mikudagur 13. august 2003síða 10

Áhoyrararnir í Norð- urlandahúsinum vóru ikki eina løtu í iva um, at Mari Boine í allar mátar skaraði framúr mánakvøldið FRÁSØGN Heri á Rógvi Mari Boine er ein sermerkt songkvinna. Ikki ger hon tað stóra burturúr at flyta seg runt á pallinum, men sambandi við áhoyrarnar tóktist als ikki at bila, tá hon fram- førdi í Norðurlandahús- inum sunnukvøldið. Eitt sindur seinkað trein hon á pallin saman við fimm tónleikarunum. Og tey gjørdu ikki nakað hóva- sták burturúr. Mari Boine sermerkta og væl eisini frá- líka songkvinnan saman við fimm monnum í ger- andisklæðum. Øll virkaðu tey sum um, at hetta við at frammanfyri hampuliga stórari fjøld í Norðurlanda- húsinum var nakað, tey gjørdu hvønn dag. Og tað var eisini ein ávís- ur friður yvir framførsluni. So skjótt tey eru komin á pallin byrja fyrsta lagið – sermerkt og ógvuliga spennandi, og fjøldin er beinanvegin við. Sámiska høvuðsnavnið á ársins Lista- stevnu syngur á sámiskan ópolerað og líkatil – og ógvuliga væl. Tað er sám- iskur sangur blandaður saman við nútímans tón- leik. Frá tvørfloytu til el- ektronisk loops. Framførslan er innilig og óhugnalig væl vand. Burt- ursæð frá fáum broytingum í ljóðmyndini koyrir fram- førslan sum ein væl smurd maskina. Men tað er kortini ikki fult hús. Ikki tí. Hetta er væl tað besta høvuðsnavnið higartil í trý ára longu søgu Listastevnunnar. Men eitt fult hús høvdu valla ikki nógv roknað, og tað ger lítið fyri tey, sum eru har, men fleiri kundi óivað fing- ið gleði av teimum sløkum tveimum tímunum við nøkrum av tí mest modern- aða upprunatónleiki, sum væl hevur vitjað á klett- unum. Tankin um at nýta 225 kr. fyri at hoyra sámiskan tón- leik og missa allar tær góðu løturnar frammanfyri sjón- varpinum eitt mánakvøld, hevur mestur fingið tey flestu at setast aftur. Synd fyri tey er dómurin frá teimum mongu áhoyrar- unum, sum kortini ikki fyltu alt húsið – fyltust øll innan av hesari serstøku upplivingini. Tað gongur fyri sovítt slag í slag, framførslan. Hvørt lagið er ótrúliga væl lagt til rættis. Sjálv stendur Mari Boine mest still á pallinum. Fyrsta tíman flyt- ir hon seg bert nøkur fá fet. Skiftir búnað nakrar ferðir. Sigur lítið, men fangar, stillisliga. Tað kann valla sigast á annan hátt enn við hesari royndini at skriva poetiskt í støvum. Tí hon er bæði poetisk og virkar sum í einum transi á pallinum. Sangirnar eru allir ógvu- liga livandi, hóast eg ikki skilji eitt orð av, hvat hon sigur. Haldi kortini, at eg skilji, at tað er gott. Tað hildu í øllum førum hini. Nøkur sámisk dansifet gravar Mari Boine eisini fram á pallinum. Hinir tón- leikararnir í gerandisklæð- unum standa mestsum still- ir meðan teir spæla. Dansi- fetini eru kortini bert ein lítil løtu av framførsluni. Tað mesta fer við at syngja sámisk løg og práta stillis- liga við áhoyrarnar. »Eg haldi, at hesin sang- urin kann vera um...«, sigur Mari Boine, sum í fleiri førum leggur fleiri týdning- ar í sínar sangir – alt eftir hvussu lyndi virkar. Vinnarin av tónleika- virðislønini hjá Norður- landaráðnum fekk eftir fleiri eykaløg blómur fyri Sunleifi Rasmussen, og fjøldin heilsar við at fara føtur og lógvabrestum. Tey komu ikki innaftur, tá før- oyska fjøldin ynskir at klappa tey innaftur á pallin – men samager. Og hesaferð var tað so eitt høvuðsnavn, sum fang- aði og gav nakað til fólkið. Og nógv vildu fegin staðið enn, og fingið nógv meiri Boine. Mari Boine hugtók føroysku fjøldina mánakvøldið í Norðurlandahúsinum Sámuligt Listastevnan er í stór- an mun savnað um miðstaðarøkið, men treyðugt so eru tiltøk í útjaðaranum. Tiltak við upplestri av yrk- ingum hevur ferðast kring landið við nøkrum av fremstu yrkjarunum við pjøk- anum fullum av veingjaðum orðum. Góð orð, bergtikinir lurtarar. Nógv orð, fáir lurtarar LISTASTEVNA Dagfinn Olsen Tiltakið við yrkjarum undir tjøraðum plankum byrjaði í Müllers Pakkhúsi í Havn og hevur síðani ferðast. Tað eru teir 3 Carl Johan Jensen, Jóannes Nielsen og Tóroddur Nielsen, ið hava tikið pjøkan á bakið og eru farnir á ferð fyri at lesa upp egnar yrkingar í hugnalig- um umhvørvi. Vitjað hevur verið í Fuglafirði og sunnukvøldið lósu teir upp í Stóra Pakk- húsi í Vági. Góð orð, fá fólk Kim Simonsen hevur í blað- num í gjár neyva gjøgnum- gongd av sjálvum yrking- unum, ið skøldini høvdu valt at lesa í Havn. Skráin var næstan hin sama, um ikki júst, í Vági, so her verður ikki endurtikið. Samd kunnu vit tó vera í orðunum hjá fyrrnevnda greinskrivara, at Carl Johan er hin mest akademiski, Jóannes hin hugtakandi og kensluborni og Tóroddur hin stuttligasti. Stóra Pakkhús er hósk- andi karmur, tó talan er ikki um tjøraðar plankar. Hóast tjøran kanska ikki er til staðar í nøkrum av fram- førslustøðunum, so eru hetta støð, har søgan um farnar tíðir livir millum skins og hold. Í dimminum í Pakkhús- inum sunnukvøldið var ein- asta tjøran í roykinum frá vindlunum, ið sendu síni roykboð undir loftið, með- an yrkjarar lótu síni boð ljóma, sum teir meta, at boðini, yrkingarnar, skulu ljóða. Carl Johan legði fyri við yrkingum og sonettum, Jóannes honum á baki við sínum kendu yrkingum við eyðkenda orðalagnum, og Tóroddur við sínum stutt- ligu, beinraknu yrkingum, lisnar á undirfullan hátt. Onkur vildi kanska tikið seinna stavilsi í navnið høvundans og flutt í enska merking; odd = løgið. Tað er bara ein Tóroddur, men gott at hann er. Allir megnaðu teir at fáa lurtararnar at rakna við av og á, antin í játtandi keipum og stunan ella í látri. Meira skal ikki sigast um innihaldið, sum er gjølla viðgjørt frammanundan. Men hinvegin eiga yrkj- arar rós og fólk annars rís: Hóast bert eini 10 -15 fólk høvdu leitað sær at hoyra veingjaðu orðini, so lósu høvundarnir, sum var húsið fult, og tað eiga teir rós fyri. »Framførslan« var til UG og var innilig. Hinvegin kann kanska spurnartekin setast við, hvar lurtararnir vóru, tí bert eini 10 fólk er ikki at reypa av og skal góð grundgeving til, áðrenn útjaðarin kann krevja tiltøk av Listastevn- uni næstuferð, tá undirtøka ikki er fyri tí, ið er. Suðuroyggin hevur av listakøkuni fingið eina framsýning í Gallarí Oynni og so tiltakið við yrkingum sunnukvøldið. Kanska eitt heldur tunt ella tungt tiltak, tykjast summi, og halda seg tí burtur, men tey í hinvegin leitaðu sær í Pakkhúsið sunnukvøldið fingu eitt gott kvøld við góðum yrkj- arum, ið vóri væl fyri, høvdu nakað upp á hjartað og sum lótu av sínum skaldagávum, uttan mun til nøgd av oyrum, ið hoyrdu. Og tað er nokk eisini tað, ið tað snýr seg um. Inniligt og tætt. Yrkjarin yrkir fyri sær sjálvum, fyri tí ein- staka, fyri fjøldini. Orð megna at snúgva sær, har plankarnir er tættastir fyri og orðið hevur í søguni mangar sigrar at vísa á. Og hóast stóra Pakkhús ikki varð pakkað við lurtar- um, so fingu tey møttu óinnpakkaðar sannleikar og hugarensl frá nøkrum av fyndugastu pennum í land- inum. Pakkhúsið í Vági: Yrkjarar á ferð Yrkjarar á ferð. Carl Johan Jensen, Jóannes Nielsen og Tóroddur Poulsen vitjaðu Stóra Pakkhús í Vági sunnukvøldið í samband við Listastevnuna Rættleiðing »tey orðini sum leitaðu eftir nýggjum landi vendu sær í flognum og komu aftur sum rovfuglar við sterkum klóm og fremmandum eygum« Orðini, Líkasum, Rói Patursson, 1985 At Listastevnan og Útvarpið í felag varpa út nýggjar tekstir er bara at fegnast um. Leygarkvøldið vórðu tó tríggir stuttir tekstir hjá mær lisnir upp í táttinum »Dagsins yrking«, og tíverri blivu allir tekstirnir lisnir upp sum ein, hóast eg ikki hevði gjørt hesa raðfylgjuna, og ljóðaðu tekstirnir tí ikki, sum eg upprunaliga kendi teir. Eisini er okkurt einstakt orð komið skeivt fyri. T.v.s. at hvørki høvd ella hali var á upplestri og innihaldi. Hvussu slíkt kann henda, skilji eg ikki. Eg gjørdi vart við mistakið hjá Listastevnuni í Dimmu í gjár, men nú síggi eg, at Sosialurin í týsdagsblaðnum eisini prentar umskrivingina av mínum tekstum. Vón- andi er mistakið hjá Listastevnuni hervið rættað. Theodor E.D. Olsen 18 Nr. 150 - 13. august 2003 Nr. 150 - 13. august 2003 19 C M Y K 19 18