fríggjadagur 30. desember 1994síða 10

Síða 10 Nr. 249 — 30. DESEMBER 1994 Kemilux - ein sólskinssóga úr føroyskum vinnulivi 1994 var ofør - 1995 verður helst enn betri Í 1995 fyllir Kemilux 30 år. Fyritøkan er hevur havt støduga framgongd síðani hon byrjaði. Vøran verður í dag brúkt í átta londum. Vøksturin í umsetninginum var uml. 10% í ár. Og komandi ár ætla teir at styrkja stóðu sína á heimamarknaðinum, umframt at ein hålv millión er sett av til marknadarføring uttanlands. »Vit eru bjartskygdir«, siga teir å virkinum. »Og vit ansa Føroyum. Vit venda okkum móti loysnunum - ikki móti trupulleikunum< Tað var Guttormur Djur- huus, sum í 1965 tók stig til sápuvirkið Kemilux. Fyrsta sápan varð blandað í einum lítlum fýrrúmi í Vaktarhús- brekku í Havn. Men tá húsini í Vaktar- húsbrekku brendu tvey ár seinni, tók Guttormur seg burturúr virkinum - og stjórin, Schønning Eystur- oy, helt fram einsamallur, tå húsini vóru endurreist. Og tað var í smáum, tá varð arbeitt: - Tað vóru eg og konan Ingibjørg, sum blandaðu såpuna tey fyrstu årini. Eg Kemilux fer i komandi ári at brúka eina hálva millión til marknaðar- føring uttanlands. Og tað er fyrstu ferð, at ein so stór upphædd verður sett av til hetta endamál. Virkið hevur áður at kalla einki gjørt við marknadarføring yvir- hevur. Men kortini verður vora hjá Kemilux nýtt í ikki færri enn átta lond- um, umborð á skipum og oljupallum. Føroyingar hava bilagt Og tað kunnu teir takka føroyskum sjó- monnum fyri. Umborð á føroyskum skipum hava teir >vaskað við Schønn- ingi«, sum tikid verður Foroyskir sjómenn skaptu útflutningin helt traktini, og hon stoytti í, greiðir hann frá. Schønning bar so tað lidnu sápuna út til handlar og virki. Fyrst á herðunum, so við súkklu, síðani við taxabili - og eftir fáum árum var framleiðslan blivin so mikið stór, at ráð vóru at keypa ein Morris Mini til flutningi Nógv flyting Men virkið vaks stødugt, og i 1974 var greitt, at nytt høli mátti útvegast. Eitt grund- stykki bleiv so keypt á Oyri, og til tað var klárt at taka í til. Og rcinsievnini frá Kemilux hava verið so mikið góð, at tå før- oyingarnir eru farnir við útlendskum skipum, havatcir bilagt frá Kemi- lux. Soleiðis hava útlend- ingar sæð vøruna - og eru so sjålvir famir at bí- leggja hana. Goymslu í Hanstholm Hetta hevur gjørt, at næstan helmingurin av teimum 600 tonsunum, Kemilux framleiðir um árið, verða útflutt. Tað mesta av hesum verður selt av goym- sluni, Kemilux hevur fingið sær í Hanstholm í Danmark. S-S- nýtslu, varð hildið úl á Norðskála í nøkur ár. I 1978 vóru hølini á Oyri so klár, og har helt Kemilux til í 11 ár. Men tvær orsøkir gjørdu, at neyðugt aftur bleiv at flyta: Nógv aling var komin har á leið, og alarunum dámdu sjálvsagt ikki at hava eina sápufabrikk til granna. Hin orsøkin var, at sølan framvegis øktist í stórum! Bæði í Føroyum og uttan- lands. Bygd vórðueini stór høli í Havnardali. Har skuldi bæði framleiðsla, goymsla og skrivstova savnast á sama stað. Húsini vóru so stór, at ætlanin var at leiga helmingin av teimum út. Men útleiðing bleiv tað ongantíð til. Longunii - knøpp fimm ár eftir at flutt var í stóru hølini - kennast tey tronglig. Menningin heldur fram Kemilux er í dag ein væl skipað fyritøka, við tilsam- ans 11 fólkum í arbeiði. Hon er ein av teimum heilt fáu føroysku fyritøku- num, sum ikki bara hevur yvirlivað, men hevur ment seg og er vaksin tey farnu árini. Tað er serliga umborð á skipum og á flakavirkjum, at vørurnar frå Kemilux verða nógv nýttar - og tað er bæði innan og uttanlands. Virkið útflytir í løtuni til skip og virki í bæði Dan- mark, Íslandi, Noregi, Grg- nlandi og Kanada. Og seinnu árini hava eisini oljupallar í norð- sjónum sýnt vørunum á- huga, og á nógvum pallum verður í dag vaskað við Kemilux. Hørd kapping Hetta hevur eydnast, hóast umstødurnar Kemi- lux á mangan hátt hava verið vánaligar. , eftir ikki at lata okkum kvala av øllum svartskygninum i 5, 5 »Stay clean in dirty business«. Johan Tíðindablaðið CH Eysturoy, stjóri, situr her við faldaranum, sum Kemilux komandi ár fer at senda út til m.a. allan tann danska handilsflotan Fyri tað fyrsta kostaði tann nýggi bygningurin, sum skuldi kosta fimm milliónir, yvir 12 tá hann stóð liðugur. - Vitbygdu í allar ringastu tíð, og tað bóta vit fyri enn, sigur Johan Eysturoy, sonur Schønning, sum bleiv settur sum stjóri í 1989. Harafturat verður kapp- ingin um marknaðin - serliga innan húsarhalds- vørurnar - alsamt harðari. - Hóast tú hevur eina dygdarvøru at sclja, so er ringt at vinna hesa kapping. Tí tað snýr seg ikki bara um dygd. Vitkappast við ovur- stórar fyritøkur, sum kunnu nýta milliónir til mark- nadarføring, litfagrar eti- kettir, og dunkar vid serlig- um snidi. Og tilikt hevur nógv at siga, tá kundin stendur í handlinum og skal takaavgerðum, hvgrja sápu hann skal velja. MVG'0 var eisini eitt bakkast, sum gjørdi, at sølan fall við 17% í 1993. I stadin fyri at rinda 6% f inn- flutningstolli, skuldu nú rindast 25% í MVG av ti lidnu vøruni. Og afturat hesum kemur so tann búskaparliga stødan í Føroyum, sum sjálvsagt heldur ikki lættir um. Heimamarknaðurin er grundarlagið Men við miðvísum ar- beiði havateir kortini fingið tað at borið úl - og hóast stóðugt = meira verður útflutt, er tað framvegis heimamarknaðurin, sum er grundarlagið undir fyritøk- uni. - Vit fara tí at royna at styrkja okkara stóðu á ti føroyska marknaðinum i 1995, sigur Karl å Høvda- num Andreasen. Tad er hann sum stendur fyri marknadarføringini = hjá Kemilux. Og tað eru serliga innan tær vørur, nýttar verða í húsarhaldinum, at Kemilux Indarin Vigi, sum á sinni kom til Føroya at arbeiða í sambandi við ætlanirnar um at útflyta tann føroyska bátin til India, arbeiðir nú á Kemilux