fríggjadagur 23. desember 1994síða 21

Fyrsta ferðin til New Foundlands Vit nevndu í blaðnum í gjár um ferðina, tá Atlantsfarið í 1956 sm hitt fyrsta føroyska skipið í nýggjari tíð fór til New Fondlands. Júst í Túni, sum var skipari, hevur greitt frå ti ferðini. — Vit føru sum hini skipini til Grønaldsw aftan å Sud- urlandstúrin. Vit fiskadu í Grønlandi frå 21. mai og til 6. juni. Tå høvdu vit 600 skippund. Mesta fiskaríið var fyrrapartin av túrinum. Ta seinnu tíðina fingu vit at kalla einki, og tá var tað, at vit fóru at tosa um at fara til New Foundlands. Hvussu bar tað til? — Eg hevði ført Atlants- farið í 1954, 1955 og so aft- ur í 1956. Poul Hansen menninir, sum reiddu hana út, hildu eittkanadiskt fiski- vinnutidarrit, og har høvdu vit fingið at vita, at tað var nógvur stórur fiskur at fáa í New Foundlandi. Tá í tíðini seldu vit klipp- fisk til Sapniu, olg tað ráddi um at hava stóran fisk. Ti vóru reiðararnir áhugaðir, tá teir hoyrdu um fiskariid í New Foundlandi. Sjálvur hevði eg eisini stóran áhuga fyri hesum, og hann kólnaði ikki, hóast tað seinni kom fram, at stødin á fiskinum, vit høvdu hoyrt um, var roknað, áðrenn av- høvding og kryvjing. Vit tosadu um hetta, áðr- enn vit fóru yvir, og reiðarin og eg vóru samdir í, at vit umborð skuldu avgera, um vit skuldu royna hetta. Tí høvdu vit kort av New Foundlandi við, tá vit fóru úr Føroym. Gekk væl 8. juli stevndi Atlantsfar- ið úr Føroyingahavnini. Júst greiðir frá, at teir vistu, at newfoundlendingar fingu nógvan fisk á land- grunninum, men teir settu nakað, áðrenn teir komu so langt. — Eg minnist so væl, at vit settu á Hammiltonbankan- um mikudagin 11. juli. Tað vóru 40 stampar, og vit fingu nakrar fáar hundrað fiskar, sum vóru rak. Dagin eftir settu vit aftur, og tá fingu vit einki. Tí hildu vit fram at sigla, og leygardag- in í somu viku settu vit við Funkoynna á landgrunnin- um eystanfyri New Fond- land. Og her fingu vit nógv- an og góðan fisk. Einar 30- 40 fiskar upp á stampin. Varnir new- foundlendingar Tá teir høvdu roynt í eina viku var neyðugt at fara inn eftir salti, agni og vatni. Eingin hevði fræu nakað frå teimum, síðani teir mistu sambandið við skipini í Grænlandi. Tí hevði tað skund at koma inn og geva boð frá sær. --Eingin føroyingur hevði verið har fyrr, vit vóru | | 1 í ln, 5 > 19/ N,€ 17 | (20) > 13) 718 | «14 15] (16, - free al, | JN ) SN T RE | 1 | | 9 N 3 ) Í Í | 6 Q Ss SKV SKI Al Á % CE. ) (24 Å (22) 23 "VÍ tI | ( | 9 (10 1 | ØNN Manningin á Bresti í 1957. Arið fyri við Atlantsfari- num var manningin nøkunlunda tann sama: 1. Sverri Joensen, Saltangará 2. Einar Wang, Kaldbak 3. Viggo Hansen, Toftir +. Heini Svarthamar, Torshavn 5. Just i Túni. skipari, Toftir 6. Janus Jacobsen, Vidareidi 7. Oli Wolles Lrøllanes 8. Einar Jacobsen, Sydradalur K 22 9. Jóhannes Martin Olsen, Strendur 0 Karl Wang, Kaldbak I. Svend Fuglø, Vidareidi 2. Kristian Dånial Nybo, Vi Símun Johan Wolles, Eiði 14. Vu ókendir og hildu ti inn i næstu havn. Hon æt Bona- vista, og tå vit komu har var Newfoundlendararnir undraðust, tá fremmandu menninir komu at biðja um olju, agn og vatn umasí Rovdutoft Stre: 15 16 17 18 19. Ri« Erling Guttesen Dánial Petersen, Fuglafirði Janus Lind Sorensen. Viðareiði lórsharn Suni Petersen. Fuglafirði hard Danielsen, Fuglafirði 20. Elibert Kirke, Saltnes 21. Olavur Nolsoe. Dalur Kokkadrongur helst úr Havn 23. Hans Petersen, Kaldbak 24. Kjartan Sivertsen Norðdepli Nareið Á myndini restar Peter Arne Wang Kaldbak I Miti fólkið fyrikomandi. At fáa vatn stóð ikki á, men tá tað kom til agnið og saltið var truplan. Tey bóðu okum fara til Skt. John, men tað var ov langt at sigla, og tá skipið næstan var fult hildu vit at tað loysu seg ikki. Í býti við eina byrsu eydn- aðist tað okkum at fáa eini 1.400 pund av høgguslokki. Føroyingar høvdu ikki i ser- ligan mun nytt høgguslokk til agn frammanundan. Ola Jákup Jensen í Havn hevdi roynt at fåa skip at nyta høgguslokk, men vit vóru trekir at skifta frå sildini. Høgguslokkurin var góður, og 17. juli, tá agnið var uppi, høvdu vit fiskað 300 skippund í New Found- landi, og vit fóru at sigla heim við fullari last — 900 skippund. Nýggj tíð Tá tað hoyrist at Atlants- farið hevði fingið fisk í New Foundlandi fóru tveir norskir línubátar yvir og fyltu seg. - Tad er løgid at hugsa sær, men í 1956 áttu føroy- ingar einki stállínuskip. Men vo væl fall tað saman, at meðan vit vóru í New Foundlandi skrivaði Poul Hansen sáttmála um bygg- ing av tveimum stållinubåt- um í Noregi. Aðrenn tey komu hevði D. P. Højgaard fingið Vesturhavið Blíða, sum var fyrsta stállínuskip- ið hjá føroyingum. I 1957 vóru tvey stållinu- skip í New Foundlandi um- framt fleiri onnur skip. Vesturhavið Blíða gjørði tríggjar túrar, og Brestir, sum Just í Túni førdi, gjørdi tveir túrar. — Vit vóru eit sindur seinir yvir, tí Brestir var ikki klár- ur fyrr enn í juni. Gravgang- urin eftir atsleppa við nýgju stállínuskipunum var stór- ur, so tað stóð ikki á at fáa góða manning. Nú er nakað langt síðani, at rfiesta av fiskarinum við New Fondland helt uppat. Sjálvir gjørdust nyfound- lendingarnir so åhugadir, at teir keyptu næsta stållinu- skipið hjá Poul Hansen. Tað var Beinir, sum Eiler Jacob- sen førdi, og føroysk mann- ing fór yvir at læra nyfound- lendingar at royna við línu.