leygardagur 26. november 1994síða 26

Síða 26 Nr. 227 —26. NOVEMBER 1993 Við bummull í oyrunum Jóannes Patursson verður ivaleyst roknaður sum sjálvur oddamaðurin í føroyska málstríðnum fyrst í hesi øldini. Í dag hevur hann tó ótilvitað fingið tillutaðan ein heldur iva- saman heiður: Hann verður nevniliga gjørdur til eitt sym- bol fyri tí málstríði, sum í dag verður ført við hevjadum peikipinnum ímóti einum livandi og meiningsfullum før- oyskum máli. Men køvdu okkara føroysku máldómarar sitid við ræðið fyrst í hesi øldini, hevði sjálvt Jóannes bóndi verið koll- dømdur. Um yrkingar og róður hansara høvdu verið trystar gjøgnum sáldið hjá Føroyamålsdeildini og Føroya Lærara- felag, so hevði lítið innihald verið eftir. Til alla lukku eru yrkingar og skjól varðveitt, ið kunnu siga okkum, at Jóannes bóndi brúkt eitt livandi og víð- fevnandi føroyskt mál. Hetta lítla brot úr eini løgtingsrødu í 1923 ber prógv um, at hann harafturat var meiri víðskygdur í málstríðnum enn teir málsligu krossfarararnir á okkara døgum: „Hvussu er ikki borið at við føroyskum stadanøvnum! Minnist bert til hitt nýggja føroyska landkortið, id nevnt er »Færø Amt«, og hvar øll nøvnini eru avbronglað (...) Dr. Jakobsen hevði ongatíð verið við til at geranakað so mala- bariskt, sum nøvnini á hesum landkorti. Hann var biðin at vera við til at yvirseta stadanøvnini, men segði kortanei. Hetta er eitt so gjøgnumgripandi daniseringsarbeidi. Sjålvt okkara neydars haganøvn kunnu teir ikki lata fáa frið, (...) Eitt plássið (...) kallast Lambaregg; tað eitur á kortinum »Lammeegg«, — ja tað er bæði stuttligt og ikki. Eitt annað navn er Mansenni; tað vita vit allir hvat ið er, men teir menn, ið gjørt hava kortið, hava óivað prátað saman um, hvat hetta mundi vera, og so hava teir funnið út, attað mátti vera afturparturin á einum manni, og so er tað vorðið »Mandsende«, ja hetta er ikki bara at flenna at. Og so út- eftir eru nøvnini á hesum korti. Tá vit so siga: Hatta kortið kunnu vit ikki brúka, gerið okkum eitt annað kort, ja so stinga teir bummull í oyruni<. (úr: Munnligt orðaskifti á Føroya Løgtingi 1923 viðví-jandi spurninginum Føroyar- Noregi; Tórshavn 1923). Ein kann bert taka undir við Jóannesi Patursson, tá hann sigur, at tað bæði er láturvert, meiningsforstýrandi og stundum fullkomiliga meiningsleyst at klæða føroysk stadanøvn í ein danskan ham. Tað hevði tó verið enn stutt- ligari, um hann hevði kunnað gjørt viðmerkingar til før- oyskan målpolitikk anno 1994. Tí tað nýggja »Heims- atlassið< og »Alfrødin« hjá Føroya Skúlabókagrunni eru júst talandi dómi um, at føroyingar hava yvirtikið danska målpolitikkin frå fyrst í hesi old. Uttan nakað mål og mið verða tey stadanøvn um allan heim, sum teir gomlu koloniharrarnir longu hava av- bronglað, smurd við eini stavseting, ið ljóðar foroysk. - Og sí: eitt føroyskt heiti er føtt! Onkustaðni verður øll útlendsk stavseting burturbeind og skift út við føroyska. T.d. Kekkia (Tjekkiet), Sveis (Schweiz), Kili (Chile), Keiro (Cairo) o.s.fr. Onkustaðni verður ein føroyskur stavur kloyndur uppí millum aðrar, td.: Aråbia, Ásia, Bogotá (men USA eitur framvegis USA). Aðrastaðni verður ein føroyskur týdningur lagdur afturat, t.d.: Høvdastadur (Cape Town) og Sikiloy (Sicilia), og harumframt skulu allar áir í heiminum nú enda við »å«. Missisippiá, Xingúá, Lualabaá, Coloradoá, Nilå 0.s.fr. Skuldu vit ikki í staðin nýtt møguleikan at víðka okkara mentanarliga sjónarring við at leita fram stadanøvn og góðtiknar altjóða stavsetingar frá upprunalondunum? Ella kanska hoyra vit onki vegna bummull — nei, orsaka — vegna lesull í oyrunum? hr | SJÓNVARPSTÆNASTA | GAMLAR RADIOTÆNASTA | FOTOMYNDIR = *NTENNUARBEIÐI | verða | Vit gera alt og selja avfotograferaðar mangt. Altíð góð tilboð. TIL JÓLA GRAFIA Bor 57 - Tórshavn gøta sm. 12242 v/ E. & P. Persson p/f Skjól og góð avgreiðsla. | RADICOHANDILIN gate VI. 18277 Gøtu Menningar- felag Månadagin 28. nov. kl. 21- 23: Dart. Tysdagin 29. nov. kl. 19 21: Bridge spæl/undirvis- ing v/ Leif Pedersen. Mikudagin 30. nov. kl. 15 —23: Royn tað, tú vilt! Hósdagin 1. des. kl. 15— 23: Royn tad tu vilt! Friggjadagin 2. des. kl. 15 -03: Opið hús. Leygardagin 3. des. kl. 15 -20, sunnudagin 4. des. kl. 13-22 og mánadagin 5. des. kl. 15-22: Listaframsyn- ing: FOYRUR. Tummas Jákup Thomsen. BASARUR KFUK TYSKVØLDID 29. nov., kl. 19 Inngangur við Edith Dahl. Borðsela (m.a. nógvir hondbundnir lut- ir), Kondittarí, Fiski- brunnur. Eydnuhjólið byrjar kl. 20. Mikudagin 30. nov. kl. 19 verður framhald av basarinum, sum endar við, at lutaseðilin verður drigin. OO OOG BOOK KFUK - Vardagøta 9 | Heimskendi ameri- kanski prædikumaðurin Billy Graham skipar fyri eini = heimsumfatandi sjónvarpsfundargð 16.— 18. mars næsta ár. Sjónvarpsfundargðin — sum verður at síggja í ymiskum hølum her í Føroyum — stendur í samband við cina funda- rød, sum Billy Graham skal hava í San Juan í Puerto Rico hesar somu dagar í mars 1995. Billy Graham, sum nú er 76 ára gamal, hevur sjálvur lagt upp ul hesa alheims fundarød, sum verður send yvir sjón- varpsfylgisveinar kring allan knøttin. Jógvan Hammer tekn- iskur leiðari av funda- rødini í Føroyum. I Føroyum arbeiðir ein landsnevnd við fyrircik- andi arbeiðinum at visa Billy Graham til Føroya um fylgisvein BBC Leygardagur 26. nov. 2.00-8.00 World Service News every full Hour 2.25 Newsnight 3.25 Kilroy: »Abducting Chil- dren« 4.25 The big Trip 5:77 5.25 The Clothes Show 6.25 TopGear 7.25 The late Show 8.25 PublicEye 9.00 Bitsa: »Bits of Transport« 9.15 Chucklevision: »Treasures of the Deep« 9.35 Marlene Marlowe Investi- gates: »The Phantom Flop- py Fiddler« 955 Blue Peter 10.20 BykerGrove 10.45 The 0-Zone 11.00 Top of the Pops TIP& D ni TIPS-dystir í viku nr. 48 3./4. des. 1. Coventry-Liverpool 2 lpswich-Manchester C 3 Leicester-Aston Villa 4 Manchester U-Norwich 5 Nottingham F-Arsenal 6 Crystal P-Sheffield W 7. Southampton-Chelsea 8 Tottenham-Newcastle 9 Wimbledon-Blackburn 10. Luton-Sheffield U 11. Middlesbrough-Portsmouth 12 Southend-Swindon 13 Sunderland-Reading fundarødina í Føroyum. Fyribils veit neyndin um try stød, har sjónvarps- fundargðin verður at síggja: Í Ebenczer og Gundadalshøllini í Havn og í einari av Ítróttarhall- unum í Eysturoynni, helst í høllini á Kambs- dali. Í føroysku Billy Gra- ham neyndini sita: Svenning av Lofti, sum er formaður, Oddur Lamhauge, Magnus Simonsen og Preben Hansen. Føroysku tolkamir, sum skulu tolka tunda- rødina úr San Juan í Puerto Rico, eru Zacha- rías Zachariassen og Poul Johan Djurhuus, sum eisini vóru føroyskir tolkar, tá ið fundarødin í Essen í Týsklandi varð sjónvarpað til alt Europa á vári 1993 11.30 The Clothes Show Special in New York 12.00 Holiday 1230 Top Gear 1300 Grandstand 17.15 News from London 1725 World News Week 1755 Just William:»Finding a SchoolforWilliam« 26 18.25 Top of the Pops 2 19.10 Noel's House Party 20.00 NatrualNeighbours: » Arachnaphobia - The true Story«36 20.30 Against all Odds: >The Pro- mise«3:5 21.20 The full Wax: »The Joanna Show«26 21.50 Sport'94 23.00 Later with Jools Holland 27 Sunnudagur 27. nov. 0.00-7.00 World Service News every full Hour 0.25 World News Week 1.25 World Business Reyiew 225 India Business Report 3.25 Kilroy: »Missing Persons« 4.25 Film '94 5.25 India Business Report 6.25 Network East ! 10 7.25 The late Show 8.00 Easy Money 38 8.15 Breakfast with Frost 9.15 Playdays 9.35 TVK: »Food« 9.50 Blue Peter 10.15 TimeBusters 10.40 Grange Hill 11.05 BykerGrove 11.30 Country File 1200 World News Week 1230 News from London 1235 Onthe Record 1330 Eastenders Omnibus 14.50 One Man and his Dog38 15.35 Motor Show '94 16.25 Timewatch: »Spies in the Sky« 1715 ACook's Tour of France: »South West«46 17.45 Network East 1815 News from London 1835 Songs of Praise: »Orkney« 19.10 Lovejoy: »Holding the Ba 20.00 Performance: »Mesure for Measure« 2150 Ancient Lives4 4 22.40 Everyman: »God goes East« 23.30 The Bookworm2:7 Månadagur 28. nov. 0.00-5.00 World Service News every full Hour 025 The Money Programme 1.25 World Business Report 225 Onthe Record 3.25 -The Money Programme 4.25 Food and Drink 5.25 The Money Programme 6.00 Business Breakfast 7.00 Breakfast News 9.05 Kilroy 10.00-12.00 News from London 10.05 Good Morning with Anne and Nick 1205 Pebble Mill 1255 World Weather 13.00 One O'Ciock News 13.30 Esther 14.00 World Service News 14.30 The great British Qiuz 15.00 Playdays 15.20 Mortimer and Arabel: »Mor- timer's Mine« 15.35 TimeBusters 16.00 The Boot Street Band: »New Brains for Old« 26 16.25 BykerGrove 16.50 Worldview 17.00 Home Front2:7 17.30 Catchword 18.00 Six O'Clock News 18.30 TopGear 19.00 Ready steady Cook 19.30 Vintage Last of the Summer Wine: »The Loxley Lo- mænge«79 Eastenders A Question of Sport Video Diaries: »Living with the Enemy« 8 8 World Service News World Business Report World Service News Newsnight >. OO 888 N No AD 8888 PI NI FO AO Lå CS AN) RO Tidin Tysdagur 29. november 0.15 World Service News 0.25 Newsnight 1.00-5.00 World Service News every full Hour 125 World Business Report 225 Newsnight 325 Film '$4 425 Tomorrow's World 5.15 Panorama 6.00 Business Breakfast 7.00 Breakfast News 9.05 Kilroy | 10.00-12.00 News from London | 1005 Good Morning with Anne and Nick EuroSport | Leygardagur 26. nov. 7 y Step Aerobics 8.00 Golf 9.00 AlpineSkiing - live 10.30 Wrestling 11.30 AlpineSkiing - live 12.30 Rally 13.30 Tennis - live 16.00 Figure Skating 17.00 AlpineSkling - live 18.15 Alpine Skiing 19.00 Figure Skating - live 20.00 AlpineSkling - live 20.40 Figure Skating - live 2200 Boxing 23.00 International Motorsports Report 0.00 Rally 1.00 Liðugt Sunnudagur 27. nov. 7.30 Step Aerobics 800 Golf 10.00 Boxing 11.00 Wrestling 12.00 Figure Skating 13.30 Tennis - live 15.00 Weightlifting 16.00 Cross-country Skiing 17.00 AlpineSkiing - live 18.15 Alpine Skiing - live 19.00 Alpine Skiing - live 20.00 AlpineSkling - live 21.00 Weightlifting 22.00 Football 23.00 Sailing 0.00 Tennis 0.30 Liðugt Månadagur 28. nov. 7.30 Step Aerobics 8.00 Figure Skating 10.00 AlpineSkiing 12.00 International Motorsports Report 13.00 Tennis 14.00 Tennis 15.30 Nascar 16.30 Football 17.30 Weightlifting 18.30 Eurosportnews 1 1900 Speedworid 20.00 Nascar 21.00 Football 22.30 Boxing 23.30 Eurogolf Magazine 0.30 Eurosportnews 2 1.00 Liðugt Tysdagur 29. nov. 730 Step Aerobics 8.00 Eurogolf Magazine 9.00 Dancing 10.00 Marathon 11.00 Football Leygardagur 26. nov. 1.00 The Soulf of MTV 2.00 The Grind with Eric Nies 2.30 Night Videos 7.00 The 1994 MTV European Music Awards - Winners Weekend 9.00 The Best of Most Wanted 9.30 The Zig & Zag Show 10.00 The Big Picture 10.30 HitList UK 1230 MTV's 1st Look 00 The 1994 MTV European Music Awards: Local Heroes 14.00 The 1994 MTV European