fríggjadagur 8. august 2003síða 7

12 Nr. 147 - 8. august 2003 Nr. 147 - 8. august 2003 13 TÍÐINDASKRIV FRÁ FØROYA SKÚLA- BÓKAGRUNNI Føroya Skúlabóka- grunnur hevur givið nýtt og fjølbroytt tilfar út til undirvísingina í kristni, har serligur dentur verð- ur lagdur á at viðgera siðfrøðilig evni. Tilfarið er samansett av grund- bók, næmingabók (ar- beiðsbók) og lærarahefti og er ætlað framhalds- deild fólkaskúlans og miðnámsskúlum. Grundbókina Káin og Ábel - ein mýta um tveir brøður hevur Marjun Bæk, prestur, týtt úr norskum eftir prestin og rithøvundin Paul Leer- Salvesen. Hetta er søga til ung, ið byggir á bíbliusøguna um brøðurnar Káin og Ábel og lív teirra. Marj- un Bæk og Karolina Matras, lærari, hava, við upprunafrásøgnini úr Bíbliuni og týddu søguni til ung sum útgangs- støði, gjørt undirvísing- artilfar, ið ger tað áhuga- vert hjá lærarum og næmingum at viðgera siðfrøðilig evni í teim- um eldru flokkunum. Farið verður víða um, nógvar ávísingar eru til viðkomandi bíbliutekst- ir, og nortið verður við nógvar stórar spurn-ing- ar. Eisini ber til at fara í dýpdina og viðgera okk- urt einstakt evni ná- greiniliga. Vónin er, at fjøl- broytnið í tilfarinum styrkir um møguleikar- nar at nýta mongu evn- ini í øðrum lærugreinum eisini, t.d. í føroyskum, donskum, søgu/samtíð og í tvørgreinaligum lesnaði og verkætlanum. Marjun Bæk og Karo- lina Matras hava gjørt læraraheftið, har upplýs- ingar eru um bíbliu- tekstir, arbeiðsuppgávur og eyka lesnað. Hanne Jacobsen, studenta- skúlalærari, hevur skriv- að frágreiðingar og gjørt uppgávur til mynda- greining. Næmingabók- in hevur 7 høvuðsevni, ið øll viðgera siðfrøði. Hetta er arbeiðsbók við uppgávum, bæði til bíbliutekstir og søguna um Káin og Ábel, men eisini til greining av myndum. Til hvørt av høvuðsevnunum í næm- ingabókini eru prentað tvey listaverk, ið kunnu knýtast at søguni um Káin og Ábel, men eis- ini nýtast sum myndatil- far og lýsa siðfrøðiligu evnini meira alment. Næmingabókin er tí prýðilig bók, við máln- ingum frá ymiskum tíðarrákum í listasøguni. Grafik Studio hevur gjørt permuna. Hest- prent hevur prentað. Bøkurnar fáast frá Bókamiðsøluni og bóka- búðunum. Grundbókin er 78 blaðsíður og kostar 96 krónur, næminga- bókin er 37 blaðsíður og kostar 96 krónur, og læraraheftið er 36 blað- síður og kostar 75 krón- ur. Ólavur Hátún Tað heldur Heri Simonsen í Sosialinum seinasta leygar- dag. Atfinningar eru besta treytin fyri bata, men eg kann ikki so beinanvegin halda við Hera í hesum hansara pástandi. Av teim 20 sangunum í heftinum "Syngið við!" vóru 8 teir somu sum í fjør, og 9 aðrir hava gingið aftur í ólav- søkusangheftum framman- undan. Tríggjar nýggjar sangir tóku vit við í ár á fyrsta sinni: Tað brenna túsund ljós í nátt hjá Hans A. Djurhuus, sum Eyðun á Lakjuni hevur gjørt eitt so sera fitt og nútíðarligt lag til, Hvør er tað, sum har kemur lætt titandi um teig hjá Oskari Hermansson við lagi eftir Christian Wahl, sum sangfólk bæði í fjør og í ár ráddu mær til at fáa við inn í hetta ólavsøkusang- úrval, og so Øskudólgur og sópingarkona, ið sum væntað gekk sera væl. Munnu ikki fleiri taka undir við teirri áskoðan, at letur tú ikki nýggjari sang- tilfar eisini sleppa framat, so stirvnar hesin sangur í tí vanabundna og hevur minni framtíð fyri sær ? Av teim 17 sangunum, sum Heri við røttum sigur, at føroyingum dámar at syngja, kunnu vit nevna, at t.d. "Aldan", "Kaga upp í himmalin", "Morgun" og "Í nátt eg droymdi" eru nýggj- ari sangir, ið júst midnáttar- sangurin á ólavsøku man hava gjørt sítt til, at teir hava vunnið sær fótafesti í felagssangi í Føroyum. Fleiri av hesum nevndu sangum hava tó nú verið sungnir so nógv uppísaman ár um ár, at fólki man vera farið at leiðast við hesar endurtøkur. Teir eru tó ikki niðurgrivnir, fyri tað um teir eisini geva pláss fyri øðrum. Sjálvandi kunnu áskoð- anir vera so ymiskar um songúrvalið, men mín sannføring er, at tann stóri bágin til tess at fáa hesa songløtu at hanga væl sam- an er, at vit ikki enn hava fingið loyst teir teknisku trupulleikarnar til fulnar. Hoyri t.d. fólk siga, sum stóðu við Føroya Spari- kassa, at tey illa fingu fylgt við í sanginum, tí ongin há- talari var har á leið. Í fjør varð funnist at, at kórsang- ararnir gjørdu ov nógv um seg í hátalarunum og tóku sanghugin frá fólki. Tað var ikki so løgið, tí mikrofon- irnar, bæði tann hjá útvarp- inum og tann út til sang- økið, stóðu inni millum sangararnar. Í ár gjørdist trupulleikin tann øvuti, at sangstuðlarnir komu at standa ov langt burtur frá mikrofonini, av tí at vit ikki nóg væl frammanundan høvdu tryggjað sangarun- um plássið undir Tinghús- inum, og teir fingu tí ikki á ynskiligan hátt høvi til at birta uppundir og virka til tamarhald á hesi ovurstóru sangarafjøld. Trongdur upp í krók í fólkarúgvuni formáddi ein- staklingurin sær ikki so nógv við sínari handmikro- fon. Tað er væl heldur ikki ynskiligt, at einmansrødd skal gella millum húsini, heldur tað at syngjandi bólkur hoyrist, sum øll fjøldin kann sameina seg við. Ikki var tað sørt, at eisini "Ormurin Langi" fekk tekniskar trupulleikar í ár, og samanumtikið áttu allir avvarðandi partar at funnið saman í fyrireikingini av hesum risatiltaki, sum enn tykist hava stóran áhuga hjá fólki. VIÐMERKINGAR Káin og Ábel - nýtt tilfar til undir- vísingina í kristni Bleiv fólksins sangskattur grivin niður á ólavsøku? - Vit eru sera hugtikin av føroyskari mentan og sterka viljanum hjá føroyingum at yvirliva sum tjóð, segði Lars Wegendal, formaður í mentanar- og útbúgvinarnevnd Norðurlandaráðsins, tá nevndin var á vitj- an í Føroyum í sein- astu viku. Á ferðini vitjaðu tey eisini í Fuglafirði og Klaksvík NORÐURLANDA- RÁÐIÐ Rúna Sivertsen Formaðurin í mentanar- nevnd- og útbúgvingar- nevnd Norðurlandaráðsins, Lars Wegendal, segði, at á føroyatúrurinum hevur nevndin fingið týdningar- miklar og virðismiklar frágreiðingar um føroysk viðurskifti, sum koma at verða grundleggjandi fyri framtíðar støðutakanir. Jógvan við Keldu, før- oyska umboðið í nevndini, sigur, at forstáilsi millum fólkasløg er av størsta týdningi og at túrinin hjá hesum fólkunum, sum sita í teimum avgerandi sess- unum í grannalondum okkara, hevur givið teimum betur fatan av, hvat hevur týdning og er neyðugt fyri okkara lítlu tjóð. Eftir fundin í Havn, fór mentanar- og útbúgvingar- nevndin hjá Norður-landa- ráðnum til Fuglafirðar og síðani varð vitjað í Klaks- vík. Fuglafjørður nógv at bjóða Á skránni í Mentanarhúsin- um í Fuglafirði var borð- reitt við vísusangi. Talan var um tveir sangir hjá Evert Taube, sungnir á før- oyskum av Niels Midjord og Petur Jakku Eliasen. Sangur teirra hugtók for- mannin í nevndini. Frits Johannesen luttók við Fuglafjarðar sangkóri, síðani spældi eitt pop- orkestur av evnaríkum ung- dómum. Ein góð løta gekk við frágreiðingum um nýggja mentanarhúsið, og limir Norðurlandaráðsins vóru hugtiknir av hesum húsi og teimum tiltøkum, sum har hava verið. Lars Vegendal helt fyri, at tað var ófatuligt, at eitt so lítið samfelag sum Fugla- fjørður, kundi hava eitt so prýðiligt og vælhóskandi mentanarhús. Væl fyrireikaður klaksvíkstúrur Í Klaksvík tók býráðið ímóti. Torleif Sigurðsson, varaborgarstjóri, beyð væl- komið. Dávur Winther hevði síðani góða og áhugaverda frágreiðing á powerpoint um Klaksvík, og tað virði Klaksvík hevur í føroyska samfelagnum, bæði vinnu- liga og mentanarliga. Býráðið beyð síðani til morgunmatar á Fortuna við føroyskari- og útlendskari matskrá. Onnur tiltøk vóru vitjan í Christianskirkjuni, har Andrass Sólstein, greiddi frá og á Forn- minnisavninum, har Jógvan Ravnsfjall, leiðari, var frásøgumaður. Nøkur fóru siglingartúr við Draganum norður um, har tey lógu og nutu Før- oyar í fagrasta veðrið. Tey vóru sera hugtikin av før- oysku náttúruni. Eisini hildu tey fyri, at tað mundi liggja stórt ar- beiði í at fáa Dragan til tað, hann er í dag. Um kvøldið var Føroya kvøld í Skálan- um, sum Klaksvíkar Dansi- felag legði til rættis. Anfinn Jacobsen, sjón- leikari, greiddi væl frá før- oyska dansinum, og 17 sangarar sungu norður- lendskar sangir. Eyguni upp fyri grindadrápi Andras Joensen vísti síðani nýggja "grindafilmin", sum gav gestunum eina greiða fatan av, hvønn týdning grindin hevur fyri Føroyar, og øll vóru samd um, at hetta gav eina góða og øðr- vísi mynd av grindadráp- inum. Jógvan Ravnsfjall greiddi frá um føroysku ullina, og onkur listarkvinna úr Svøríki, tók nakað av føroyskari ull við sær heim til Svøríkis. Tað er neyvan ilt at gita, at føroyska umboðið í nevndini, Jógvan við Keldu, hevur havt "ein fingur við í spælinum", tá ferðin til heimbý hansara varð løgd til rættis. Skipsurið Tað hongur eitt skipsur á skottinum er farið um hundrað ár tað slær síni vælkendu syngjandi løg ið ei vikast vetur sum vár. Her sótu teir gomlu - her vit sita nú og framvegis urið tað melur toli og tógvi, tað árvaki er og vaktirnar setur og telur Tað skipsurið "gongur" á bakborðssíðu, sá manningar koma og fara teir upp gjøgnum leytaran tungliga traðka út í hundavaktstímar at stara Vísarin fjakkar mót morgunvakt og aðrir í leytaran stíga. Sóðust á dúrkinum sjómóðir menn ið troyttir um koyggjukarm glíða ------------------ Her faðir og synir - skiftandi ættir urið teim fylgdu og ongan tað sveik. Tá stórbrot tey gingu so dekksplankar brattir reistist úr bylgjum tann eldgamla eik. Rok yvir fokku og klyvaran bardu, skúmandi froðan á rigningar gekk. Harðvunnar hetjur tó siglaran vardu. Álvarsamt urið á skottinum hekk ----------------- Tað melur ein skrúva í døkkum dýpi síni valkendu sløg hon slær, vit kenna tað allir tað vælkenda sjóð sum skip várt um høvini bar. Kám eru sjókort av hart royndum hondum sum ótaldar kósir um høv funnu har. Tolnast av øllum var skipsurið gamla í hundrað ár mynstra á skipinum var. Viggo Johannesen Føroyatúrurin avgerandi týdning Býráðið í Klaksvík var vertur við vitjanina hjá mentanarnarnevnd Norðurlandaráðsins í Klaksvík. Frá vinstru: Lars Wegendal, formaður í nevndini, Torleif Sigurðsson, varaborgarstjóri, Jórun Høgnesen, formaður í mentanarnevndini hjá býráðnum og Jógvan við Keldu, sum er føroyska umboðið í norðurlendsku nevndini Á matstovuni Fortuna, var borðreitt við føroyskari og útlendskari matskrá. Formaðurin, Lars Wegendal, í práti við Tórleif Sigurðsson, varaborgarstjóra í Klaksvík C M Y K 13 12