mikudagur 30. november 1994síða 6

Síða 6 Nr. 229 — 30. NOVEMBER 1994 Tummas Arabo um útnorðursamstarvið eftir norskt nei: Eiga at finna saman í Norðuratlantshavi Tað kann fáa sera stóran týdning fyri samvinnuna í Norðuratlantshavi, at norðmenn hava avgjórt at standa uttan fyri ES. Men tað er avgerandi, at norðmenn virða hinar tjóðir sum veruligar smátjóðir sigur Tummas Arabo frá útnorðursamstarvinum Fyri framtíðar samvinnuna í Norðuratlantshavi ella í út- norði, sum tað eisini verður kallað, kemur úrslitið av norsku félkaatkvøduni um ES-limaskap sera væl við. Tummas Arabo, sum hev- ur verið upp í útrmorður- samstarvinum í nógv ár og sum hetta seinasta árið hev- ur starvast á skrivstovuni hjá útnorðurssamstarvinum í Føroyum, er fegin um úrslitið av norsku f6lka- atkvøduni. Hann vísir á, at teir í løtuni eru við at festa sam- bandið í Norðuratlantshavi eitt sindur betri, og varð Noreg nú farið upp í ES, so hevði tann møguleikin dott- ið niðurfyri. -Nú Noreg verður uttan fyri ES er neyðugt at taka allan henda spurningin upp- aftur av nýggjum, hvussu ein kann skipa eitt sam- arbeiði í Norðuratlantshavi millum Noreg, Føroyar, Ísland og Grønland sigur Tummas Arabo. Høvdu norðmenn atkvøtt fyri limaskapi, so hevdi tad uttan iva skatt tað norður- lendska samstarvið. Vit høvdu tá aftur komið í eina bidistødu. Men nú Noreg verður uttan fyri, kann ein rokna við nøkrum itøki- ligum åtspølum, tá Norður- landaráðsfundurin verður í Reykjavík í mars mánað næsta ár. Sum stødan er í dag er Noreg ikki við í útnorður- stovufolk Sekt verður eftir fólki at arbeiða á skriv- stovu okkara 30 tímar um vikuna. Tann, ið settur verður, skal kunna ar- beiða sjålvstødugt, og er tí neyðugt, at viðkomandi hevur kunnleika til bók- hald, journalisering, arkivering, skrá- seting, rættlestur og annað skrivstovu- arbeiði. Kunnleiki til teldunýtslu er ein treyt. Viðkomandi skal eisini vera mál- kønur, konur í maskinskriving, hava royndir við Word Perfect og hava ar- beitt við Plan Perfect og Navigator ella eðrum rokni- og bókhaldsprogramm- um. Lon og arbeiðstíð sambært avtalu. Starvið verður sett skjótast gjørligt. Umsøkjarar skulu í seinasta lagi 10. desember 1994 venda sær skrivliga til: Føroya Skipara- og Navigatørfelag Yviri vid Strond 3 100 Tórshavn samstarvinum, men gjørt er eitt upplegg til at fåa Strandanoreg við í eitt slíkt samstarv sigur Tummas Arabo, sum vísir á, at teir hava bíðað við hesum til spurningurin um ES varð avgreiddur. Nógv at samvinna um á fiskivinnuøkinum Hverjir eru so tey nýggju perspektivini - møguleik- arnir - í samstarvinum i Norðuratlantshavi, nú norðmenn søgdu nei til ES? Til tað sigur Tummas Arabo, at tað fyri tað fyrsta er neyðugt at víðka sam- starvið soleiðis, at Noreg kemur upp í og fær av- gerðarrætt. Síðani máein til at fáa eitt heilt itøkiligt samarbeiði um tað felags lívsgrund- arlagið, sum øll londini í Norðuratlantshavi hava - nevniliga fiskatilfeingi heilt frá Kanada til Bar- entshavið. Her er m.a. talan um gransking av tí, sum er í havinum, og her kemur norsk luttøka sera væl við, tí teir eiga so nógvar gransk- ingarstovnar til hesi enda- mál. Tummas Arabo ímyndar sær eitt sera umfevnandi granskingarbeiði, har eisini føroyskir stovnar eru við, eitt nú Fiskirannsóknar- stovan, Heilsufrødiliga Starvsstovan, Biofar osfr. Men hvussu langt kann eitt slikt samstarv røkka - verður talan um eina felags búskaparliga eind spurdu vit Tummas Arabo? Hann sigur, at vit koma sjálvandi at kappast um sølu av fiskinum, men tað eru so mong gki vit kunnu samstarva um, tá talan er um fiskivinnuna. Her liggja nógvar stórar uppgávur fyri framman, og tær kunnu vit best fremja saman. Tummas Arabo heldur tað er ov tíðliga nú at tosa um eina búskaparliga eind í Norðuratlantshavi. Men tá talan er um fiskivinnuna, so verða vit noydd at samararbeiða fyri m.a. at fáa sum mest burtur úr stovnunum og fyri at varð- veita teir sum best. -Vit verða noydd í fram- tíðini at sláa ein ring um Norðuratlantshavið, = og halda aðrar úti. Tí hetta er okkara hav. Hetta er okkara lívsgrundarlag. Tummas Arabo heldur, at vitmugu royna at forða fyri, at altjóða flotar koma á okkara leiðir, ti her er ikki meiri fiskur enn vit sjálvi kunnu liva við. Núverandi útnorðurgkið við Føroyum, Íslandi og Grønlandi er risastórt, um- leið dupult so stórt sum alt ES-gkið tilsamans. Taka vit so eisini Noreg upp í, so verður hetta økid uppaftur stórri og sum so ein týðandi eind. VALUTAKURSIR USA Bretland Týskland Sveríki Noreg Frakland Belgia Sveits Holland Italia Finnland island Eysturriki Spania Dollari Pund Markur Króna Króna Frankur Frankur Frankur Gyllin Liri Markur Króna Pesetas Escudos Dollari Yen Pund Drakmur XEU Grikkaland 29.11.94 Skillingur 55,634 Ultimo síðsta mán. 591,30 959, 56 391, 20 82,07 90, 01 114, 26 19, 013 468, 73 348, 99 0, 3826 127, 82 8, 89 55, 579 4, 702 3, 827 437, 26 6, 0715 946, 67 2, 540 745, 92 612,70 958,45 391,68 81,24 89,70 114,16 19, 041 462,31 349,69 0,3797 126,45 8,95 4,696 3,833 444,69 6,2071 944,78 2,542 746,88 Kelda: Føroya Sparikassi Tíðindablaðið 3", Tummas Arabo sigur, at er ynski og vilji til steðar, so kunnu vit fáa nógv burtur úr einum samstarvi í Norður- atlantshavi. Hann heldur, at tað er so nógv sum sam- vinnast kann um, áðrenn tú er komin so langt, at tú hevur eina vøru at selja og tá t ú skal til at kappast á jøvnum føti. Talan er um at skråseta fiskastovnar, hava eftirlit við teimum osfr. Tá talan verður um felags fiskistovnar, so er eisini her umráðandi, at vit, sum liva í Norðuratlantshavi, kunnu samvinna fyri harvið at troyta teir sum frægast. Norðmenn mugu visa "fair play” Men heldur Tummas Ara- bo, at tað ber til at fåa eitt gott samstarv vid nord- menn, sum av mongum før- oyingum og islendingum verða metur at koyra "soloigb" og bara at hugsa um síni egnu áhugamál? Fyrrapartstónleikur verður aftur í Havnar kirkju leygardagin 3. des. kl. 11.30—12.00. Medvirkandi hesaferð eru lærarar í Føroya Mu- sikkskúla, og á skránni er eitt verk fyri floytu og strúkitrio eftir Mozart, andante við variatión- um. Tað er Havnar strúki- kvartett saman við Andreu Heindriksdóttir á floytu, sum spælir. Strúkikvartettin er mannað við Kanny Sambleben og Claire Thomsen, violin, Niko- laus Kapnas á bratsj og Jens Chr. Guttesen á sello. J. S. Bach er umboð- adur vid Preludium og fugu fyri strúkaratrio. Fugan er lag burtur úr so- kallaða — »Musikalska offurinum<. Hetta er long rød av fugum gjørd burtur år einum lagi, sum sjålvur kongurin Fridrikur hin Stóri fann uppá og stakk í hondina á gesti sínum Bach. Strúkikvartettin fer eisini atspælatveir satsir 12. Matiné í Havnar kirkju -Tað kann vera, at norð- menn hava ongantíð borið orð fyri at vera serliga gávumildir. Men spumn- ingurin er um ikki ein kann krevja fairplay av teimum. Teir mugu nú lata vera við at hyggja suðureftir og heldur hyggja vestur eftir og arbeiða saman við teimum smáu tjóðunum í Norður- atlantshavi og ikki minst virða hesi lond sum veru- ligar tjóðir. Tummas Arabo vísir á, at tað kann vera, at tað finst so stórt nåttårurikidømi í øki- num eitt nú olja í føroysku undirgrundini, at londini vera "líkamenn" og ikki sum nú, har Noreg einsa- mælt hevur eina stóra olju- vinnu. Fyrrverandi landsstýris- maðurin heldur, at tað er sera umráðandi lurtað verð- ur eftir hvørjum øðrum og í hesum sambandi hevur tað stóran týdning, at brúka tey réttu orðini og finna tann rætta tónan. jan úr verkinum >Die Kunst der Fuge< eftir Bach. Hetta meistaraverkið, sum kann sigast at vera andaliga testamenti J. S. Bach's, við tað at hann læt tað rista í koparplåt- ur, sum tíverri seinni fór- ust av kleyvarskapi, er ein rød av fugum (løg- um), har nøkur teirra eru gjørd burtur úr tónunum B-A-C-H. : Her visir Bach kynstur sitt sum fugumeistarin mikli. Verkid, sum endar vid koralini, sålmalag- num, »Tå vit í størstu neydum stå«, bleiv ong- antid lidugt. Bach gjørd- ist knappliga blindur og doydi nakad eftir, men arbeiddi til tað seinasta vid meistaraverki sinum, sum er so fullkomið, at eingin seinni hevur gjørt tónasmiðinum kunstin eftir. Havnar strúkikvartett hevur ætlanir um at spæla alt verkið sum tað er á eini seinni konsert. Hurðarnar í Havnar kirkju eru opnar leygar- dagin fyrrapart, og mati- néin byrjar stundisliga.