hósdagur 8. desember 1994síða 3

Tíðindablaðið [ sostalurin ] Nr. 235 — 8. DESEMBER 1994 Sida 3 (4 6.3 Veðrið loyvdi ikki nakrari serligari leiting á sjónum í gjár, og als ikki var hugsingur um hjá froskmonnunum at taka sítt leitingararbeiði uppaftur, tí uppgangurin var nógvur. Leitað varð kortini á landi fram við fjøruni Vánalig líkindi at halda á á Mynd: Kalmar fram við leitingini í gjar Froskmenninir fingu einki gjørt í gjár, og møguleikarnir at leita á sjónum vóru yvir- hóvur smáir í tí stóra uppganginum. Men leitað varð tó á landi fram við fjóruni, í vón um at finna tann 53 ára gamla maskinmannin á >Stathav<, Henry Frederiksberg Vaktar- og Bjargingartæn- astan ávarar nú skip og bát- ar um at halda seg burturi frá Hólmasundi og leiðini rundanum, har »Stathav« av higartil ókendum orsøk- um brådliga fórst seinna- partin månadagin. — Umframt at vraklutir alla tíðina eru har á leiðini, eru eisini trossar komnir fastir í botnin, so teir kunnu vera til vanda fyri skip og bátar, varð fyrrapartin í gjár sagt av skrivstovuni hjá Vaktar- og Bjargingartæn- astuni í Havn. Lágtrýstið, ið førdi við sær ódnarveður mikunátt- ina, gjørdi eisini í gjár sítt til, at torført var at halda fram vid leitingararbeidin- um, ið nú fyrst og fremst hevur til endamáls at finna hin 53 ára gamla maskin- mannin á >Stathav<, Henry Frederiksberg av Strond- um, aftur. Skiparin á »Stathav«, hin 59 ára er Otto Petersen úr Saltnesi, varð funnin nærhendis vanlukkustaðn- um um miðdagsleitið týs- dagin. Aftur í gjár leitað á landi fram við fjøruni, tí tað var einasti møguleikin at leita nakað í gjár. Hvorki >Tjaldrið< ella »Olavur Halgi« fingu gjørt stórvegis í gjár, og als ikki var hugsingur um at lata froskmenninar halda fram við sínum leitingararbeiði nærhendis, har vrakið av »Stathav« sakk týsnáttina kl. 1.30. Tað dýpist skjótt har á leiðini, og eisini er nógv og stórt grót á botninum, so vrakið er illa brotið. Sam- bært Vaktar- og Bjargingar- tænastuni er tað farið í fleiri petti og hetta hevði so held- ur ikki gjørt leitingina lætt- ari, um veðrið var til tað. Vrakið í fleiri pettum At vrakið er so illa brotið, kemur eisini at gera tað sera torført at finna fram til, hví »Stathav« so brådliga sakk seinnapartin mánadagin, at skiparin bert fekk givið eitt neyðarkall frá sær, tí hann av tilvild hevði telefonsam- band vid skrivstovuna hjå Statoil, tå vanlukkan hendi. Einasti sjónarvátturin, ið var til hendingina, var An- finnur Jacobsen. leiðari á Vedurstødini í Havn. Hann sá »Stathav« brádliga fara runt, hóast skipið var rími- liga mitt útiá millum Byrg- istanga og flesina uttan fyri Hoyvíkshólm. Tí er valla hugsandi, at skipið á nakran hátt hevur borið við land, men at talan heldur má vera um, at eitt- hvort er hent umborð, ið hevur verið orsøk til hesa syrgiligu vanlukku. Men júst tað, at vrakið av »Stathav« er so illa farið, at tað er í fleiri smáum pettum, ið fáa stórri og stórri skaða fyri hvønn tíma, tey liggja á havsins botni, ger vónirnar alsamt smærri fyri at finna fram til orsøkina til van- lukkuna við at kanna vrak- ið. Månakvøldid var illveð- ur, og hetta tarnadi leiting- ini tå. Tysdagin var heldur betri vedur, og tå fingu eis- ini froskmennin av »Tjaldr- inum« og »Olavi Halga« farið niður at leita. Men so aftur í gjár var veðrið aftur so mikið vánaligt á sjónum, at lítið og einki gjørdist við at halda fram við leitingini á sjónum. »Stathav« var á veg av Havnini inn á Skålafjørdin, tá hann brádliga fór runt. Tá hetta hendi, hevði hann bert eini 6.000 litrar av olju um- borð, tí hann hevði verið í Havn og givið nøkrum trol- arum olju fyrr um dagin. Tá allir tangarnir vóru fullir, tók »Stathav« einar 125.000 litrar av olju Við umborð, tá vanlukkan hendi, vóru skiparin og maskinmaðurin og hundur- in hjá skiparanum. Vaktar- og bjar gingarskipini »Tjaldrid« og sÓlavur Halgie fingu ikki gjør: nógv við leit- ingina í gjár fyri veðri (Savnsmynd) Máttu fáa franskan tulk til sjóforhoyr Tá franski trolarin »Cap Nord« herfyri av >Tjaldrinum< varð sleipaður inn á Runavík, tí hann hevði fingið trolið um skrúvuna, fekk ein av kistunum undir keiini skaða, so sjóforhoyr mátti til. Tá varð neyðugt at fáa franskan tulk við Hóast Ermarsund millum Frankaríki og Ongland nú ikki er breiðari enn so, at mong millum ár og dag hava roynt at svomið um tað, liggur ikki altíð so væl fyri hjá fransmonnum at tosa enskt — og ong- lendingum at tosa franskt. Hetta kundi eisini verða staðfest, tá ein franskur trolaraskipari var í sjófor- hoyri á sýsluskrivstovuni í Runavík fyri góðari viku síðani. Fyri at franski skiparin skuldi kunna fáa alt við, ið sagt varð í hesum góða sjóforhoyri, gjørdist tað neyðugt at fáa fatur á ein- um tulki, ið kundi umseta fyri skiparanum. Ætlanin var fyrst at hava sjóforhoyrið seinna- part fríggjadag, men tá bar ikki ul at fáa fatur á tulkið, so tí mátti bíðast til leygardag við tí. Fekk um skrúvuna Forsøgan til hetta sjó- forhoyrið er annars hend- an: Franski trolarin »Cap Nord« var staddur beint sunnan fyri føroyska sjó- markið, tá hann bað Vakt- ar- og Bjargingartænast- una um hjálp, tí teir høvdu fingið trolið um skrúv- una. >Tjaldrið< varð sent av- stað at hjálpa trolaranum. Neyðugt varð at seta enda á trolaran og toga hann til lands. Gjørt varð av at fara á Runavík við hon- um. Ein stórur partur av trolinum var farin um Ein av kistunum her á keiini flutti seg sjey sentimetrar, skrúvuna, og eisini hevði eitt lás í trolinum skorað seg fast illum eitt blað á skrúvuni og dysuna, so ikki bar til at gera nakað við skaðan á opnum havi. Nógvur vindur var, tá >Tjaldrið< kom á Runa- vík við trolaranum hetta friggjakvøldid, og meðan teir stríddust við at fáa »Cap Nord« til kei, kom hann at liggja tvørur, og tå hendi so tad, at bulpurin nart vid eina av kistunum undir keiini. Hóast púrt einki sást á franska trolaranum, vísti tað seg, at kistan varð trýst einar sjey sentimetrar inn, og at skaði kom á eitt oki, ið var 30 ferðir 70 senti- metrar. Hvørki umborð á >Cap Nord< ella >Tjaldr- inum< merktist nakað ser- ligt til stoytin, men havn- arfútin, ið stóð á keiini, segði seg merkja stoytin, tá bulpurin kom í keiina. Hetta gjørdist so orsøk- in til sjóforhoyrið. Skipar- in á >Cap Nord<, skipari og stýrimaður á >Tjaldr- inum« og havnarfutin í Runavík skuldu so av- hoyrast, og har gjørdist altso neyðugt vid franska tulkinum, tí franski skip- arin ikki var so stinnur í enskum. Tað tók annars frosk- monnunum hjá »Tjaldrin- um« meira enn sjey tímar at umvæla skadan, ti so nógv av trolinum var farið um skrúvuna og trollásið var blivið so fast, at neyð- ugt gjørdist at slípa lásið burtur. táfranski trolarin »Cap Nord« bar við keiina vid bulp- inum, tå »Tjaldrid« royndi at hjálpa honum at leggja at