mikudagur 14. desember 1994síða 3

AA re Tidindabladid [ sostalurin ] Nr. 239 — 14. DESEMBER 1994 Síða3 Atli Dam, fyrrverandi løgmadur: Vit mugu standa fast mótvegis norðmonnum Nú mugu vit standa fast mótvegis norðmonnum í royndum teirra at brúka Fóroyar sum jarnbrot í stríði sínum móti slíkum, sum veiða "ólógliga" í Loynikrókinum. Føroyar eru eitt ov veikt jarnbrot til, at vit muna mótvegis teimum stórru londunum, EuUog Íslandi Ein av teimum føroysku politikarunum, sum hevur havt mest við norðmenn at gera, tá tað hevur snúð seg um sínámillum fiskiveidi- avtalur, er fyrrverandi løg- maður Atli Dam. Av mong- um eygleiðarum hevur hann verið mettur ein fyri Før- oyar sera góður samráð- ingarleiðari Sosialurin hevur bíðið Atla Dam um eina við- merking til støduna, sum hevur tikið seg upp millum Føroyar og Noreg. Hann vísir fyrst til við- gerðina á tingi av kvotu- lógini í fjør. Lóg fyri tingið Í kvotulógini, sum varð framløgd í desember 1993 vóru tvær lógargreinar. Onnur, sum reguleraði vidurskifuni við umskiping o.g. innan fyri føroyska 200 fjórðingamarkið, og onnur, sum varð ætlað sum eitt slag av politigrein viðvíkjandi sigling um føroysktøki, har ætlanin var, at Føroyar skuldu vera politimyndug- leiki eitt nú mótvegis "før- oyskum” hentleikaskipum, íslendskum, grønlendskum og. skipum, sum veiddu í Loynikrókinum uttan av- talu. Hesa seinnu greinina sig- ur Atli Dam, vildi nevndin, sum arbeiddi við málinum í løgtinginum, ikki vita av, men ein helt, at landingar- loyvi átti at veitast av Før- oya landsstýri, tá talan var um at landa fisk frá út- lendskum skipum í Føroy- um. Av eini ella aðrari tekn- iskari orsøk visti eftir- verandi lógargreininn seg ikki at fevna um føroyskar havnir, og sostatt kom ikki at verða neyðugt at útvega sær loyvi frá Føroya lands- stýri í sambandi við land- ingar, sum meirilutin ann- ars ætlaði. Ov veikt jarnbrot -Persónliga haldi eg tað var spell, men sum nú er, er ov seint at fara at aftur til ta støðuna. Nú mugu vit standa fast mótvegis norðmonnum í royndum teirra at brúka Føroyar sum jambrot í stríði sinum måti slikum, sum veiða "ólógliga" ...íLoyni- krókinum. Fyrst og fremt ti at Før- oyar eru eitt ov veikt jarn- brot til, at vit kunnu muna mótvegis teimum størru løndunum, EU, Íslandi osfr. Hentleikaskip Sum nú er fáa vit ikki hjálpt upp á støðuna í Loyni- krókinum uttan tað hendir í fleirtjóða hopi. Annars havi eg ikki nakr- an sympati fyri teimum, sum hava gingið á odda í útvegan av hentleikaskip- um, sum við veiðuni í Loynikrókinum ganga føroyskum áhugamálum alt ov nær. Mong hampafólk eru sjálvsagt imillum, men avrikini hjá summum av hesum undangongumonn- um í føroyskum vinnulívi elva ikki ul undirtøku við teirra við hesum ivasama loynivirksemi. Skipað viðurskifti Atli Dam sigur víðari, at tað er neyðugt fyri Føroyar at hava skipað viðurskifti, og vit valdu nú einaferð at gerast partaeigari í tveimum stovnum í Barentshavinum. bæði toskastovninum og lodnustovninum. Tí ber so ílla til samstundis at lata aðrar taka burtur av. Tað má vera betri at vera partaeigari í einum stovni heldur enn at noyðast a nápa burturav. Felagsstovnur Atli Dam sigur víðari, at Føroyar hava sum fiski- vinnutjóð meira brúk enn aðrir fyri skipaðum viður- skiftum á høvunum, og tað er væl torført at definera toskastovnin i Barentshav- inum sum annad enn ein felagsstovn, so øll veida gongur burtur av hesum samastovni. -Skulu vit líta at møgu- leikum, sum kunnu koma upp aðrataðni í altjóða sjógvi, so er best at vit sum frálíður fáa skipað viður- skifti. -Men føroyingar vilja vera við, at Smogan er altjóða øki, og at vit ti kunnu fiska fríu har! -Tað er beint. Tað er altjóða øki. Men hetta er kortini ein stovnur, sum er undir fleirtjóðað regu- lering, sum hevur verið síðani 1975, tá vit gjørdust partacigari fyri fyrstu ferð. -$0 eru tað tey, sum siga, at vit fáa alt lítið í mun til Norðmenn og russar? -Tað er sjálvsagt Tað hevur nakað við søgulig rættindi at gera. Teir fingu sær søguligan rætt í 1975, tá mett varð, at føroyski part- urin var 12.000 tons. Hesi fingust til vega bert út frá veiðuni í tvey ár í 68 og 69. Tað var fiskiskapurin í tíðarskeiðnm fá 64 il 73, sum varð lagdur úl grund fyri partabrævapart okkara í 75. Tey 12.000 tonsini hava vit fingið ríkiliga eisini síðani fiskimarkini fóru út í 1977. Vit kunnu heldur íkki mótmæla, at meginparturin verður veiddur av teimum báðum londunum, sum sambart altjóða reglum eiga gkið innan fyri 200 fjórð- ingar. So kundu vit fram- vegis veitt 15. - 20.000 tons av toski av tí felagsstovni, sum er har, meti eg tað fræg- ari enn tað , sum "nápast" kann burtur av av og á tey fáu ár fiskur er í Loyni- krókinum. Mýkja støduna -Men hvat nú um norðmenn fasthalda krav sitt um føroyskt veiðubann? -So eigur ikki at verða gjørdur sáttmáli í hesum samráðingarumfari. -Heldur mú vit sjálvir kunnu liva við tí? -Tað er kent, at eg ong- antíð havi givist á hondum í sambandi við samráðingar, ti eg altíð síggi fyri mær eitt nýtt umfar. Verður eingin avtala í dag, so er einki í vegin fyri, at avtalan kann fáast upp á pláss, tá stødan er mýkt um heilt stutta tíð. Eg meti ikki, at tað er eitt antin ella í dag. Tað er neyðugt at samráðast til viðurskiftini eru komin upp á pláss sigur Atli Dam, fyrrverandi løgmaður og samráðingarleiðari við norðmenn gjøgnum mong ár. jan SRERERERERE REE EEN våpnada úti". kring landið. | Spennandi bókargðin hjá Niels Juel, "Teir sigldu úti", heldur fram. Í fjórðu bókini, kunnu tygum m.a. lesa fråsøgnina um havnardrongin William Martin við Stein, ið var millum teir fyrstu sameindu herflotamenninar í innrásini í Japan. Um Skålvikingin Tummas Jákup Jensen, id var settur at stýra skip sítt upp á Omaha Beach eftir boðum frá Martin Joensen í Kvídni í Sumba. Um bróðir Martin, Herluf, sum rýmdi úr Marokko til Gibraltar á seglbáti. Um havnarmannin Hannis av Kák, ið rýmdi undan tropudeyðanum úr Dakar í einum bjargingarbáti. Umframt nógvar aðrar spennandi frásagnir um føroyskar sjómenn i handilsflotanum heimsbardaga, id Niels Juel meistarliga greidir frá í fjórða bindinum av bókargðini "Teir sigldu undir Bókin kostar kr. 268.- og fæst í bókhandlum | Spennandi og áhugverdur lesnaður. Vissið tygum bókina, áðrenn ov seint er. seinna Niels Juel Arge: | | | FREE RERERENENEINIEN