leygardagur 2. august 2003síða 6

10 Nr. 143 - 2. august 2003 Nr. 143 - 2. august 2003 11 Føroya Banki og Føroya Sparikassi gera nú aftur eina roynd at fáa loyvi at gera veð í aliloyvum. Fíggingarstovnarnir vilja hava henda rættin sum treyt fyri at fíggja alivinnuna í framtíðini. Somuleiðis er forstjórin í Føroya Sparikassa aftur frammi við ynskinum um, at útlendingar skulu kunnu eiga ein størri part í føroyskum alibrúkum. Grundgevingin er, at útlendingar vilja ikki seta partapening í føroysk alibrúk, so leingi sum teir bara kunnu eiga upp í 33 prosent av partapeninginum. Sambært forstjóranum er neyðugt at fáa útlend- skan kapital, tí eingin váða-fúsur kapitalur sigst vera í Føroyum, hóast nógvar milliardir krónur standa á bók!. Eginkapitalurin í alivinnuni, sum fyri tveim- um árum síðani var einar 500 mió.kr. sigst at verða burtur um ársskiftið! Prísurin á alifiski er lágur og ILA sjúkan hevur gjørt sítt til ta ringu støðuna. Bæði spurningurin um veð í aliloyvum og um útlendingar skulu kunna eiga størri part í føroyskum vinnulívi eru rættiliga prinsipiellir spurningar. Tann fyrri er ikki lættur at skilja hjá leikfólki, og tað hevði verið áhugavert at fingið eitt meira prinsipielt orða- skifti um henda spurningin. Higartil hevur politisk mótstøða verið ímóti at lata fíggingarstovnarnar fáa veð í aliloyvunum. Lands- stýrismaðurin í vinnumálum hevur boðað frá, at sum er, kunnu fíggingarstovnarnir ikki fáa henda rættin, og líkt er til, at Tjóðveldisflokkurin er samdur við Fólkaflokkin i hesum máli. Hann hevur somu støðu sum áður, og sigur í tíðindaskrivi, at aliloyvi, fiski- loyvi og onnur loyvi at nýta alment tilfeingi eru al- menn brúksloyvi, sum tað almenna eigur at bjóða út, og gevst ein loyvishavari, so eigur loyvið at falla aftur til tað almenna, heldur Tjóðveldisflokkurin. Hugsast kann, at Javnaðarflokkurin hevur somu støðu, so dyggur meiriluti er helst ímóti at lata fígg- ingarstovnarnar fáa henda rættin. Tá fiskivinnan var í kreppu, strongdu fíggingarstovnarnir hart á at fáa loyvi at taka veð í fiskiloyvum. Um tað ikki hendi, fekst eingin fígging til fiskivinnuna o.s.fr. Fígging- arstovnarnir fingu ikki lov at taka veð, men fiski- vinnan hevur havt nøkur gullár! Fíggingarstovnarnir hava í góðu árunum kappast um at fíggja alivinnuna, og teir eiga eisini at kunna átaka sær eitt tap, nú vinnan hevur hall eitt skifti. Hvussu gagnligt tað er við útlendskum kapitali er sorgarsøgan í sunnaru helvt eitt gott dømi um. Norsk alifyritøka var uppi í sum partaeigari, og segðist at gjalda stórt milliónatal í eitt laksavirki í Suðri - talið 80 mió.kr. er nevnt. Men nú tað gekk illa hjá alifyritøkuni í Noregi, fór fyritøkan við maskinum og tólum á virkinum! Eitt dømi um útlendska fyritøku, sum hevði váða- fúsan kapital! Er tað slíkar, sum Sparikassin vil hava til Føroya? Tað er at vóna, at landsstýri og løgting hugsa seg væl um í hesum máli og ikki loypa á leistum fyri ynskjunum hjá fíggingarstovnunum! DAGSINS MEINING Loypið ikki á leistum fyri fíggingarstovnunum! VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 225429 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Heri Simonsen “Í góðum veðri hann dyrgdi!”, “Sildavalsurin”, “Per fór til Havnar”, “So vakrar moyggjar”, “Lívligt er í bønum í dag”, “Meg minnist úr gomlum søg- um”, “Aldan”, “Kalli Katt”, “Førum fram”, “Kaga upp í himmalin”, “Morgun”, “Føroyar tá sólin”, “Føroy- ingar”, “Eg oyggjar veit”, “Í nátt eg droymdi”, “Mítt føðiland”, “Land Mítt” og aðrir sangir, ið flestum føroyingum dámar blivu als ikki sungnir á Ólavsøku í ár. Hví bleiv fólksins sang- skattur grivin niður á Ólav- søku í ár? Krevur góður felagssangur ikki sangir, sum flest øll kenna? Mong spyrja, kanska kemur rætti viðkomandi við einum svari? Hví bleiv fólksins sangskattur grivin niður á Ólavsøku í ár? Hans Birgir Hansen Tað er nógv vatn runnið úr ánni síðani ein sleit sínar barnaskógvar niðri í gomlu Havnini, hvar eg eri føddur og uppvaksin við Skansa- brekku. Tað er ótrúlig fram- gongd, trivnaður og persón- lig menning, ið ein síðani hevur fingið, ið kom at liggja undir nógvum dag- ligum fyribrigdum, ið nú er søga. Eg flutti seinri saman við foreldrum og systkjum niðan í barnaheimið í Krókabrekku, seinni búði ein á Sjómansheiminum og á Hotel Hafnia í Havn. Tað hevur veruliga loyst seg at stríðast ímóti øllum, ið ein hevur gjølla viðgjørt í túsundtals lesarabrøvum í meira enn 30 ár í dagbløð- unum í Havn. Eg havi frá fyrstan tíð funnið upprunan til daglig fyribrigdi, ampa, generan og provokeran, ið nú er søga, uttan at ein fekk stevnt øllum í Havnini. Tað var frá Hotel Hafnia, at ein flutti í kommunala íbúð í Revagarðinum, og tað at ein hevur »inside« vitan í almannalóggávu hjálpti mær í Havnini. Eg havi sett eitt fjøltáttað virksemi í gongd við at hava skrivað lesarabrøv í dagbløðunum í meira enn 30 ár, ið gagnar tí vanliga fólkinum. Tað er stuttligt at síggja at eins hugsjónir, hugskot, atburð- ur og málburður skaptu batar og loysnir, og er vorð- in partur av lóggávum v.m. Eg havi vunnið eitt lívs- langt frælsis- og arvastríð, nú øll halda sín tátt á bygd og í bý, ið nýttu daglig fyri- brigdir, ampa, generan og provokeran. Tað gongur alt meira friðarliga fyri seg aftaná, at øll hava fingið ein skelk frá einum við konfrontatiónum um at virða lóg, rætt og landaskil. Eg skal fylgja øllum upp í lesarabrøvum, so føroying- ar gerast sjálvstøðugir og vinnurekandi heimanífrá, við fíggjar- og persóns- frælsi. Tað er ótrúligt, at nógvu álitini handað lands- stýrinum seinastu árini, flygja eins hugsjónum, hugskotum, hugburðum, atburðum, málburðum og staðfestan hjá mær. Umstríddi havnarmaðurin Mikudagin í næstu viku kemur gitni norski kórleið- arin Ragnar Rasmussen til Føroya við kóri. Ragnar Rasmussen er docentur við tónleikahá- skúlan í Tromsø. Hóast ungur a aldri hevur hann vunnið sær navn sum ein av fremstu kórleiðarum ikki bert í Noregi ella Norður- londum, men eisini í øllum Evropa við fleiri altóða kórleiðaraheiðursprísum í sínum persónliga viðføri. Við sínum úrvalda kamarkóri “Vokal Nord” vann hann ikki bert tveir fyrstaprísir á kórkapping í Italia nú her í juli, men eisini samanlagt sokallaðu “Grand Premio” fyri alla kappingina. Ragnar Rasmussen ar- beiðir ikki bert á professio- nellum stigi, men er eins áhugaður fyri tí meira fólksliga. Á ferðini nú til Føroya kemur hann við so- kallaðum “Projektkor” við kórsangarum og musik- arum av Hamar-leiðini og úr føðibýi sínum Vardø. Skráin er sum Ragnar sjálvur hevur skipað í samanhangandi syrpu, ið hann kallar “Sangur fyri frælsi”. Sermerkt er her eis- ini grikska fylgispæli við tveimum bouzouki-ljóðfør- um, bassguitara, rytmu- guitara og harmoniku. Konsertir verða í Fuglafjarðar Mentunarhúsi fríggjakvøldið 8. august kl. 19.00 og í Vesturkirkjuni í Havn mánakvøldið 11. au- gust kl. 20.00. Forvitnislig kórvitjan úr Noregi Sol og strand er ikke længere nok til at lokke turisterne udenlands. De fleste vil have mere ud af ferien. Men hvor finder man den per- fekte cocktail, der indeholder både aktiviteter, afslap- ning og smukke omgivelser ? I Schweiz får man det hele, og det gælder både børn og voksne. Af Peter Christiansen Paragliding i Alperne “Træk i højre line, og slæk i den venstre!”, råber guiden. Jeg gør som han siger, og pludselig drejer faldskærmen til højre i et flot sving. Her, et godt stykke oppe over den schweiziske alpedal, er ud- sigten fantastisk. I stilhed svæver vi hen over land- skabet, der omkranses af bjerge med gletchere og vandfald, og forude venter en svævetur på 20 minutter. Det kostede lidt over- vindelse at kaste sig ned over bjergsiden, da der, få minutter forinden, skulle luft og opdrift i skærmen, men belønningen får man hurtigt. Oppefra er udsigten til sceneriet meget betag- ende, og man oplever kontrasten mellem de vel- plejede schweiziske marker og de 3.000 m høje tinder på nært hold. Vi er netop startet på den første af seks dage, som alle er spækket med akti- viteter og udfordringer. Ud- gangspunktet for opholdet er Les Diablerets i det sydlige Schweiz, og det må siges at være et godt valg. Her findes masser af aktivitetsmuligheder inden for rækkevidde, samtidig med at man har et hyggeligt og afslappende bymiljø, hvori man kan hvile ud efter dagens strabadser. Og det kan der være brug for ! Ideelt for familier I Les Diablerets satser man primært på aktivitetsferier for familier, og det betyder at der er masser af tilbud til alle aldersklasser. Næste dag byder derfor på en tur i bjergene, udrustet med “Mon- sterbikes” samt bue & pil. Hele familien (to voksne og to børn) får nu lov til at følge i Wilhelm Tells fodspor, og efter en introduktion i bueskyd- ningens kunst bliver vi sluppet løs med hver en bue. Man opdager hurtigt hvor fascinerende – og svært – det er at ramme skiven, der er placeret ti m væk. Pludselig er der gået en time, og guiden forklarer hvordan vi skal komme ned ad bjerget. Det er nemlig planen at vi skal køre ned på hver vores “Mud Monster Bike”. Køretøjet, der er en mel- lemting mellem en mountainbike og et løbehjul, kører over enhver forhindring, og kort efter går det nedad over græs, skipister, klipper og jord. Nedkørslen er på otte kilometer, og man bliver snart så fortrolig med køretøjet, at man kan begynde at “lege”. Vi styrer alle mod den nærmeste bar, hvor vi puster ud over en cappucino. God atmosfære Les Diablerets er nem at overskue. Byen er ikke særlig stor, men meget hyggelig, og den ligger smukt klemt inde i en alpedal. Vores hotel, Le Chamois, ligger centralt, og på bal- konen sidder vi hver efter- middag og nyder et glas rødvin, med udsigt til alpe- tinderne mod syd. Værten på hotellet, Mr. Nurock, tager sig simpelt- hen af alt. Skal vi bookes ind på en aktivitet, eller søger vi oplysninger om seværdigheder i området, bliver det hurtigt klaret. Selv på de ture, hvor det kræver lidt lokalkendskab at finde vej, tilbyder Mr Nurock at køre os. Selv- følgelig bør man inden fer- ien sætte sig ind i, hvad man vil se, men på hotellet gør man alt for, at gæsterne får mest muligt ud af op- holdet. Vi bliver en af aftenerne anbefalet at prøve den schweiziske specialitet “Raclette”. Ost smeltes ned over kød, kartofler og til- behør, og en heftig dunst breder sig hurtigt i restau- ranten. Værten forsikrer os, at han stadig elsker raclette, selv om retten serveres to gange om ugen til hotellets vintergæster. For os er en enkelt gang tilstrækkeligt. Nye udfordringer “Må jeg kravle først?” Thomas kigger ned ad bjergsiden, og får sin kara- binhage hægtet på tovet. Vi skal, den sidste dag, rapelle ned ad klipperne, og børn- ene er vilde for at komme i gang. Langsomt bevæger Thomas sig nedad, mens Jean-Claude, der er klatre- guide, sikrer med et ekstra tov. Pernille følger hurtigt efter, og da hun er sikkert nede, bliver vi straks taget med til de næste udfor- dringer: “Monkeybridge” og “Tyroliéne”. To tove spændes over en kløft, og på disse går turen nu tværs over en flod, der bruser ti m under tovene. Vi er sikret med karabinhager, men gyser alligevel en anelse under det meste af turen. Dagens sidste akti- vitet, Tyroliéne, er en 100 m lang svævebane, hvor man undervejs får så meget fart på at adrenalinen kommer frem. Børnene tænder hurtigt på det og får Jean-Claude til at give ekstra ture. Stor sikkerhed Adventurefirmaet “Mount- ain Evasion” ligger midt i byen. Man tilbyder alle slags udfordringer, fra rapelling, canyoning og mountainbike til bivuak- overnatning på Diablerets- gletcheren. Børn kan del- tage i de fleste aktiviteter, og man gør meget ud af sikkerheden. Hvis man søger de mere ekstreme ting, kan firmaet også arrangere det; f.eks bungy- jump fra kabinelifter, eller 160 m vertikal rapelling, men det er først og frem- mest familier, som man henvender sig til. Hvis en hel familie skal prøve samtlige tilbud, vil prisen også blive derefter. Det kan derfor stærkt an- befales at benytte nogle af de pakkeløsninger, som tilbydes. Det er væsentligt billigere at købe en pakke med tre-fire aktiviteter, der er fordelt over nogle dage, end det er at købe udfor- dringerne enkeltvis. På mange af aktiviteterne følger børn under 16 år gratis med forældrene. Mange muligheder Byens beliggenhed gør, at man indenfor tre kvarter kan nå til enten Montreux eller det mondæne Gstaad. Tæt på Les Diablerets er der zoo, fiskemuligheder, golf samt masser af andre tilbud. Der er byrundture for historie- og arkitektur- interesserede, og så er der det bedste af det hele: naturen. Vores afsked med byen foregår derfor på en bjergside med udsigt over dalen – over en flaske rødvin, noget ost & paté samt et par flutes. Les Diablerets – afslapning og djævelske udfordringer på én gang Klatring kan de fleste deltage i. Børnene er vilde med monsterbikes. Fakta om Les Diablerets Hotel: Fx “Le Chamois” (3*), godt centralt beliggende hotel. Både værelser og lejligheder. Adventurefirma: Mountain Evasion (www.mountain-evasion.com) C M Y K 11 10