boðanir, júst fyri at forða fyri, at samgongukreppur tóku seg upp av tí at ein- stakir flokkar boðaðu frá tiltøkum, uttan at hava tos- að við hinar flokkarnar fyrst. – Og tað, sum fólka- flokkurin fær burturúr hes- um, er, at fíggingarstovn- arnir seta seg upp afturá og dúva uppá almennan stuð- ul. – Men tað eiga teir ikki at gera, tí teir skulu ikki vænta sær, at tað almenna bjargar alivinnuni. Vit vita, at bankarnir hava forvunnið ein hóp av pengum uppá alivinnuna. Og har teir hava lagt til brots, mugu teir eisini sjálvir rógva í land aftur, sigur Jenis av Rana. Articon skal byggja sam- ferðslu- havnina í Suðuroy Mánadagin varð sáttmáli undir- skrivaður ímillum Landsverkfrøðing in og Articon um at gera sam- ferðsluhavnina í Trongisvági HAVNAGERÐ Áki Bertholdsen Tað verður byggife- lagið Articon, sum skal gera samferðslu- havnina í Trongisvági. Tað varð greitt mánadagin, tá ið sátt- máli varð gjørdur ímillum Landsverk- frøðingin og Articon um at gera samferðslu- havnina. Tá ið tilboðini vórðu latin upp 18. juni, hevði Articon lægsta boðið á góðar 51 milli- ónir. Síðani hevur Lands- verkfrøðingurin kann- að øll tilboðini nærri. Eitt nú høvdu tey, sum bjóðaðu ymisk fyri- varni og eitt endamál við kanningunum var at vita, hvat øll hesi fyrivarnini merktu í krónum og oyrum fyri byggingina. Men tá ið avtornaði og øll fyrivarni vórðu gjørd upp, hevði Arti- con framvegis lægsta tilboðið, og síðani hava samráðingar ver- ið við felagið um ein endaligan sáttmála og hann var undirskrivað- ur mánadagin. Tilsamans er sam- ferðsluhavnin mett at 60 milliónir, tá ið alt er talt við, bæði byggi- leiðsla, eftirlit og at- komumøguleikar hjá ferðafólki til gongu, boðaði Landsverk- frøðingurin frá í gjára- morgunin. Jenis av Rana: Ber ikki til at alivinnan fær almennan stuðul – Bankarnir hava forvunnið nógvan pening upp á alivinnuna. Og har teir hava lagt til brots, mugu teir eisini sjálvir rógva í land aftur, sigur Jenis av Rana Kári Højgaard: Stórur vandi at lata alivinnuni almennan stuðul – Eg dugi ikki at síggja nakran møguleika hjá tí almenna at hjálpa alivinnuni burturúr trupulleikarnar, sigur Kári Højgaard, formaður sjálvstýrisfloksins Enn hevur gjaldskip- anin, sum P/F Vága- tunnilin keypti frá norska felagnum Q- free, ikki hildið eitt døgn uttan at ganga fyri. Norska gjald- skipanin riggar ikki saman við donsku PBS skipanini, men nú má okkurt gerast, sigur Dávur Reinert Hansen, stjóri í P/F Vágatunnilin VÁGATUNNILIN Marjun Dalsgaard Gjaldsskipanin hjá P/F Vágatunnilin gongur fyri einaferð um tíman – onkuntíð hvønn fimta tíma og av og á ganga upp til 20 tímar ímillum, men enn hevur hon ikki klárað eitt samanhangandi døgn. Norska felagið Q-free finnur ikki feilin og kann tískil ikki rætta hann. Gjaldsskipanin varð keypt sum liður í eini heildar- loysn fyri umleið tveimum árum síðani, og tað er bert kortskipanin, sum ikki riggar. Tískil er tann part- urin, sum riggar, goldin, og um uppsetta gjaldstøðin verður skift út, standast enn fleiri trupulleikar av, at fáa hana at rigga saman við tí upprunaligu heildarskip- anini, heldur Reinhold Isaksen, verkfrøðingur hjá Partafelagnum Vágatunnil- in. Finna ikki feilin Stóri trupulleikin við gjald- støðini er, at allir føroyskir peningastovnar brúka donsku gjaldskipanina PBS, men tað ger norska skipanin, sum føroyingar hava keypt, ikki – tí ber ikki altíð til at vátta flytingar. Tá Partafelagið Vágatunnilin keypti heildarloysnina frá norska Q-free, varð ein serstøk gjaldskipan gjørd, sum skuldi rigga saman við tí donsku gjaldskipanini PBS, og tað er júst hendan skipan, sum er orsøkin til, at gjaldstøðin við Vága- tunnilin gongur fyri í heil- um. - Tað kann vera ein feilur í forritinum, men tað sær ikki soleiðis út – eingin veit, hvar feilurin liggur, sigur Reinhold Isaksen. Stjórin í Partafelagnum Vágatunnilin sigur, at teir valdu norsku skipanina í sínari tíð, tí hon var bíligast í mun til funktionalitet. - Tá vistu vit ikki, at tað fór at vera ein trupulleiki, at fáa skipanina at rigga saman við tí donsku – um vit vistu tað, høvdu vit sjálvsagt ikki valgt hana, sigur Dávur Reinert Han- sen. Trupulleikin kann eisini vera GSM-linjurnar, sum ikki altíð eru tøkar, um nógv tosa í fartelefon nær- hendis. Tí er Føroya Tele við í arbeiðinum at finna orsøkina til trupulleikarnar við gjaldstøðini við Vága- tunnilin, men enn hevur eingin nakra hylling av, hvat skal gerast, sigur Rein- hold Isaksen. - Tað einasta, vit kunnu gera, er at vóna, at teir finna feilin. Vit kunnu ikki blanda okkum í teirra ar- beiði, vit hava bara keypt eina skipan, sum ikki rigg- ar, sigur hann. Fyribilsloysn Fyri at bøta um trýstið, sum stendst av, at upsetta gjald- støðin við Vágatunnilin ikki riggar, vóru tveir leysir sokallaðir POINT-kort- terminalar við GSM-skipan keyptir frá Føroya Tele í juni. Trupulleikin við teim- um er bara, at teir tola ikki regn. Tað var hetta, sum gekk heilt galið eftir kapp- róðurin á Vestanstevnu, tá bíðirøðin rakk niðan til svingið oman fyri P/F Fúta- klett. Partafelagið Vága- tunnilin visti, at terminal- arnir ikki kundu brúkast úti, um vátt var í veðrinum, men teir vórðu keyptir kort- ini, tí tørvur var á eini fyri- bilsloysn. Dávur Reinert Hansen vil enn ikki siga nakað um, hvat næsta stigið er, men teir fara í holt við at loysa trupulleikan, sigur hann. - Vit hava keypt eina skipan, sum skuldi rigga fra 10. december – tá latið varð upp fyri ferðsluni, og tað eru sjey mánaðir síðan. Nú er tolið uppi, sigur Dávur Reinert Hansen. Hann heldur tó ikki, at felagið fer at krevja peningin aftur, tí kubba-parturin av skipanini riggar væl, og tað loysir seg ikki at blaka tað fyri borð. P/F Vágatunnilin: Nú er tolið uppi Stóri trupulleikin við gjaldstøðini við Vágatunnilin er, at føroysku peningastovnarnir brúka donsku gjaldskipanina PBS, men tað ger norska skipanin, sum føroyingar hava keypt, ikki – tí ber ikki altíð til at vátta flytingar - Vit hava keypt eina skipan, sum skuldi rigga fra 10. december – tá latið varð upp fyri ferðsluni, og tað eru sjey mánaðir síðan. Nú er tolið uppi, sigur Dávur Reinert Hansen. C M Y K 5 4