mikudagur 13. august 2003síða 5

8 Nr. 150 - 13. august 2003 Nr. 150 - 13. august 2003 9 Býráðsformaðurin í Sjóvar Kommunu heldur, at tað er bert eitt eiti, at kommun- urnar sjálvar sleppa at standa fyri eldra- økinum. Tað verður landið, ið fer at gera greiðar ásetingar, hvussu eldraøkið skal stýrast, og tí fáa vit ikki nakra ávirkan, sigur Eivind Jacobsen ELDRAØKIÐ Páll Holm Johannesen Býráðsformaðurin í Sjóvar kommuna er rættiliga iva- samur við ætlanini hjá sam- gonguni, at kommunurnar skulu yvirtaka eldraøkið í 2005. Sjóvar kommuna er eftir føroyskum mátistokki ein miðalstór kommuna, og sambært Eivindi Jacobsen, so líður kommunan onga fíggjarliga neyð. Hann sigur, at framvegis er óvissa um, hvussu ætlan- in hjá samgonguni endaliga fer at síggja út, men at Sjóvar kommuna er til reið- ar at yvirtaka eldraøkið, og kommunan fer at taka ímóti tí teimum treytum, landið áleggur teimum. Hann leggur tó afturat, at hann væntar,at trupulleikar kunnu stinga seg upp kring landið við ætlanini hjá sam- gonguni. – Eldraøkið er sera kostn- aðarmikið, og nógvir peng- ar fara bara til umsiting, og tá so verður minni til røkt- ina av teimum eldru Í sein- asta enda verður tað tænast- an hjá teimum eldru, ið tað kemur at raka, sigur bý- ráðsformaðurin. Eivind Jacobsen væntar serliga, at Sandoyggin og Suðuroy fara at fáa stórar trupulleikar av eldraøkin- um. – Fyri tað fyrsta eru kommunurnar á Sandoynni og Suðuroynni ikki so væl fyri, og í báðum økjum búgva nógv gomul fólk. Tá eldraøkið er kostnaðarmik- ið, fara fleiri pengar út av kassanum, enn tað koma inn, og tískil vænti eg, at tær kommunurnar fáa stórar fíggjarligar trupul- leikar, sigur býráðsformað- urin í Sjóvar Kommunu. Framhaldandi stýrt av landinum Býráðsformaðurin heldur, at tað er bert eitt eiti, at kommunurnar sjálvar sleppa at standa fyri eldra- røktini. – Tað verða ikki komm- unurnar, ið sleppa at ávirka eldraøkið, tí vit skulu fylgja greiðum ásetingum frá landinum. Tekur tú barna- ansingina sum dømi, so vóru rættiliga greiðar áset- ingar fyri, hvussu vit skuldu fyrihalda okkum. Eg vænti at tað verður sama søga við eldraøkinum, har vit fáa ein spennitroyggju á, og tí verður tað í veruleik- anum landið, sum fer at stýra okkum, greiðir Eivind Jacobsen at enda frá. Landsstýrismaðurin í Almannamálum sær fyri sær, at eldraøkið verður býtt í eini 7-9 samstarvsøki kring landið. Hann sigur eisini, at tað er í tøkum tíma, at kommunurnar yvirtaka eldraøkið, tí tað hevur ligið í vanrøkt seinastu 25 árini. Eldraøkið verður betri stýrt í nærumhvørvinum ELDRAØKIÐ Páll Holm Johannesen Eitt av høvuðsevnunum, ið varð umrøtt á ólavsøku- orðaskiftinum, var eldra- økið. Politisk semja er um, at eldraøkið 1.januar 2005 skal flytast út til kommun- urar. Á fíggjarlógini fyri í ár er eldraøkið mett til at kosta góðar 230 millónir, so talan verður um ein kostnaðarmiklan post, ið kommunurnar skulu yvir- taka. Drúgvasta kjakið í løg- tinginum í farnu viku var um, hvørt núverandi kommunubygnaður við heili 48 kommunum megn- ar at yvirtaka eldraøkið. Løgtingslimirnir Heðin Zachariassen, Andrias Pet- ersen og Kristian Magnuss- en settu allir stórt spurnar- tekin við ætlanina hjá landsstýrinum við núver- andi kommunubygnaði, og róðu fram undir, at fleiri kommunur vóru alt ov smáar at taka sær av sær av eldraøkinum. Samstarvsøki neyðug Landsstýrismaðurin í Al- mannamálum, Páll á Reynatúgvu, tekur undir við kritikkinum. – Tað er rættiliga órealist- iskt, at eldraøkið verður lagt út í núverandi komm- unubygnaði. Um talan verður um kommunusam- anleggingar, skal eg ikki leggja meg í, tí tað er ein politisk telving. Í løtuni ar- beiðir ein bólkur við um- boðum fyri kommunurnar, Løgmálaráðið, Fíggjar- málaráðið og embætisfólki við einari ætlan, hvussu vit á besta hátt fáa eldraøkið flutt til kommunurnar, greiðir Páll á Reynatúgvu frá. Landsstýrismaðurin vísir á, at arbeiðsbólkurin ar- beiðir serliga við fíggjar- liga og útjavningar partin- um. Á Almannaráðnum eru tey eisini í holt við at smíðja eina nýggja rammu- lóg fyri eldraøkið. Tá rammulógin er endaliga orðað, verður hon lagt fyri arbeiðsbólkinum til um- røðu. Hóast Páll á Reynatúgvu ikki vil leggja seg út í kjakið um kommunusam- anlegging, so heldur hann, at ein møgulig skipan kundi verið at býtt Føroyar í sam- starvsøki. Hann nevnir eini 7-9 samstarvsøki, sum eina møguliga skipan. – Í løtuni er heimarøktin býtt í seks øki, og ein líkn- andi skipan fyri eldraøkið kundi verði ein møguleiki. Eitt økið á stødd við Sand- oynna kundi verið støddin fyri hvørt samstarvsøki, sigur landsstýrismaðurin í Almannamálum. Centralstaturin spælt fallit Samgongan hevur grund- givið fyri at leggja eldra- økið út til kommunurnar, at barnaansingin hevur eydn- ast so mikið væl, at eldra- røktin eisini átti at verði ein uppløgd uppgáva hjá kommununum at umsitið. Fólkafólkstingmaðurin, Heðin Zachariassen, vísti á í SVF fríggjakvøldið, at ein ikki kann samanbera eldra- økið og barnaansingarøkið, tí eldraøkið er væl dýrari enn barnaansingin at umsita. Páll á Reynatúgvu heldur tó ikki, at størsti trupulleik- in við at flyta eldrarøktina til kommunurnar liggur í tí fíggjarliga partinum. – Tað er ikki tað fíggjar- liga, sum er størsti trupul- leikin. Spurningurin snýr seg hinvegin um tíð og fakligheit, sigur hann. Hann sær fyri sær, at eldraøkið í framtíðini verð- ur skipað, sum hon verður á Sandoynni. Á Sandoynni verður roynt at saman- tvinna økini heimarøktina og røktarheimini, og lands- stýrismaðurin heldur, at framtíðarpolitikkurin á eldraøkinum átti at fylgt skipanini á Sandoynni. Hann vísir á, at tað er nógv greiðari við einum forumi fyri bæði heimarøktina og røktarheimini . Landsstýrismaðurin sigur eisini, at tað er í tøkum tíma, at eldraøkið verður flutt til kommunurnar. – Eftir mínum tykki, hevur centralstaturin spælt fallit seinastu 25 árini. Landið hevur ikki megnað at røkt eldraøkið á nøktandi hátt, og tískil er tað skila- best, at eldrarøktin í fram- tíðini fer frá at verða fjar- stýrd til at verða nærstýrd, greiðir landsstýrismaðurin frá. Spurdur um, hann ikki beinleiðis trýstir kommun- urnar at samstarva ella at leggja saman við at leggja eldraøkið út til tær, svarar Páll á Reynatúgvu, at kommunurnar sjálvar vilja og krevja at fáa eldraøkið undir hond, eins og tær ynsktu barnaansingina. Hann vísir á, at við at yvirtaka eldraøkið kunnu tær draga borgarar til sín, og ein kapping fer helst at stinga seg upp, um hvørjar kommunur fara at megna geva borgarum bestu tæn- astuna á eldraøkinum. Størsta stigið nakrantíð Í løtuni eru kommunurnar, í tøttum samstarvi við land- ið, í holt við stóra útbygg- ing á eldraøkinum. Áðrenn hálvtannað ár er runnið, er ætlanin, at í alt 123 nýggj røktarheimspláss skulu verða tøk. – Henda bygging er størsta stigið á almanna- økinum nakrantíð, og ný- byggingin fer at minka nógv um stóra tørvin á eldraøkinum, fortelur Páll á Reynatúgvu. Góð 60 røktarheimspláss verða bygd Norðstreymoy, Runavík og Havn, meðan helmingurin verður nýttur til sambýli. Tey verða bygd á Toftum, Gøta, Eiði og Leirvík verður bygt sam- býli. Páll á Reynatúgvu um eldraøkið: Samstarvsøki er fortreytin Landsstýrismaðurin í Almannamálum, Páll á Reynatúgvu, metir, at tíðin er búgvin at flyta eldraøkið út á kommurnar. Central staturin hevur ikki røkt eldraøkið á nøktandi hátt, og tí er skilabest, at eldrarøktin í framtíðin verður stýrd av kommununum, sigur landsstýrismaðurin Mynd: Savnsmynd Eivind Jacobsen, býráðsformaður í Sjóvar kommunu: - Sandoy og Suðuroy fáa trupulleikar av eldraøkinum Eivind Jacobsen, býráðsformaður í Sjóvar kommuna, væntar at trupulleikar fara at stinga seg upp við at flyta eldraøkið út til kommunurnar. Serliga væntar at Sandoyggin og Suðuroyggin fara at fáa tað torført Til Grímur Rasmussen á 65 ára degnum Góði beiggi, tillukku við stóra degnum. Helt, eftir sum tað ikki ber til at halda dagin saman við tykkum, so at senda tær eina heilsu uppá henda mátan. Stuttligt at vera tætt knýttur at beiggja sínum. Sjálvt um tað eru tjúgu ár ímillum okkum, og lívið upp á nógvar mátar hevur mynd- að seg ymiskt hjá okkum, er bróðurbandið sera sterkt, og er hatta nakað eg virðis- meti ómetaliga høgt. Hjá tær slapp pápi ikki heim aftur úr krígnum fyrr enn tú var sjey, hjá mær doyði mamma, tá eg var átta. Tú gekk tey fyrstu fetini norð- uri á Stongunum, eg úti í Grótinum. Tú endaði á Jørundsgøtu og eg á Filips- oyggjunum – og álíkavæl – eru vit nær knýttir at hvørj- um øðrum. Trúgvi tað skyldast, at tú hevur duga so væl at havt ein nógv yngri beiggja. Takk fyri. Sat og hugsaði um, tá ið eg var smádrongur, og tú vart skipari á Stellu Karinu, bæði tí fyrru og seinnu. Minnist at vit plagdu at sleppa við, tá ið tit fóru út á Pollin at rætta kumpass. Havi ofta hugsa hvussu hatta hevur lýst leiklut tín, sum hin elsti av sysktunum – tú hjálpti okkum at rætta kumpass. Hatta hevur verið sjónligt bæði í tí tímilia og anda- liga. Í tí tímiliga hava vit sæð, óansæð hvussu tíðir- nar vóru, so læt tú teg stýra eftir teimum somu megin- reglunum. Tað var hvat var skeivt og rætt, sum taldi, ikki hvat var lættast í løt- uni. Í tí andaliga hava vit sæð hetta í greiðu støðu tíni fyri Kristus. Bert ævinleik- in fer at opinbera hvørja ávirkan hetta hevur havt á okkum systkjunum og familjum okkara. Ein kundi skriva fleiri síður, men tað hevði tú nokk hildi verið í so ameri- kanskt, so eg skal gevast her og ynskja tær tillukku við degnum. Cathy og Ben lata eisini heilsa. Jógvan Júst NØVN Í VIKUNI Telefon 311820 - Fax 314720 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Dagurin 13. august. Hippolytos, deyður í umleið 235. Helst ein grikki, sum gjørdist ein av teimum best kendu kristnu rit- høvundunum í Róm í 3. øld. Hann var tikin av døgum við at verða slitin millum hestar, sum navn hansara sipar til. Rasmus Rasmussen (á Háskúlanum) varð føddur hend- an dagin í 1871. Týsmorgunin 30. juli andaðist Anna Malena Lamhauge, vanliga nevnd Lena, í Søldarfirði, 90 ára gomul. Lena búði heima líka til hon andaðist, og helt hon sjálv hús og var heilt andsfrísk líka til tað síðsta. Hon fylgdi við øllum sum fyrifórst, bæði hjá børnum, ommubørnum og í samfelagnum annars. Lena var gift við Samuel Jacob Lamhauge úr Lamba, og búsettust tey í Søldarfirði. Maðurin doyði í 1983, og var hon einsamøll í 20 ár. Lena var dóttir Peter og Annu Danielsen, sum høvdu eitt kongsfesti og handil í Søldarfirði. Hesi bæði arbeiði tóku Lena og Samuel Jacob yvir, tá foreldur hennara løgdu frá sær. Mamma Lenu, Anna, var dóttir Elsebeth Christine og Lassen Weihe av Selatrað. Pápi Lenu, Peter, var sonur Anne Malene og Daniel Danielsen (vanliga nevndur sýslumaðurin) úr Søldarfirði. Lena og Samuel Jacob fingu trý børn, har tað fyrsta, ein dóttir, doyði av lungnabruna hálvt ára gomul í 1944, og tveir synir, Petur Alberg og Eyðfinn. Grímur Rasmussen 65 ár Mikudagin 13. august fyllir Grímur Rasmussen í Klaks- vík 65 ár. Grímur er føddur og uppvaksin í Klaksvík. Hann er sonur Durid, f. Justesen, úr Norðdepli, og Frimodt Rasmussen úr Grótinum í Klaksvík. Grímur er útbúgvin stýri- maður og skipsførari. Hann fór fyrsta túrin til skips við Liljuni, sum 17 ára gamal. Síðani var hann við ymsum skipum. Sigldi í nógv ár hjá Stellu reiðarínum, bæði við línubátunum Stellu Mariu og Stellu Karinu. Hann var eisini fastur skipari á flaka- trolaranum Stellu Karinu, frá tí at skipið bleiv bygt, til tað varð selt av landinum fyrst í 70-inum. Miðskeiðis í 70-inum lat hann, saman við øðrum, kraftblokkabát- in Durid byggja. Hann var sjálvur skipari øll árini, inntil Durid var seld til Ís- lands í 1981. Grímur Rasmussen var skipari á rækjutrolaranum Karinu, hjá Trygva Laksafoss, tá ið Karina, sum tað fyrsta før- oyska skipið fekk rækjur við Svalbard, í rakstrar- verdum nøgdum, í 1981. Hetta skuldi vísa seg at verða eitt gott fund fyri rækjuflotan. Frá 1983 til 1985 førdi hann ísfiskatrol- aran Skoraberg hjá J.F. Kjølbro. Í 1985 legðist Grímur Rasmussen upp á land. Hann fór at fáast við aling. Hetta hevur hann fingist við líka síðani. Hann hevur arbeitt við øllum frá rogn- um til framleiðslu av liðugtvørum. Í dag er hann stjóri í alifelagnum East Salmon. Grímur er giftur Klaru, f. Lervig, av Toftanesi í Leir- vík. Tey eiga børnini. Sylv- in, Durid og Frimodt. Grímur brúkar nógva tíð saman við familjuni. Gongu ofta túrar í náttúruni, ofta saman við abbabørnunum. Hann hevur hønur og seyð sum honum dámar væl at fáast við. Hann hevur í nógv ár verði virkin í frítíð- ararbeiðinum í Betesda í Klaksvík. Lena Lamhauge farin Leivur Guttesen 70 ár 13. august fyllir Leivur Fossdal Guttesen í Hoyvík 70 ár. Leivur er vestmenn- ingur, sonur Jóhannu, f. Ol- sen, og Hans Guttesen, bæði úr Vestmanna. Sum 15 ára gamal fór hann í desember 1948 at sigla sum messudrongur við gamla vest- mannatrolaranum, Gull- finni. Hann sigldi við Gull- finni í 1949, til hann fór í læru sum maskinsmiðjur á Vestmanna Skipasmiðju. Í 1954 fór hann til Dan- markar at ganga á maskin- meistaraskúla. Eftir at hava tikið fyrra part av útbúgv- ingini sigldi hann við Mærsk báti í 1955-56. Síð- an tók hann seinna partin av útbúgvingini og bleiv liðugur sum maskinmeist- ari í 1959. Tá fór hann at sigla sum maskinmeistari við vestmannatrolaranum, Jóannes Fonsdal. Frá 1962-66 búði hann í Danmark og arbeiddi sum maskinmeistari á Lille- mosegården, ið er eitt heim fyri evnaveik í Søborg. Í 1966 bleiv hann settur í starv sum maskimeistari á Landssjúkrahúsinum í Havn. Har arbeiddi hann til 1979, tá hann fekk starv sum maski,nmeistari á Fossá- verkinum hjá SEV í Vest- manna. Hetta starv røkti hann til 1985. Frá 1985-88 var hann verkførari á verk- staðnum hjá Demich í Havn. Frá 1988 til hann legði frá sær fyri aldur, ar- beiddi hann sum maskin- meistari hjá Fjarhitafelag- num, sum veitir hita til størsta partin av húsunum í Hoyvík. Leivur giftist í 1960 við Maritu, f. Andreasen, bio- analytikara, av Strondum. Marita lærdi til bioanalyt- ikara í Keypmannahavn frá 1956-59 og arbeiðir á Landssjúkrahúsinum. Tey eiga fýra børn, tey eru: Sunnuva, sum býr í Fugla- firði, Gunnar sum býr í Danmark, Helgi,sum býr í Havn og Poul, sum býr í Skotlandi. Marita og Leivur bygdu sær hús í Havn í 1973, har tey búðu til tey til 1999, tá tey seldu húsini og bygdu sær eini minni hús í randarhúsunum inni á Gøtu í Hoyvík. Føðingardagurin verður hildin saman við familjuni uttanlands. Grímur Rasmussen saman við systkjum sínum: f.v Jógvan Júst Rasmussen, Ásla Svensson, Magdalena Færø, Karin Jacobsen, og Grímur Rasmussen C M Y K 9 8