leygardagur 16. august 2003síða 4

6 Nr. 153 - 16. august 2003 Nr. 153 - 16. august 2003 7 – Eitt samferðslugjald gevur Strandferðsluni eitt breiðari inntøku- grundarlag, og um- framt at tænastustøði hækkar, skapar hetta eisini betri møguleik- ar hjá útjaðaranum at mennast, halda tjóð- veldismenninir Høgni Hoydal og Hergeir Nielsen SAMFERÐSLUGJALD Heini í Skorini Høgni Hoydal og Hergeir Nielsen hava fleiri ferðir havt uppskotið um sam- ferðslugjald á lofti á lands- stýrisfundum, men enn er eingin broyting farin fram. Floksformaður og tingmað- ur Tjóðveldisfloksins hava báðir ta fatan, at eitt fast samferðslugjald loysir fleiri trupulleikar. Hækkar tænastustøði – Í einum framkomnum samfelagið sum okkara eig- ur tænastustøði Strand- ferðslunnar at vera hægri, har fólk kunnu ferðast nær og hvar, tey vilja, sigur Høgni Hoydal. Hann vísir á, at eitt samferðslugjald kundi verið ein loysn á æviga kjakinum um Strand- ferðsluna og tænastustøði hennara. Høgni Hoydal vísir víðari á, at í staðin fyri støðugt at hækka prísirnar á ferða- seðlum og farmaflutnings- gjøldum, skuldi samferð- slugjald verið innført, so ferðast kann til útoyggjar uttan at gjalda. – Í staðin fyri kunnu prís- irnir hækka á t.d. bensini, olju og vegskatti, og á henda hátt kundu fleiri herðar verið við til at fíggja Strandfersðluna, so karmar høvdu verið skaptir til eitt høgt tænastustøði, sigur Høgni Hoydal. Hann vísir víðari á, at um prísirnir hækka á øðrum økjum, kundi talan verið um gratis ferðir til útoyggj- arnar, meðan kostnaðurin til størru plássini eisini hevði lækkað. Útjaðarin við sviðusoð Tingmaður Tjóðveldis- floksins, Hergeir Nielsen, vísir á, at í løtuni eru út- reiðslurnar til útjaðaran alt ov høgar. – Í verandi støðu eru tað borgararnir í útoyggjum, sum í alt ov stóran mun tryggjað Stranderðsluni inntøkurnar, og hetta skað- ar kappingarføri í vinnulív- inum í útjaðaranum. Í stað- in skuldu íbúgvarnir í mið- staðarøkinum eisini luttikið at fíggja Strandferðsluna, heldur Hergeir Nielsen. Hann vísir víðari á, at um vinnan í útoyggjum skal yvirliva, er neyðugt við broytingum. – Lemmavirkið í Vági er eitt sera gott dømi, tí hjá teimum loysir tað seg betri at flyta vøru til Klaksvíkar umvegis Danmark í staðin fyri beinleiðis norður. Tá er okkurt heilt galið, og tað sigur nakað um, hvussu dýr farmagjøldini eru í løtuni, sigur Hergeir Nielsen av- gjørdur. Partur av økismenning Umframt at geva Strand- ferðsluni betri fíggjarligar karmar at virka undir og harvið hækka tænastustøði, er talan sostatt eisini um ein økismenningarpolitikk, Her- geir og Høgni eftirlýsa. – Økismenning hevur verið eitt ævigt kjak, og skulu vit veruliga gera okk- urt fyri at betra menningar- møguleikar útjaðarans, má tað síggjast aftur í prísvið- urskiftunum, sigur Hergeir Nielsen. Sostatt sláa teir báðir Høgni Hoydal og Hergeir Nielsen fast, at eitt sam- ferðslugjald hevði loyst fleiri trupulleikar. Umframt at hækka tænastustøði hevði talan sambært teim- um verið um eitt framstig í gongdini at føra økismenn- ing út í lívið, og hetta hevði avgjørt verið við til at gera útoyggjavinnuna kapping- arføra, vísa teir báðir á. – At hækka skattin við álegging av samferðslugjaldi er sosialist- iskur politikkur, tá hann er villast, og hetta líkist ikki sørt kubanskum framferðarhátti, sigur ein sera avgjørdur Bjarni Djurholm um uppskotið um samferðslugjald SAMFERÐSLUGJALD Heini í Skorini Bjarni Djurholm, vinnumálaráðharri, er sera avgjørdur í aftursvari sínum um sam- ferðslugjald til tjóðveldismenninar Høgna Hoydal og Hergeir Nielsen. Hann sigur, at Fólkaflokkurin grund- leggjandi er ímóti at hækka nakað gjald/skatt, og at hetta ikki fer at henda, meðan hann er landsstýrismaður í vinnu- málum. 40 mió. skulu fíggjast Bjarni Djurholm sigur, at ferðainntøkur Strandferðslunnar eru á umleið 40 mió. Um hvør bilur í fríari ferðslu skal átaka sær at fíggja hesa upphædd, verður talan samanlagt um 5.000 kr.per bil, og tað er burtur úr vón og viti. – Vit vilja gjarna taka spurningin upp, um møguleiki er at lækka ferðakostnaðin, men so skal sparast innanfyri verandi karmar. At áleggja gjøld í fríu ferðsluni kemur ikki uppá tal, so leingi eg eri vinnumálaráðharri, slær ein avgjørdur Bjarni Djurholm fast. 80´ini øtast Vinnumálaráðharrin heldur talan vera um eitt vandamikið rák, og líkist hetta ikki sørt skilaleysa framferðarháttinum í 80´unum. Nógv verður tosað um, at vit ikki mugu gera somu mistøk aftur, men sannleikin er, at uppskotið líkist ikki sørt føroyska 80´arapolitikkinum, sigur Bjarni Djur- holm. Hann vísir á, at talan er um rein- dyrkaða sosialismu, tá ein vil hækka skattin fyri at fíggja Strandferðsluna, og at 80´ini høvdu bliknað av hesum hugs- anum. Skipanin til frama fyri øll øki Víðari vísir leiðari Vinnumálaráðsins á, at verandi skipanin gevur fleiri møguleikar og fyrimunir til útoyggjar. – Vit hava innført frían post- og pakka- flutning, allar neyðsynjarvørður ferðast frítt til útoyggjarnar, og vinnan í útoyggj- um hevur frían flutning til meginøkið, sigur Bjarni Djurholm. Hann leggur afturat, at Vinnumálaráðið nýtir 5 mió. til flutning við tyrlu um árið, og at talan tískil er um eina skipan, sum leggur lunnar undir kappingarføri og um- støðum á jøvnum føti millum ymsu økini. Modernisera innanfyri verandi karmar Bjarni Djurholm leggur dent á, at støðugt og intenst verður roynt at modernisera og dagføra Stranderðsluna og skipan tess, men innanfyri verandi karmar, uttan at talan verður um nakað samferðslugjald. – Innanfyri verandi fíggjarkarmar royna vit støðugt at betra um viðurskiftini, og Strandferðslan hevur fingið 70 mió. játt- aðar á verandi fíggjarlóg. Uppskot teirra um samferðslugjald er als ikki í tráð við hendan politikk, vit hava sett okkum. – Ikki meðan eg eri landsstýrismaður Bjarni Djurholm leggur dent á, at hetta er eitt sosialistiskt uppskot, sum fer út um verandi fíggjarkarmar og áleggur hægri skatt og gjald til fólkið, í staðin fyri at halda seg til realistisku fíggjarviðurskift- ini á verandi øki. – Um Tjóðveldisflokkurin ynskir at innføra samferðslugjald, mugu teir stinga í sekkin og royna at fáa nýggjan lands- stýrismann í vinnumálum, tí hetta verður ikki tikið í nýtslu, so leingi eg eri Vinnu- málaráðharri, slær ein avgjørdur Bjarni Djurholm fast. Bjarni Djurholm um samferðslugjald: 80´ini umaftur! – Uppskotið um samferðslugjald líkist ikki sørt framferðarháttinum í 80´unum, og er hetta sosialistiskur, kubanskur politikkur, tá hann er uppá tað villasta, sigur ein avgjørdur Bjarni Djurholm, vinnumálaráðharri Høgni og Hergeir: Samferðslugjald loysnin hjá Strandferðsluni – Um samferðslugjald ikki verður innført, er vinnan í útoyggjum ikki kappingarfør við vinnuna í miðstaðarøkinum, og tískil má okkurt gerast, sigur Hergeir Nielsen Høgni Hoydal ynskir nú at innføra fast sam- ferðslugjald og harvið opna møguleikan at ferðast til útoyggjar uttan at gjalda. – Samstundis kundu prísirnir hækka á øðrum økjum, og á henda hátt høvdu vit hækkað tænastustøði Stranderðslunnar, slær Høgni Hoydal fast Vend tykist verða komin í søluna av før- oyskum øli sammett við innflutta ølið. Eftir føroyski markn- aðarparturin minkaði í 2000 og 2001, so siga tølini fyri 2002, at føroyingar aftur drekka meira av øl- inum hjá Føroya Bjór og Restorff. Verri stendur til við soda- vatninum, har út- lendski innflutning- urin hevði metár í fjør HAGTØL Páll Holm Johannesen Í hagtølunum yvir sølu av øli í 2002, kunnu bæði før- oysku bryggjaríini, Restorff og Føroya Bjór, fegnast um, at føroyingar aftur eru farn- ir at drekka meira føroyskt øl. Sammett við árið fram- manundan er sølan av før- oyskum øli økt við trimum prosentum. Býtið millum føroyskt øl og innflutt øl er 81,7% mót- vegis 18,3%, so framvegis eru føroysku framleiðslur- nar við greiðan yvirluta yvir innflutta ølinum. Gongdin er gott tekin til føroysku bryggjaríni, tí sambært hagtølunum hjá Rúsdrekkasølu Landsins, so hevur føroyski marknað- arparturin minkað seinnu árini, men nú tykist vend verða komin í. Vit drekka eisini størri nøgdir av øli, enn vit áður hava gjørt. Sammett við 2001, drukku føroyingar góðar 50000 litar meira av øli í 2002. Meira útlendskt sodavatn Meðan føroysku bryggjarí- ini kunnu breggja sær av at hava greitt yvirtak á føroy- ska øl-marknaðinum, so stendur verri til við soda- vatninum. Hóast føroysku framleiðslurnar framvegis hava yvirtakið, so hevur út- lendska sodavatnið størri marknaðarpart enn nakran- tíð. Tølini fyri 2002 siga, at sølubýtið er 60-40 til føroy- skan fyrimun. 60 % av før- oyska sodavatnsmarknað- inum er minsti marknaðar- parturin hjá føroyska bryggjaríunum nakrantíð Lýsingar avirka nógv Heilsølurnar Poul Hansen og Poul Michelsen eru høvuðsumboð fyri innflutta sodavatnið í Føroyum. Mest selda útlendska soda- vatnin er Coca Cola, sum Poul Hansen umboðar. Petur Zachariassen er sølu- leiðari á Poul Hansen, og hann fegnast sjálvsagt um vøksturin av útlendskum sodavatni í Føroyum. Spurdur, um hvør orsøk- in er, at føroyingar drekka meira útlendskt sodavatn, svarar Petur, at hann dugir ikki rættiliga at siga ítøki- ligt um orsøkina, men allar- helst ávirka nógvu lýsing- arnar. Hann sigur frá, at teir merkja beinanvegin eina størri sølu av útlendska sodavatninum, um onkur nýggj lýsing er frammið í fjølmiðlunum Sølustjórin fortelur eis- ini, at longu nú kann Poul Hansen staðfesta, at sølan av sodavatni í ár verður størri enn í fjør. Serliga juli mánaði eydnaðist væl, og talan var um metsølu. Spurningurin er so, um metsølan hjá Poul Hansen fer at ávirka marknaðarbýt- ið av útlendskum sodavatni í mun til føroyska sodavatn- ið, tá árið 2003 er lagt aftur um bak. Grannar við Markna- gilsvegin ilskast inn á allar rotturnar, ið halda til har um leið- ir. Teir meta, at trupulleikin við rott- unum stavar frá um- byggingin av Markna- gilsvegnum, tá beint varð fyri fleiri kloakkrørum ROTTUR Páll Holm Johannesen Seinastu tíðina hava fleiri fólk, ið búgva við Markna- gilsvegin, givið ilt av sær, tí dagliga fáa tey eyga á rott- ur, sum halda til har um leiðir. Grannarnir hava gjørt vart við trupulleikan á Tórshavnar Býráð, og hóast fólk hava verið og lagt rottugift, so røkist lítið fyri at trupulleikin við rottunum er loystur, tí tær gerast fleiri og fleiri í tali. Grannarnir halda, at rottutrupulleikin stavar frá umfatandi vegarbeiðinum, ið varð gjørt á Marknagils- vegnum fyri nøkrum árum síðan. Teir, ið høvdu byggi- arbeiðið undir hond, brutu, í samband við vegarbeiðið, fleiri rør, ið gingu út til eina av kloakkunum á Markna- gilsvegnum. Ætlanin var so, at nýggj rør skuldu setast í, men fyri nøkur av húsunum eru nýggj rør aldrin løgd í aftur, og sambært tí eina grann- anum, so hanga tey rørini framvegis í leysari luft. Grannin, ið ikki ynskir at verða navngivin, sigur, at fólk við Marknagilsvegin hava mistankað um, at kloakkrørini eru orsøkin til, at rotturnar hava funnið seg so væl til rættis við Markna- gilsvegin. Hann fortelur frá, at grannar hava gjørt vart við trupulleikan í býráðnum, men trupulleikin er fram- vegis ikki loystur, og núver- andi støða er ikki serliga tespilig hjá grannunum at verða í. Síggjast dagliga Grannin sigur, at rotturnar nørast skjótt, og seinastu tíðina eru tær blivnar fleiri í tali. – Vit síggja til rotturnar dagliga, og vanliga eru tær at síggja í túninum ella í urtagarðinum millum ra- barburnar, greiðir grannin frá. Hann hevur sjálvur roynt at leggja rottugift, men lítið hjálpir. Grannin sigur skemtandi, at rotturnar eru ov klókar til at lata seg lumpa av rottugiftinum. Hann fortelur frá, at hann hevði lagt rottugift ímillum rabarburnar, men rotturnar hava ikki gjørt mætari enn at flyta pakkan við rottu- gifti, so tær sleppa at grava í fri. Grannin sigur bros- andi, at tað má verða tí, at rotturnar kunnu lesa á pakkanum at rottugift er sera vandamikið. Rottufangari sigur seg einki vita Rottufangarin hjá Tórs- havnar Býráð sigur seg einki vita um støðuna á Marknagilsvegnum. Hann sigur, at hann á staðnum fyri góðum tveimum mán- aðum síðan, men síðan hevur einki hoyrt til at støð- una. Hann legði rottugift, og eftir, hvat hann hevur frætt, so varð trupulleikin loystur, tí hann hevur ikki hoyrt frá grannunum síðan. Hann fortelur annars, at tað ikki eru stórir trupul- leikarnir við rottum í høvuðsstaðnum, og at teir hava tamarhald á støðuni. Rottugift er ein sera effek- tivt loysn, og giftin hevur tálmað nøringini av rottum í Havn. Føroyingar drekka føroyskt øl Framvegis drekka føroyingar væl meira av føroyskum øli enn av innflutta ølinum. Verri stendur til Restorff og Føroya Bjór við sodavatninum, har innflutningurin av útlenskum sodavatni hevði metár í fjør Mynd: Álvur Haraldsen Rottur taka sær av løttum á Marknagilsvegnum Grannar við Marknagilsvegin ilskast inn á allar rotturnar, sum halda til við Marknagilsvegin. Hóast fólk hava lagt rottugift, so røkist einki fyri at trupulleikin er loystur. Tær nørast skjótt, og tað eru longu fleiri í tali Savnsmynd C M Y K 7 6