fríggjadagur 30. desember 1994síða 18

AN} SA BÆR | Sida 18 Nr. 249 — 30. DESEMBER 1994 Nyggjårspråt vid Edmund Joensen, løgmann: málrættað „Vit mugu fáa greiðar karmar um alt samfelagsvirksemi.< Hetta er nýggjársynskið hjá Edmundi Joensen, løgmanni, sum heldur at fram-eftir-fummum-politikkurin hevur kostað okkum ov nógv Fyrsta nýggjárstalan hjá løgmanni verður at síggja og hoyra í út- og sjónvarpi á nýggjárinum. Aðrenn rgð- an verður hildin, settu vit løgmanni stevnu fyri at frætta um ynskini fyri kom- andi árið, og hvussu hann er nøgdur við stutta tíðar- skeiðið, sum er runnið síð- ani fýra flokka landsstýris- samgongan millum sam- bandsflokkin, javnaðar- flokkin, verkamannafylk- ingina og sjálvstýrisflokkin sá dagsins ljós fyri góðum trimum mánaðum síðani. Løgmaður metir tíðliga í Tinganesi, og hann er nógv til arbeiðis. Hesa ársins tíð- ina sær hann so at siga ikki heimbygdina Oyri í dags- ljósi. Heldur ikki leygar- dagar og sunnudagar, tí hig- arul hava nógvir biltúrar verið suður ul Havnar í vikuskiftinum. Tá Edmund Joensen tók við sum løgmaður var eitt av privatu ynskjunum, at tað framvegis fór at vera møguleiki at taka kortblød- ini upp í hondini. Løgmaður er brigdeáhugaður, men tá vit spyrja, hvussu tað gong- ur við kortspælinum, so ásannar hann, at higartil hevur eingin lýta verið til slíkt. Men hann hevur eitt stillisligt ynski um, at eina ferð í vetur fer at vera tíð til tað! Nóg ofta frammi Tá ert ikki so nógy at síggja á sjónvarpsskíggj- anum og hoyra í útvarp- inum, sum onkur av undan- monnunum hjá tær hevur verið? — Eg haldi, at eg havi ver- ið nóg nógv frammi. Á tí gkinum eru vit eitt sindur ymisk. Um løgmaður skal í luftina, so skal hann hava onkur tíðindi at bera ella hava ein hugburð at koma við til ein spurning, sum er uppi. Og tá tað hevur verið soleiðis, so havi eg verið frammi. Hevur tú nakrantíð borið tey undan? — Tað er komið fyri, men so hevur tað verið tí, at eg havi mett, at tað var óneyð- ugt, ella tí stødan ikki hevur verið nóg avklára. Tað er týdningarmikið, at tað er álit í tí, sum tú sigur. Tað ber ikki til at siga eitt, og so er alt broytt 14 dagar seinni. Tað sum hevði skund Tá vit tosa politikk, er løgmadur í stóran mun nøgdur við stutta tíðar- skeiðið, sum er runnið, síð- ani hann setti seg í landsins hægstaembæti, men tað eru viðurskifti, sum hann held- ur kundu gingið ødrvisi fyri seg: — Tá vit tóku við. vóru tað fleiri uppgávur, sum tað hevði skund at fáa frá hond- ini. Ein var samráðingarnar við danir, ein onnur var fíggjarlógin, og ein triðja var spumingurin vidvikj- andi teimum arbeidsleysu. Allir spurningarnir eru avgreiddir. Samrådingarn- ar vid danir gingu væl. Pengar vórðu settir av til framleiðsluskapandi vinnu, reglugerðin fyri grunnin er liðug, og so er eftir at fáa virksemi, sum kann skapa arbeiðspláss. Ein loysner fingin fyri tey arbeiðsleysu, sum ber í sær, at tað verður lættari hjá teimum at koma igjøgnum komandi árið. Men vit mugu síggja í eyguni, at loysnin ongantíð, er nóg góð, fyrr enn tey arbeiðs- leysu hava møguleika at arbeiða fyri sína løn. Figgjarlogin Fíggjarlógin var eisini samtykt. Sambært lógina er hallið minni, enn uppskotið hjá landsstýrinum legði upp til, men løgmaður dylur ikki fyri, at hann ikki er heilt nøgdur við soleiðis sum lógin sær út: — Vit høvdu lagt upp til nakrar broytingar å heilsu- og skúlagkinum. Talan var ikki um serliga stórar spar- ingar í 1995, men broyting- arnar høvdu borið við sær, at tað hevði borið til at ratio- nalisera meiri í fíggjarlógini fyri 1996. Núnoyðast vit í landsstýr- inum at liva við, at meirilut- in í løgtinginum t.d. hevur givið ul kennar, at eingin skúli skal flytast í 1995. Tað vil siga, at tað ber heldur ikki til at fara inn og broyta lógirnar fyri einstøku skúl- arnar. Fylgjan av fíggjarlógar- viðgerðini er, at tað verður meiri enn torført at náa mål- ið, sum er at fáa javnvág á fíggjarætlanina í 1998 Aralagið Tá samgongan ikki sam- tykkir, soleiðis sum tit í landsstýrinum høvdu ætl- að, bendir tað so ikki á, at áralagið í samgonguni ikki er nóg gott? — Í landsstýrinum er sam- starvið avbera gott. Vit hava nógv við hvønn annan at gera dagliga, kemiin tykist passa væl saman, og tað kennist, sum at álitið mill- um landsstýrismenninar er stórt. Tað hevur stóran týdn- ing. Landsstyrismenninir eru samdir í, hvat málini eru fyri samgonguskeiðið, og teir megna allir at síggja spurningarnar í einum hcildarhøpi fyri alt samfel- agið. Tað hevur eisini stóran týdning, at allir fýra sam- gonguglokkarnir hava sett fólk út í Tinganes, sum kunnu taka avgerðir. Onk- untíð hava vit sæð, at flokk- ar hava sett éroynd umboð í Tinganes, meðan tey royndu, sum hava tikið av- gerðirnar, hava sitið í ting- inum. Eg rokni við, at tað man kennast darvandi, men tað kunnu vit ikki skylda uppá. Men alíkavæl hava tit havt trupulleikar við at fáa fíggjarlógina ígjógnum, sum landsstýrið var samt í? — Eitt er landsstýrið og samstarvið har, og eitt ann- að er samgongan. Har eru fýra flokkar og nógvir per- sónar. Tí eru áhugamálini uppaftur meiri ymisk enn í landsstýrinum, bæði hug- sjónarliga og tá tað ræður um játtanir til ymisk øki í landinum. Hóast alt so haldi eg, at samstarvið hevur ver- ið brúkiligt, og tað, sum var í sambandi við fíggjarlógar- uppskotið, velji eg at síggja sum byrjunartrupulleikar í samstarvi, sum fer at halda á, til valskeiðið er út. Vidurskiftini vid Danmark Samgongulimir vóru við til at samtykkja at kanna bankarnar? — Eg havi einki í móti, at bankarnir verða kannaðir. men eg ivist í, um nakað gagn er í samtyktini. Føroy- ingar hava fingið allar upp- lýsingar úr Danmark, sm teir hava biðið um. Spurn- ingurin er so, um tað er bið- ið um allar upplýsingar, sum nú verða hildnir vera neyðugir fyri at fáa alt fram í ljósið. Tað er altíð lætt at vera efurklókur. Men heldur tú, at hetta fer at hava árin á viður- skiftini millum Føroyar og Danmark? — Kanska vóru viðurskift- ini eitt sindur køld, tá teir donsku fjølmiðlarnir gjørdu nógv burtur úr, og danskir politikarar frættu um viðurskifti, sum ikki vóru í lagi, t.d. á Almanna- stovuni. Meneg haldi, at tcy eru batnadi munandi, ikki minst eftir at forsætismåla- rådharrin var her á arbeiðs- vitjan. Eg havi ikki tosað við pol- itisku myndugleikarnar í Danmark um, at føroyingar seta spurnartekin við avtal- ur, sum eru gjørdar millum føroyingar og danir, og krevja nyggjar upplýsingar, men eg ivist ikki í, at teim- um líkar hetta lítið. Teir eru meiri hugaðir at arbeiða við framtíðini. Botr.ur lagdur í Eru allar fyritreytir í lagi, soleiðis at talan verð- ur um framgongd í Føroy- um i 1995? Tað gongur í hvussu so er rætta vegin. Vitstremba eft- ir at landskassin skal hava javnvág. Tað var eitt krav frá dønum, at hallið skuldi figgjast av okkum sjålvum, og tað hava vit avgreitt við lånsbrøvunum. Tað verður neyðugt at spara meiri á rakstrinum hjá tí almenna komandi árini, men tað er eisini av alstór- um týdningi, at virksemið í samfelagnum verður stórri, so inntøkurnar vaksa. Mest av øllum ræður um, at tólkið, sum búleikast í landinum, fær rúmari kor, so tey verða verðandi her. Tað hava vit eisini roynt at býtt um. Vit kunnu býta før- oyingar upp í teir, sum hava arbeiði, og sum kenna seg plágaðar av skatti, og so teir, sum einki arbeiði hava. Fyrra bólkin hava vit bøtt um korini hjá við at lækka marginalskattin og við at seta ferðafrádráttin í gildi aftur, og vit rokna avgjørt við, at nýggi grunnurin og tær vinnufremjandi lógirn- ar, sum eru og fara at verða lagdar fram í tinginum, fara at betra um møgulcikarnar hjá fleiri at koma í arbeið. Her hugsi er um lønarend- urgjaldslógina, sum fer at