fríggjadagur 30. desember 1994síða 12

.... p hann i åravis hevur togast vid kommununa um at fåa gjørt nakað vid tilgongdina ul vidtaluhøli hansara. - Her eru 40 trappur, og nógv sjúk sleppa ikki ul mín. Hjartasjúklingar eru bláir, tá teir einaferð eru komnir upp trappurnar. Eg havi stríðst, og landslæknin hevur gjørt tað sama, men einki hendir, og nú finni eg meg ikki í meira, sigur Jaspur. Hann gremur seg ikki um, at fólkini eru verri fyri, enn tey vóru fyri nøkrum árum síðan. Ta broytingina hevði hann væntað, men hon kom ikki. Kanska er orsøkin, at klaksvíkingar hóast alt ikki eru so svartskygdir, men fingu mótið aftur, tá flaka- virkið kundi halda fram. Fáa ikki pengarnar inn Andor Ellefsen er formaður í Kommunulæknafelagn- um. Hann ásannar, at vakt- ararbeiðið hjá kommunu- læknunum ger teir so bundnar, og at teir fáa ov lítið fyri sítt arbeiði, og at hetta fær summar at gevast, og teir yngru ikki at søkja. Samstundis er trot á lækn- um bæði í Noregi og í Dan- mark. Har eru umstødurnar so nógvar ferðir betri, og tí fara fleiri hiðani. Kommunulæknafelagið streingir nú á landsstýrið fyri at fáa skipanina við C- limum í sjúkrakassunum broytta. C-limimir eru ein stórur trupuleiki hjå komm- unulæknunum. I Havn eru 10-15% av øllum C-limir. Hesi fólk rinda limagjald til sjúkrakassan, men tey fáa einki endurgjald frá sjúkrakassanum. Hesi fólkini skulu rinda fyri læknaviðtalu, men tað er verri en so aaltíð, at læknin fær pengarnar inn, ti fólkini eiga kanska einki. - Tað er ein vánalig skip- an, eisini tí tað kunnu fólk, sum halda seg aftur í at fara til lækna, títey ikki eiga fyri rokningina, sigur Andor. Kommunufelagið hevur tosað við landsstýrið um alt hetta, og Andor hevur skilt, at landsstýrið hevur okkurt í hyggju. Felagið heldur, at landsstýrismaðurin í al- manna- og heilsumálum nú skal hava stundir til atkoma við onkrum. Kommunulæknarnir hava sjálvir skyldina Nakrir føroyskir læknar hava útbúgvinga, sum skal ul fyri at fáa kommunu- læknastarv. Eingin teirra vil hava omanfyri nevndu leysu størvini. Fleiri bíða, til eitt starv um ikki so langa tíð verður leyst. Jenisav Ranaer ein teirra. Hann arbeiðir í løtuni á Landssjúkrahúsinum, har ikki er trupult at fáa arbeiði. Hann heldur arbeiðskor- ini hjá kommunullæknum ikki líkjast nøkrum, hvorki á bygd ella í bý. Tað er heilt óhugnaligt, heldur hann. Tað er ov mikið av fólki til hvønn av teimum sjey kommunulæknunum í Havn, men tað hevur minni at siga fyri lønina, hvussu nógv fólk hvor lækni hevur. - Í Havn fær kommunu- læknin meira løn, jú fleiri vidtalur — hann hevur. Kommunulæknin átti at havt fasta løn og kunnað givið sær stundir til hvønn sjúklingin, sigur Jenis, sum harvið ikki sigur, at komm- unulæknarnir skunda alt fgjøgnum, men teir kunnu freistast úl tað. Handa skipanin kann ikki brúkast, táein arbeiðir við mennisk|- um. Hon er betur egnað á einum virki, sigur Jenis. Hann hevur lítilan hug at fara aðrastaðni í landið at arbeiða sum lækni, tí tað kann hann ikki bjóða síni familju at skula vera so bundin. - Men eg haldi, at komm- unulæknarnir sjálvir hava skyldina av, at stødan er so vánalig. Kommunulækna- felagið hevur als ongan fak- felagspolitikk, og hesum haldi eg, teir flestu taka undir við mær í. Komm- unulæknafclagi = hevur einki gjørt fyri at bóta um vidurskiftini, sigur Jenis. Hann hevði havt hug at farið il Suðuroyar at arbeitt sum kommunulækni, men ikki so leingi sum har eru tvey læknadømi. Hevði øll oyggin verið eitt lækna- dómi, og teir vóru fýra, sum skiftust, hevði hann sekt hagar. Fyribils heldur hann fram á Landssjúkrahúsinum, har læknarnir hava frí, tá vakt- irnar eru av. Arbeiðir ein sjúkrahúslækni bara van- liga tíð, er lønin ikki so óg v- islig, men sjúkrahúslækn- arnir kunnu taka fleiri vaktir á seg, tá teir eru illa mann- aðir, og faa minst líka nógv burturúr sum kommunu- læknarnir. Seta nevnd Skulu kommunulæknarnir í Føroyum nakrantíð vænta sær, at landsstýrið skilir teir, so verður tað nú, ti landsstýrismaðurin í heilsu- og almannamálum er sjálvur royndur komm- unulækni. Andreas Petersen skilir trupulleikarnar til fulnar og hevur eisini sett sær fyri at gera nakað við teir. Eitt tað fyrsta verður at seta eina nevnd, sum skal lýsa tupulleikarnar tl botns og koma við uppskot-, um um, hvat gerast kann. Í hesi nevnd skulu sita um- boð fyri Kmmunulæknafcl- agið, Kommunufelagið, landsstýrið, landslæknan og kanska eisini sjúkrakass- arnar. Kommunulæknarnir hava sáttmálar bæði við landsstýriðog við sjúkra- kassarnar. - Vaktararbeiðið hjá kommunulæknunum er ov tyngjandi og samsýningin svarar ikki til arbeiðs- byrðuna. Tað er ov strævið hjá teimum at vera so bundnir, tí teir koma at svíkja sína fami'ju og kunnu ikki vera við til nakað annað enn arbeiði. Síða 12 Nr. 249 — 30. DESEMBER 1994 Tíðindablaðið CD Andreas Petersen, landsstýrismaður, vónar tað fer at eydnast út á várið at fáa givið kommunulæknunum betri kor, so teir stóðast Ymisk viðurskifti Ein trupulleikin er, at vit ikki kunnu brúka donsku skipanina. Tað ber til í Havn, har fólk búgva tætt, at hava eitt rímiligt tal av fólki ul hvønn lækna, men tað ber ikki úl á smærri oyggjum. Í mun til fólkatalið er nógv við weimum fulltíð- arstørvum á Sandoynni og í Vágum, men har er neyðugt at hava tveir og samsýna teimum vid løn og meira frítíð fyri arbeiðsbyrðuna av at hava so nógvar vaktir, heldur Andreas Petersen. Ødrvisi samstarv Hann heldur, tað hevði hjálpt væl, um Suðuroyggin hevði verið eitt læknadømi við fýra læknum, sum sam- starvaðu við teir báðar læknarnar á sjúkrahúsi- num. Men tað er at gera upp við vanahugsan, og tað er ikki altíð so lætt. Tað sama í Klaksvík. Tað skuldi borið úl at lagt (* skipanina um, so komm- unulæknarnir eisini vóru á sjúkrahúsinum og kanska høvdu viðtalu har eisini. Hetta hevði eisini havt tann Vágur hevur leingi bara havt ein lækna. Tá so einasti læknin, Óli Bech fór í farloyvi, stóð á at finna avloysara. Nú ætlar hesin sær svaið aftur. Um høgtiØina hevur eingin lækni verið í Suðuroyar sunnaru helvt fyrimun, at á sjúkrahúsun- um eru jú sjukrasystrar, sum komu upp í skipanina. Andreas Petersen heldur tað vera vert at hugsa um, um ikki Vestmanna og Kollafjørður kundu verið í læknadømi saman við Havnini. Aðrastaðni hava kommunulæknarnir = lika stór oki, og nú bergholið er komið, skuldi borið til. - Upp á henda mátan kundu fleiri kommunu- læknar koyrt sjúklingar á sjúkrahús í staðin fyri sjålvir at viðgera teir, sigur Andreas Petersen. Hann nevnir tað løgna í, at dettur Ld. cin cysluroyingur og fær hol á høvdid, skal sjúkl- ingurin sjálvur (ella sjúkra- kassin) gjalda rokningina i o ANDNFOREND LEN + 3 pe ' REDONOR-TESTAMENTER« fås GRATIS hos … mumt på spetrker, hllhot:her. í blodhankerne m.v Kvinnuhusid Ráðgevingin hjá Kvinnuhúsinum er opin hvønn héskvøld frå kl. 19.00—21 09, inngongd hjá KFUM, Oman Pisuvarða 2, eila á t'f. 17200. Kvinnuhúsið er opið gerandisdagar frá kl. 10.00—16.30. Telefonin, 17200, svarar hvønn dag frå *'. 10.00 tyrrapart til kl. 7.00 á morgni. uppá 200 krónur, men tað er ókeypis hjá fólki Ld. í Havn at fáa hol á høvdid, tí tey fara beint á sjúkrahús. - Tað er eisini ein spurn- ingur, um kommunulækna- viðtalurnar eiga at vera privatar fyritøkur. Hetta må takast vid, tå nevndin fer til verka, sigur Andreas Petersen. - Fyrr var tað eitt kall at vera lækni, og eingin setti nakað spumartekin við, at kona læknan hjålpti til og fekk einki fyri tað. Fram- vegis noyðast konurnar at hjálpa, men tað ber ikki til at krevja, tí konurnar hava sjálvar sítt arbeiði at røkja, sigur Andreas Petersen. randi