Sosialurinarkiv
Sosialurin 1994-12-23, síða 23
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

fríggjadagur 23. desember 1994síða 23

‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Nr. 246 — 23. DESEMBER 1994 Síða 223 Tíðindablaðið CEN! Partur av donska politiska bólkinum. Næstfremst Tove Li inum og longst burtur Gert Petersen úr SF millum tey seksti, so skuldu tey manna dómstólin. Tað ber teimum, sum bera sakir viðvíkjandi havrætti fyri dómstól at velja mill- um, um tey ynskja málið fyri dómstólin í Haag ella henda nýggja. Jógvan held- ur, at nýggi dómstólurin hevði kanska verið góður hjá okkum í sambandi við marknaðartrætuna við Ongland, sum ikki er mill- um tey seksti. Men fyribils letur hetta seg ikki gera, tí eftir uppskot frá teimum meiri mentu londunum er nýggi dómstólurin útsettur til august 1996. Tá ber til at ímynda sær, at til tað tid hava fleiri av hesum lond- unum skrivað undir, og so vera tey við at manna teir 21 dómarasessimar. Tað sær ljóst út fyri fiskasølu í USA Meðan Jógvan Ingvard Olsen var í New York, hitti hann Magnus Gustafsson, stjóra í íslendsku sølufyri- tøkuni Coldwater. Fyritøk- an hevur áður selt nógvan føroyskan fisk í USA. Í nøk- ur ár hevur millum líuð og einki verið selt, men nú er sølan so smátt farin at vaksa, ti teir keypa frá Kósavirkinum. - Tað gleddi meg at frætta, at teir eru nøgdir við fiskin øur Føroyum og fegnir vilja keypa meiri. Fyritøkan er kend fyri at seta stór krøv til góðskuna, men ágóðin av tí er hagur prísur. Magnus Gustafsson sá ikki so svart upp á fiska søluna í USA komandi ár- ini. Dollarin hevur verið lágur, men biskaparfrød- ingar rokna við, at hann fer at hækka nakað, og so verð- ur marknaðurin har yviri spennandi aftur fyri okkara útflutning. Men skulu vit fáa nakað burturúr, so noyðast vit at prógva okkara dugnaskap Gera vit tað, so fer prísurin upp, og táer hugaligt at vera nærlagdur Serligu eyðkennini Meðan vit tosa um ferð- ina á ST aðalfundin, umrød ur Jløgtingsmadurin mangt »g hvat, sum ley sóu og upplivdu har yvir, men sum ikki hevði nakað bein leiðis við aðalfundin at gera kring allan heimin, men fyri okkum var tað stórt uppliv- ilsi at síggja býin og at fara útferð ul Washington. Munurin á býunum er stór- ur. Í New York eru ský- skravarnir so høgir og tætt- ir, at tú kennir tað, sum tú gongur á botni í djúpum gjáum. Í Washingtong er meiri frítt, tí har skal eingin bygningur vera hægri enn Capitol, har kongressin heldur til. Hjúnini vitjaðu í fleiri kirkjum, og har var eitt sindur av hverjum: — Alla staðni, sum vit komu á túrinum, kendu vit amerikumannin at vera fryntligan, fyrikomandi og hjálpsaman. Ikki minstkom hetta til sjóndar, tá vit vóru í kirkju. Vit vóru ógvuliga hjarta- liga móttikin. Fyrsta sunnu- dagin vóru vit í katólskari kirkju tætt vid gistingarhus- ið, har vit búðu, síðani í ein- ari bapusta kirkju og so var all sendinevndin í kirkju í Harlem, har svørt komu. Tey vóru ógvuliga lívlig! Í baptistakirkjuni var tyduligt, at har komu fólk av betra slagnum. Alt var fyri- skipað í minsta lutin, og nógv varð gjørt burtur úr at geva gávur. Tað var mest átókt eini fleygingarstong við glúpi í, sum teir stungu inn í stólargðini. At nógv verður givið er einki at ivast A ndbo Larsen úr javnaðarflokk- Í, tí í skránni, sum vísu hvat Hildubjøre og Jógvan In tey gera, sást, at kirkjurnar standa fyri nógvum av ti sO- siala arbeiðnum, sum tað al- menna tekur sær av heima hjá okkum. Torvleyparnir Hjúnini Olsen sóu nógv av ú, sum er kent í New York. Tá so nógv kemur í hugan eftir so stuttari tid, bæði samskifti við onnur fólk, bygningar, søgur og annað, so tekur tað sína tíð at sodna alt. Jógvan dugir væl at taka til, og tá vit runda av, heldur hann fyri, at tá hann minnist aftur á skýskravarnir í New York, so vóru teir mest åtøkir rokatorvunum, sum vórðu settar fram við rim- unum á leypunum, áðrenn fylt varð inní! -nes „Farin tíð rann fram fyri meg« Tað kendist undarligt hjá fóroyinginum á veg til ST aðalfundin úr luftini eftir lítlari løtu at síggja nógv av ti, hann í farnari tíð hevur brúkt so nógva tíð til Hóast Jógvan Ingvard Ol- sen ongantíð hevði flogið hesa farleiðina tvørtur um Atlantshavið áður, so vóru tað ikki ókend stød, hann fleyg oman fyri og eftir nøkrum fáum tímum sá so at siga øll í senn. Talan var um Suðurlandið í Íslandi og Kappaleiðina í Grønlandi. — Vit fóru úr Keypmanna- havn og stevndu norðureft- ir. Vit sótu í stýriborð í flog- farinum, og helst hava vit verið norðan fyri Føroyar, tí tær sóu vit einki til. Men tá vitkomu móti Íslandi kendi eg meg aftur. Vitkomu yvir móti Sudurlandinum, og eftir líðlari løtu sóu vit nógv av tí, sum tað tók fleiri dag- ar og samdøgur at sigla framvid. Og sonevnir Jégvan sumt av ti, hann minnist aftur frå fyrstu årunum, hann var til skips: ; — Eg fór fyrstu ferð til Is- lands i 1948. Tå hevdi eg framman undan róð út vid pápa mínum í nøkur ár. Hetta árið var fór eg við Kongshavn, sum Jakku Højgaard á Toftum førdi. Vit vóru á sild á Eystur- og Norðurlandinum. Í 1950 var eg fyrstu ferð á Suður- landinum. Tað var við Elsu, sum Hans í Norðri á Toftum førdi. Til saman var eg við Elsu í sjey ár. Vit royndu við línu og sneri. Tað kundi ofta vera ill- vedursligt, kalt og ónosligt á Suðurlandinum um vár- arnar. Tí kendist tað undar- ligt nå at flúgva uppi yvir og síggja niður yvir eitt nå Mc- dalandsbuktina, Portland- ið, Vesumannaoyggjarnar, Reykjanes, Faxabuktina og Snæfellsjøkulin, sum lá so kritahvítur og skygdi í sól- skininum. Tú kundi sigla eina heila vakt tvørtur av jøklinum, og tå tú tórnaði inn sást hann eins høgur. Aðrenn mína tíð brúktu teir íti á landi á sama hátt, sum tað verður gjørt á út- róðri undir Føroyum. Jøkul- in sást langa leið og var tí- skil týdningarmikil í tí sam- bandinum. Mær er sagt, at tað var ikki vanligt at nýta heitar keldur sum íti. Royk- urin frá teimum sást eisini langt. Eg fór ikki til skips fyrr enn eftir kríggið, og tá var ekkoloddið komið. Tá varð tað brúkt at kunna seg við. Nógvir høvdu roynt nógv undir Íslandi, og teir kendu væl botnin. Kappin í dýrdarveðri Tað gekk hálvur annar tími frátí,atkendu plássini í Íslandi vóru farin aftur við stýriborðsloringini til Kappin var sást daga undan. — Nú lá hann har i dyrdar- veðri, sólskini og logn, og vit sóu norður måti Prins Christians Sund, og vestan fyri Julianihåbsbuktina og sonorðureftir. Eg var fyrstu ferð í Grønlandi við Kongs- havn í 1949. Vit royndu við bátum, og árini aftan á upplivdi eg tað, sum so mangur føroyingur hevði upplivað framman- undan og eisini aftaná. Sum flytifuglar fóru vit vestur um Kappan á vári og eystur um aftur um heystið. Grøn- lendska farvatnið gjørdist alt kendari í huganum, og tað var har, vit vóru kunn- ugast aftan á nærleiðirnar kring Føroyar. Ja summir vóru kanska meiri kunnugir har yviri,enn teir vóru i Før- oyum. Mcdan vit hingu uppi í luftini runnu gomul minni av stóðum sum Vatnhavn- ini, Tuborghavnini, Kirkju- garðsneshavnini, Kappa- havnini, Krabbasundinum, Tunafjørðinum, Tórsteini islendingi, Kitsigsuttoyggj- unum og bygdini Abbilad- og fram fyri meg. Hetta eru alt nøvn, sum føroyingar, ið hava fiskað i Grønlandi minnast væl og kennast aft- ur við. Eingin nålaroddur Kappin hevur altid sitid djúpt i føroyskum fiski- monnum. Tad var punktid, sum kós var sett eftir, og sum kós var sett úr. Har er ofta ódnarveður, og tá tú ert farin um hann umleið hálvt hundrað ferðir, og teinurin hevur verið drúgvur, so kennist tað heilt ødrvisi í luftini at fúka framvið eftir lítlari lotu. Og so minnist Jógvan aft- ur áeina ferð, teir vóru á veg til Grønlands við Elsu: Hans í Norðri var skipari. Skiparin var nógv har afturi og kom fram at skaffa. Ein av manningini spurdi skip- aran, hvussu langt vit vóru komnir, og hann segði, at vit vóru 80 fjórðingar úr Kappanum. Dagin eftir spurdi sami maður aftur skiparan, hvussu langt vit vóru komnir, og aftur svar- aði hann, at vit vóru 80 fjórðingar úr Kappanum. Tað helt maðurin kundi íkki passa. Hans var hittinorðaður, og hann svaraði, at Kappin var eingin nålaroddur at runda, og soleiðis var tað, tí bogin, sum Kappin var rundaður í, var stórur og tað gekk drúgv tíð, áðrenn tú vart leysur av honum. -nes haldaragjaldið ; Skalt tú Soslalin x halda, so mást +. ta elsinl gjalda