hósdagur 17. november 1994síða 11

Tíðindablaðið ETT Mogens Lykketoft, fí, iarmålarådharri: -Vit hava gjørt okkum nakrar beiskar royndir, og tær prógva, at tær loysnir, sum vórðu gjørdar í oktober 1992 og í januar 1993 als ikki rókka til. Nú mugu vit gera endaligar loysnir, sum halda. Tað er fullkomiliga ógjórligt at skula samráðast um før- oyskar kreppuloysnir triðja hvónn mánað, tað ber ikki til si gur Mogens Lykketoft, figgjarmålarådharri vid Tidindabladid Sosialin. úr Keypmannahavn | Mogens Lykketoft hevdi verið fíggjarmálaráðharri í fimm dagar, tá samfelags- kreppan í 1992 kravdi m.a. hansara stødutakan til, hvort føroyska samfelagið skuldi bjarga bankunum ella íkki. Fíggjarmálaráðharrin skilir væl andstøduflokkar- nar á félkatingi, sum ikki eru so vælnøgdir vid avtal- urnar millum donsku stjórn- ina og landsstýrið. — Hyggja vit í bakspegil- in, so komu vit av tilvild at bjarga bankunum longu í 1992. Bert fimm dagar eftir at vit skipaðu stjórn, fingu vit til uppgávu at taka stóðu til kreppuna í Føroyum. Hinvegin, so var 6gjørligt í hesum tíðarskeiði at meta um, hvussu álvarsom kreppan var, og hvat skuldi til fyri at loysa trupulleik- arnar, sigur Mogens Lykke- toft. Í dag verða sáttmálasam- ráðingarnar á Christians- borg, har danska stjórnin og landsstýrið fara at viðgera m.a. fíggjarlógina og end- urfígging av uttanlands- skuldini, umframt annað høvudsevni, sum verður at tosa um, hvussu arbeiðs- loysið kann basast í Føroy- um. Enn veit eingin, hvussu stórt hallið á fíggjarlógini er, men tað er líkt til, at tað ikki er talan um upphæddir, sum líkjast 300 mill. kr. — Er tað ikki órímiligt at krevja, at fóroyska fíggjar- lógin ikki skal hava ov stórt hall, tá tíðirnar í Føroyum eru so vánaligar? — Í dag verður fundurin, og áðrenn vit hava tosað við landsstýrið, vita vit alseinki um støddina av fíggjarlóg- ini. Eg havi tó varhugan av, at landsstýrið fer at siga, at uppgávan at fáa minst møguligt hall á fíggjarlóg- ini var torførari enn teir høvdu mett, tá vit samrádd- ust seinast og álagt varð teimum at fáa javnvág á fíggjarlógina, sigur Mog- ens Lykketoft. Spurdur um hvat danski fíggjarmálaráðharrin fór at síga til tað, um hallið møgu- liga var stórri enn 150 mill. kr., sum ráðgevandi nevnd- in hevur sett sum mark, sig- ur Mogens Lykketoft, attað er helst eingin, sum í løtuni kann siga, hvat svarið verð- ur fyrr enn fundurin er av. — Seinastu tvey árini er uttanlandsskuldin lækkað úr 8,2 i 6,7 mia. kr. Hevdi tad ikki verid ein fyrimun- ur, um danska stjórnin nú nidurfrysti lånini i nøkur år, fyri at geva føroyska samfelagnum skotbrå at koma fyri seg aftur? — Ju, tað er júst tað, vit hava gjørt fyri at stuðla før- oyska samfelagnum. Ætl- anin við at endurfíggja uttanlandsskuldina, varð gjørd við ti fyri eyga, at geva okkum stundir at meta um, hvert Føroyar hava møguleikar at bóta um vinnulívsbygnaðin. Í veru- leikanum eru hetta tvey mál, sum eru tengd saman. Eitt er um fiskivinnan fær fótað sær aftur i Føroyum, og hitt er um olja er í undir- grundini. — Danski staturin er til reiðar at geva føroyingum eitt skotbrá og tað er hetta, sum vit higartil hava roynt, men vit fara ikki at avskriva skuldina, áður enn vit við vissu vita, hvussu fíggjar- útlitini verða. — Um fiskivinnan svíkur í løtuni, kann komandi olju- rikidømi í føroysku undir- grundini — sum teir serkønu meta er til — ikki nýtast sum trygd fyri skuldini i dag? — Jú, men soleiðis skal hjálpin frá donsku stjórnini higartil eisini skiljast. Tað er heilt greitt, at um fiski- vinnan svíkur, eingin oljaer í undirgrundini, so hava Føroyar ongar møguleikar at gjalda skuldina aftur. Tí hava vit brúkt kredittvirðið hjá danska statinum at end- urfiggja føroysku skuldina, og eisini til at bida vid at gjalda lånini aftur. — Danska stjórnin krevur umsetiliga kvotuskipan i Føroyum. Verður figgjar- politikkurin vid hesum ikki bert so någv skerdur, at als einki kann gerast i Føroy- um? — Viðvíkjandi skerjing- unum i fiskiveiduni, so eru trupulleikarnir stórir, eitt nå ti fiskivinnan ikki bert skal virka í løtuni, men eisini í framtíðini. Tað er helst eingin ivi um, at ein orsøkin til kreppuna i Føroum er, at fiskastovnarnir eru ovfisk- adir, og at fiskivinnan ti er hótt í framtidini, um einki verður gjørt fyri at varð- veita hesar stovnar. Sjálv- andi er tað felags áhugamál millum londini bæði, at ikki órímiligar = kvotuskipanir verða settar í gildi. Hinveg- in, so noyðast vit at lurta eftir ti, sum fiskifrødingar mæla til. Mogens Lykketoft hevur eisini hoyrt ábendingarnar um, at meiri fiskur er til, enn fiskifrødingar mettu. Spurdur, um tað ikki varð ov nógv lurtað eftir fiski- frødingunum, sigur Mog- ens Lykketoft, at tað sjálv- andi ikki ber til at meta so neyvt um fiskastovnar, men at tað kortini kann staðfest- ast, at føroyska samfelagið er hart rakt av ovurfisking seinastu árini, og at tað eis- ini er ein av orsøkunum til samfelagskreppuna. — Hevdi danska stjórnin verið til at tosa við, um Før- oyar umhugsaðu innliman í ES? — Vit stuðla Føroyum utt- an mun til, um føroyingar vilja søkja um limaskap í ES, ella um tað bert er talan um fríhandilsavtalu. Við- víkjandi marknaðarat- gongd, so er nógv, sum bendir á, at tað er ein fyri- munur hjá Føroyum at ger- ast limur í ES, men tað mugu føroyingar sjálvir gera av, sigur Mogens Mogens Lykketoft, figgjarmålarådharri: Lykketoft. — Tað er sostatt ikki førd- ur ein politikkur frá dansk- ari síðu, fyri at fáa Føroyar trýstar inn í ES? — Nei, avgjøn ikki. — Seinastu árni er danska krónan styrkt mótvegis vørum gjaldoyra, og ser- køn fólk halda, at tað hevur kostað Føroyum i útflutn- inginum einar 300 mill. kr. árliga. Kundi hetta ikki fingið donsku stjórnina at fara eitt sindur lagaligari fram í sínum krøvum? — Hetta er júst skúladómi um, hvussu torført tað er at nýta somu gjaldoyrisskipan í tveimum so ymiskum londum sum Føroyum og Danmark. Tað hevur havt vid sær, at hóast Føroyar hava fingið fíggjarligan stuðul, so hevur vinnulívið fingið uupulleikar við kappingarførinum. Vit fara at taka stóðu til hugsandi fyrimunir og vansar, men vit kunnu ikki broyta gjald- oyrisskipanina. — Heldur tú, at tað verður lættari at samráðast hesa- ferð enn undanfarnu ferð- irnar? — Tað havi eg alla grund Nr. 220 — 17. NOVEMBER 1994 til at vóna. Fyrireikingarnar í sambandi við fundin hava verið nágreiniligar, og em- bætisfólk hava gjørt eitt væl úr hondum greitt arbeiði. Samstundis var tað ein fyri- munur, at Poul Nyrup Rasmussen vitjaði í Føroy- um, og har eisini tosaði við politikarar og embætisfólk um komandi samráðingar- nar. — Eg vænti, at vit fáa eina skilagóða avtalu í dag. Hvørki tann danska stjórnin ella føroyska samfelagið kann góðtaka, at vit skulu samráðast um kreppu- loysnir triðja hvønn mánað, sigur Mogens Lykketoft. Spurdur um, hvørja stóðu andstødan í fólkatinginum hevur til føroysku avtal- urnar, sigur MogensLykke- toft, at ta& er misjavnt. Hann — væntar stuðul, Venstre flokkurin góðtekur avgerðina, sum stjórnin og landsstýrið gera í dag, men at trupulleikar eru at fáa konservativa flokkin at taka undir við hesum. — Vit eru noyddir at finna haldgóðar loysnir í dag, sum halda, tí tað er full- komiliga Ggjørligt í før- Síða 11 -Danski stuðulin til Føroyar er tengdur at fær fótað sær aftur og um olja er í undirgrundini. oyskum, eins væl og í donskum politikki, at sam- ráðast um — føroyskar kreppuloysnir tr:ðja hvønn mánað, sigur Mogens Lykketoft. Dagny —————— AFLYSNING AF TVANGSAUKTION Tvangsauktion over ejendommen matr. nr. 27 b, Norðoyri, beliggende Norðoyri, Klaksvík (AS 162/94), berammet til torsdag den 1. dec. 1994, kl. 09.40 aflyses herved. Færøernes fogedret, den 15.11.94 Henrik Engell Rhod dfm. —————————.