leygardagur 14. januar 1995síða 11

Nr. 10 — 14. JANUAR 1995 11 Stødan í Føroyum Hvat heldur Edward so um Føroyar f dag! Sidani millumbylgju- sendarin varð útbygður hevur hann hoyrt føroy- ingin, men hann harmast um, at tað í dag eru so mong orð og vendingar, sum hann als ikki kennist við ella skilur Tit eru farin at gera so nógv nýggj orð, sum eg ikki kenni. Tað dámar mær einki. Edward harmast annars um støduna í Føroyum Hann heldur føroyingar sjálvir hava skyldina, at stødan er vorðin so ring. -Ein hoyrir fólk tosa um loysing. Tað dámar mær einki at hoyra, ti Føroyar klára seg ikki einsamallar. Tit kunnu ikki vera Dan- mark fyriuttan. Sjálvur haldi eg eisini, at føroyingar eru alt ov negativir móti dønum. Eg haldi, at før- oyingar tvørturímóti hava nógv gott at bera dønum Eins líuð og Føroyar klára eg cinsamallar, heldur Edward at Skotland klárar seg einsamalt. Honum dám- ar einki prátið um at gerast sjålvstødug skotsk tjóð. -Mær dámar betri, at vit eru saman í einum stóri landi sum her Bretlandi. Eisini dámar mær væl EU, tí tað er ein stórri felags- skapur av londum. Edward ivast onga løtu i, at eisini Føroyar áttu at fingið EU-limaskap. Tá vit spurdu hann, hvar hann stendur politiskt sigur hann, at hann altíð hevur vend konservativur. Hon- um dåmar einki Labor, ti teir lova altíð nógv meira enn teir kunnu halda Nógv broytt í Føroyum -Aftur til Føroya? -Tað verður so bert í feriu. Tað er ikki tað sama at koma ul Føroya longur. Alt er so nógv broytt. Og nú vil konan Marga- reth fegin hava orðið. Henni dámar væl í Føroyum, men hon er glað um, at Edward valdi at búgva í Skotlandi heldur og dylur ikki fyrr, at hon ikki hevði trivist í Føroyum. Hon minnist, hvussu glad hon varð, tá tey bæði fóru aftur til Aberdeen eftir, at Edward hevði verið sjúkur og tey vórðu noydd at vera í Føroyum í sjey mánaðir. -Eg minnist so væl ta tíðina í Skopun. Har var alt so primitivt. Har var hvorki WC ella elektrisitet. Edward tekur orðið: -Tað er so nógv broytt eisini. Eg minnist seinast vit vóru í Skopun í feriu, at eg fór innar at tosa við ein gamlan Sko Edward nr. 5 fv. umborð á minustrúkara saman við donsku manningini kenning. Tá segði hann ov- farin við meg: "Tú er fyrsta fólkið, sum vitjar meg í langa tíð. Her puningur við minustrúkara undir krignum Edward Mittelstein úr Skopun før í 1942 til Bretlands at vera við í kríenum móti týskinum. Í bókini hjá Niels Juel Arge, “Teir sigldu úti" er samrøda við Edward Mittelstein. Vit hava fingið loyvi til at prenta samrøduna. Í Skotlandi býr skopuning- urin Edward Mittelstein Hann fór úr Føroyum til Bretlands undir seinna heimsbardaga og bað um at sleppa inn í krígsmarinuna. Saman við einum øðrum føroyingi var hann við ein- um minusópara. Tå seinni heimsbardagi brast á í 1939, sigldi Ed- ward við »Tjaldrinum« Í 1940 fór hann ul Grøn lands við sluppini »Falkur«, og í 1941 var hann vid hes- um skipi í sigling vid ís- fiski ul Bretlands. Men hann helt eisini, at hann skuldi gera sín part í hesum náðileysa bardaga um valdið í Europa, og í 1942 fór hann saman við ðrum skopuningi, Sigurdi Hentze, niður til Bretlands at søkja tjans í handils- marinuni. Tjans vid »Uranienborg-« Vit avgjørdu at fara til Newcastle-up-on-Tyne at tekna okkum upp, tf har helt danska sjómannasamband- ið ul. Bert fýra dagar seinni fingu vit hýru hvør vid sín- Edward við medaljunum hann fekk eftir trúgva tænastu undir krígnum kemur eingin inn at vitja hvør annan longur". -Jú sanniliga er nógv broytt heima, men eg verði Uranienborg um skipi. Sjálvur fekk Edward tjans við tí 6.600 tons stóra danska skipinum »Urani- enborg«. Ta fyrstu tíðina av ferð okkara vestur um Atlants hav fylgdust vit við emi konvoy á ferð ul Canada Seinni skáksigldu vit móti Bridgetown, Barbados, í vesundsku oyggjunum Har fermdu vit sukur Dagin fyri, sum vit skuldu sigla, varð ein norskur tangabátur torpe- deraður uttan fyri Bridge- town. Bretskir torpedubátar bjargaðu teimum, sum vóru á lívi, og fluttu teir inn í Bridgetown, sigur Edward frá. Mistu nógv skip í Atlantshavi Vit skáksigldu dagin efur við fullari ferð móti Key West, Virginia, USA, at bíða efur øðrum skipum Har lógu vit í tveir dagar og sigldu so til Halifax í Cana- da. Har savnaðust so fleiri skip, og síðani sigldu vit í konvoy úr Halifax við kós móti Glasgow. Vit mistu nógv skip úr konvoyini, sum vórðu sekt av týskum kavbátum, ið lógu og lúrdu eftir farma- skipunum í Atlantshavin- um Edward so verandi her í Aberdeen allar mínar dagar sigur Edward Mittelstein at enda í samrødu við Tíðindablaðið igldi við part av krigsårunum um. Eg minnist væl, at eg var á utkikk, tá ið nr. 2 um okk- ara stýriborðssíðu fekk ein torped og fór i luftina. Nr. 2 um bakborðssíðu fekk eis- ini eina torped, sum eg så fara lúkst tvørtur vid hekk- uni hjá okkum Tað ringasta av øllum í slíkum førum var at síggja menn á sjónum og hoyra teir rópa um hjálp, ti vit kundu ikki bjarga teimum Vit høvdu ikk: loyvi at steðga Slíkar sjónir kann ein ikki gloyma. Vakni enn ofta á nátt við rópi, tí eg havi droymt um slíka hending Sigldi eisini við „Empire Knight- Eitt ár eftir, at Edward og Sigurd fóru niður ul Bret- lands, mynstraðu teir við „Empire Knight<. Georg Dahl mynstraði við teim- um. Edward var á hesum skipi einar sjey mánaðir í 1943, og tá sigldu eisini triggir aðrir føroyingar við. Ein var Elias Petur Olsen frå Getugjógy, annar var annar stýrimaður Johannes Olsen úr Norðdepli og triði Tummas, Tommurin, teir kalla, úr Skálavík. Vit sigldu úr Glasgow til Halifax eftir ordrum. Fóru úr Halifax til SL John, mn Sosialin. New Brunswick, Canada, har lastaðu vit krígsútgerð Í juli mánað fingu vit skema umborð, har spurt varð, um vit vildu fara sum sjálvbodnir í donsku deild- ina í bretska Royal Navy Eg var tann einasu umborð, sum fylu skema út Teknaði seg til krigsmarinuna Eg var vid cin túr afturat ul Canada, og vit komu aftur til Liverpool. Í Liverpool lá eitt bræv ul mín. Skiparin segði við meg, at hann vist hvaðan brævið var, men eg »behøvdi« ikki at fara. Eg svaraði, at eg ætlaði mær at fara Eg fór so ul London Har kom eg saman við eðr um donskum sjómonnum, sum eisini skuldu fara í krigsmarinuna. Vit vórðu læknakann- aðir 0.1. og allir kláraðu tað Vit vórðu so sendir til Skeg- ness at fáa uniform. Síðani á tveggja mánaða venjing. Haðani vórðu vit sendir ul Plymouth og síðani um borð á minustrúkarar. — A sumri 1944 vórðu vit átta frá donsku deildini í Royal Navy saman við fýra belgiarum sendir á eina Commando Course veni- Framhald á síðu 15