týsdagur 26. august 2003síða 3

4 Nr. 159 - 26. august 2003 Nr. 159 - 26. august 2003 5 – Hevði Bjarni Djurholm hildið seg til mannagongdina, høvdu vit sloppið undan øllum rumblinum um uppskotini um arbeiðsmarknaðin, sigur Jenis av Rana, sum eisini er í samgonguni SAMGONGUSTEV Áki Bertholdsen – Bjarni Djurholm verður noyddur at taka uppskotið um arbeiðsmarknaðin aftur. Og tá ið málið verður tikið upp til nýggja viðgerð, eigur hann at halda seg til mannagongdirnar. Jenis av Rana er formað- ur í Miðflokkinum, sum eisini er í samgongu. Og hann er ikki samdur við Bjarna Djurholm um upp- skotini, um arbeiðsmarkn- aðin. Sostatt tykist sum um Bjarni Djurholm verður meiri og meiri einsamallur við uppskotinum, hann hevur gjørt um ymisk við- urskifti á arbeiðsmarknað- inum, tí áður hevur tjóð- veldisflokkurin hvassliga funnist at landsstýrismann- inum fyri at leggja tey fram. Er ikki viðgjørt Tjóðveldisflokkurin hevur víst á, at Bjarni Djurholm hevur ikki latið uppskotini fáa tað neyðugu, politisku viðgerðina, áðrenn hann legði tað fram. Og tað er Jenis av Rana púra samdur í. – Bjarni Djurholm hevur ikki fingið góðkenning frá samgonguni at leggja hetta uppskotið fram. Tað er rætt, at samgongan hevur biðið hann arbeiða við málinum, men uppskotið, sum hann hevur lagt fram, er als ikki viðgjørt í samgonguni. Formaðurin í miðflokkin- um sigur, at tí hevur Bjarni Djurholm ikki hildið seg til mannagongdina. – Landsstýrismaðurin hevur sent flokkunum í samgonguni uppskotið. Men eg tímdi ikki at svara uppá tað, tí tað er burtur- spilt arbeiðiði og tað havi eg ikki stundir til. Tað, sum Jenis av Rana sipar til, er, at Bjarni Djur- holm átti at lagt tað ítøki- liga uppskotið fyri lands- stýrið, men tað hevur hann ikki gjørt. – Hevði hann gjørt tað, hevði hetta uppskotið verið steðgað longu tá. Men tá ið Landsstýrið so hevur góðkent eitt uppskot, verður tað sent politisku flokkunum til viðmerking- ar. Men av tí, at uppskotið frá Bjarna Djurholm ikki er viðgjørt og góðkent í lands- stýrinum, má tað metast sum um tað ikki er liðugt og eg tímdi heilt einfalt ikki at viðgera eitt uppskot, sum ikki er liðugt. – Og um so var, at landsstýrið hevði góðkent akkurát hetta uppskotið, er tað ikki landsstýrið, sum skal samtykkja tað og tí má málið eisini leggjast fyri flokkarnar, fyri at vita, um undirtøka er fyri tí, men tað er tað ikki gjørt og tí átti tað ikki at verðið lagt fram. Má byrja av nýggjum Jenis av Rana leggur eisini dent á, at landsstýrismaður- in hevur heldur ikki spurt partarnir á arbeiðsmarkn- aðinum, hvat teir halda um uppskotið, áðrenn tað varð lagt fram. Tí má uppskotið hjá Bjarna Djurholm metast sum hansara egna uppskot til, hvussu viðurskiftini á arbeiðsmarknaðinum skulu skipast. – Tí er tað burturspilt arbeiði hjá politisku flokk- unum at viðgera tað. Vit taka ikki støðu til politisk mál á hasum støðinum. Men tá ið uppskotið hevur verið ígjøgnum alla myll- una, og hevur fingið að neyðugu viðgerina, bæði politiskt og hjá pørtunum á arbeiðsmarknaðinum, vilja vit fegin viðgera tað í flokkinum. Jenis av Rana sigur, at tí hevur Landsstýrismaðurin vent málinum á høvdið og tí verður hann noyddur at byrja av nýggjum. Hann sigur, at hevði hann fylgt mannagongdini, varð uppskotið langt síðani steðgðað og so høvdu vit sloppið undan ósemjuni í samgonguni. Hann leggur afturat, at tí skilir hann eisini atfinning- arnar hjá tjóðveldisflokk- inum. Hann dugir heldur ikki at síggja, hvussu tað skal bera til at seta uppskotið hjá Bjarna Djurholm í verk. – Tað er alneyðugt, at hetta verður gjørt í samráð við arbeiðsmarknaðin. Tað ber ikki til at seta eitt uppskot í verk, sum stórir partar av arbeiðsmarknað- inum so avgjørdir eru í móti. Ætlanin við at broyta lógirnar á arbeiðsmarknað- inum er at skapar meiri frið. Men hesi uppskotini skapa enn størri ósemjur og tí ber ikki til at seta tað í verk. Kári Højgaard, sum sjálvur er í samgongu, hevur ikki stórar vónir um framtíðina hjá samgonguni. Stevið er so vánaligt, at við hetta lag, heldur hon ikki val- skeiðið út, sigur hann SAMGONGUSTEV Áki Bertholdsen – Við hetta lag heldur samgongan ikki valskeiðið út. Kári Højgard, formaður í sjálvstýrisflokkinum hevur ringar vónir um framtíðina hjá samgonguni. Hann sigur, at stevið er so vánaligt, at samgongan nærkast slitið fyri hvønn dag, sum gongur. – Høvuðstrupulleikin er, at formenninir í teimum báðum stóru flokkunum hava ikki nóg gott tamar- hald á sínum tingfólki og landsstýrisfólki og tað kemur ov ofta fyri, at ein- stakir politikarar brúka ymisk mál til at koma sær sjálvum fram í ljósið. Tað, sum hann sipar til, eru afturvendandi og áhald- andi orrusturnar ímillum politikarar úr tjóðveldis- flokkinum og fólkaflokkin- um um ymisk mál, sum eru frammi. – Hesar ósemjur eru so slítandi, at hetta heldur samgongan ikki til, sigur hann. Tað er annars ikki meiri enn fimm mánaðir síðani, at samgongan viðgjørdi júst tær innanhýsis ósemjurnar á stórum samgongufundi. Tá hevði tjóðveldisflokk- urin umhugsa støðuna til samgonguna í næstan 14 dagar, so tá stóð nógv á. Men tað ferðina endaði tað við, at samgonguflokk- ar svóru hvørjum øðrum trygdareið uppá at taka betri partar fyri seg. Nú skuldi tað halda upp- at, at einstakir politikarar fóru at klandrast í fjølmiðl- unum og nú skuldi tað vera, at tey ymsu málini skuldi viðgerast liðugt innanhýsis, áðrenn tey vórðu almanna- kunngjørd. Og tá ið tey so vórðu almannakunngjørd, skuldi samgongan standa sum ein maður um tey, øksl við øksl. Samgongan varð samd um, at nú skuldi arbeiðs- friður verða, men dentur varð samstundis lagdur á, at hetta var seinasti kansur hjá samgonguni. Onkur segði enntá: Allar seinasti kansur. Men síðani hevur verið sama skilið. – Stevið er ikki nógv batnað og síðani hava vit havt nógvar ógvusligar samanbrestir og eg dugi ikki at hugsa mær, hvussu samgongan kann halda val- skeiðið út við hetta lag. Hann leggur afturat, at hetta fullkomiliga beinir fyri trúvirðið hjá samgong- uni og tað er eisini drepandi fyri tað politiska arbeiðið. Óstortsligt av Bjarna Seinasta ósemjan hevur verið um uppskotið hjá Bjarna Djurholm um arbeiðsmarknaðin. Men nú er greitt, at Bjarni Djurholm er púra einsamllur í samgonguni við uppskotinum Tjóðveldisflokkurin hev- ur víst uppskotinum aftur og tað sama ger ein annar samgongufelagi, Jenis av Rana í Sosialinum í dag. Og nú sigur eisini fjórði og seinasti samgonguflokk- urin, sjálvstýrisflokkurin, at hann tekur heldur ikki undir við uppskotinum hjá Bjarna, soleiðis sum málið er lagt fram. Sostatt er tað bara fólka- flokkurin, sum vil kennast við tað. Kári Højgaard sigur, at tað er full semja um, at við- urskiftini á arbeiðsmarkn- aðinum mugu broytast, tí hetta óskilið má halda uppat við longum verkføll- um og at eini trý, fýra ymisk fakfeløg kunnu leggja eitt skip. Tí hevur Bjarni Djur- holm fulla undirtøku fyri at arbeiða við málinum. – Men Bjarni Djurholm hevur ikki fingið politiska undirtøku í samgonguni fyri akkurát hesum upp- skotinum. Kortini legði hann tað fram fyri arbeiðsmarknaðin sum eini harraboð og tað var tað stóra mistakið. – Bjarni legði uppskotið fram sum tað endaliga uppskotið hjá samgonguni og tað var óstortsligt og eg ivist ikki í, at hetta var orsøkin til tær hørðu ábreiðslurnar frá arbeiðs- marknaðinum. – Tað sigur seg sjálvt, at slík uppskot mugu gerast í samráð við arbeiðsmarkn- aðin, tó at eg eisini má siga, at tað verður ikki arbeiðs- marknaðurin einsamallur, sum avgerð, hvussu økið skal skipast. Kári Højgaard sigur, at tað er onki undarligt, at arbeiðsmarknaðurin er ørkymlaður, tá ið samgong- an er so ósamd um málið. – Og tað heldur onki undarligt, at arbeiðsmarkn- aðurin leggur seg púra tvør- an, tá ið hetta verður lagt fram sum eitt endaligt upp- skot, sum tey bara skulu gera viðmerkingar til. – Tað er heilt greitt, at hetta málið má viðgerast í samráð við arbeiðsmarkn- aðin, men tað er onki at ivast í, at allir partar mugu svølgja, kamelar bæði politiskar flokkar og partar á arbeiðsmarknaðinum. Men at smoyggja nakað yvir høvdið á arbeiðs- marknaðinum, er nyttu- leyst. Tí er framferðin hjá landsstýrismanninum ógvuliga óheppin, sigur formaðurin í sjálvstýris- flokkinum. Samgongan slitnar áðrenn valskeiðið er úti Jenis tímdi ikki at svara Bjarna Bjarni Djurholm hevur ikki fingið undirtøku frá samgonguni til at leggja uppskotið um arbeiðsmarknaðin fram, sigur Kári Højgaard, formaður í sjálvstýrisflokkinu. Hann heldur, at framferðin hjá landsstýrismanninum í hesum máli hevur hevur óstortslig – Bjarni Djurholm hevur ikki fylgt vanligari mannagongd og samgongan hevur ikki góðkent uppskotið, sum hann hevur lagt fram um arbeiðsmarknaðinum, sigur Jenis av Rana, formaður í miðflokkinum, sum eisini er í samgongu Tað er aftur rívandi galið við samstarvin- um í landsstýrinum. Enn eitt opið stríð leikar í fjølmiðlunum, og orðini eru ikki mjúk, sum samstarvs- felagarnir brúka um hvønn annan. Polit- iski veruleikin er um at innheinta sam- gonguna, heldur Bjarni Djurholm, sum hevur skrivað eitt hvassorðað álop á Høgna Hoydal, varaløgmann. TAKT OG TÓNI Ingi Rasmussen Vinstra, høgra, vinstra, høgra. Tað er rætta lagið. Tað er barnalærdómur í Føroyum, men hendan lóg geldur ikki føroyskan politikk. Ólíku flokkarnir í Føroya landsstýri, Tjóðveldisflokk- urin og Fólkaflokkurin, sum liggja vinstru- og høgrumegin í politiska landslagnum, hava í øllum førum ómetaliga ilt við at finna eitt taktfast gongulag. Nú er aftur galið. Rívandi galið. Og hóast vit hvepp- ast við at skriva tað, so er enn einaferð talan um opið stríð í samgonguni. Hesa- ferð stendst rok av arbeiðs- marknaðarmálum. Gevst at spæla solo, segði Høgni Hoydal í sínum egin- leika sum varaløgmaður um vikuskifti við Bjarna Djur- holm, landsstýrismann, sum umsitur arbeiðsmarknaðin. Nú svarar Bjarni Djurholm aftur í einum lesarabrævi, sum hann sjálvur hevur skrivað, og ger harvið greitt, at tað ikki eru fjølmiðlarnir, ið píska ein óndan stemning millum samgonguflokkar- nar. Gjørt í brøkurnar Tað eru ikki hissini orð, sum Bjarni Djurholm nú borðreiðir við afturímóti. Høgni Hoydal er dump- aður sum varaløgmaður, skrivar hann millum annað. Tjóðveldisflokkurin hevur gjørt í brøkurnar, sigur hann, og tí var neyðugt hjá Høgna Hoydal floksfor- manni at spinna rok og framleiða ein nýggjan sannleika. Bjarni Djurholm kallar Høgna Hoydal pátiknan og sigur hann hava skapt eina mynd av sær sjálvum sum tann unga og góða; hini eru gomul og fordervað. Men hann hevur eingi avrik at vísa á, sigur Bjarni Djur- holm speiskliga. At enda biður hann Høgna Hoydal koma til arbeiðis og í minsta lagi lata onnur fáa arbeiðs- frið, um hann ikki tímir. Tað er lætt at ímynda sær, hvussu orðalagið man vera á einum landsstýrisfundi. Um nakað verður sagt yvir- høvur. Kanska er samgong- an bara uppslitin. Ella kanska er alt ein sjónleikur fyri at markera sjónarmið og stjala yvirskriftir, sum formaður Javnaðarfloksins hevur ført fram. Hunddálkaður Bjarni Djurholm viðgong- ur, at tað er eitt sindur pín- ligt, at samgongumenn kjakast í fjølmiðlunum, men hesaferð varð honum ovboðið. – Eg føli meg so hund- dálkaðan, at eg kundi ikki lata vera við at seta meg við telduna í gjár og skriva eina grein. Tað, sum Høgni Hoydal førdi fram um meg í Degi og viku fríggja- kvøldið helt eg vera so persónligt, at tað kundi ikki fara aftur við borðinum. Eitt er, at vit eru ósamdir, men at eitt battarí av ákær- um, sum eru so ósakligar, tað kann eg ikki liva við. Eg trúði ikki annað, enn at tað, sum vit arbeiða við, var í samljóði við tað, sum er samtykt í landsstýrinum , sigur Bjarni Djurholm. Sansar at Sostatt er líkt til, at lands- stýrismenn ikki otsa saman, men brúka pressuna til at senda heilsanir til hvønn annan. Spurdur, hví teir ikki ringja til hvønn annan, tá ivi stingur seg upp, sigur Bjarni Djurholm: – Tað haldi eg, at tú skalt spyrja Høgna Hoydal um. Eg havi als ikki umrøtt hetta málið alment á hasum støðinum. Eg kann bara halda meg til tað, sum landsstýrið hevur samtykt, sigur Bjarni Djurholm. Vit ætlaðu at spyrja Høgna Hoydal sama spurn- ing, men hann var ikki at hitta. Tað hevur meira enn so leikað á áður, og fólk eru um at troyttast av vánaliga gongulagnum hjá landssins stýri. Bjarni Djurholm við- gongur, at tað sansar at í løtuni, men hann heldur ikki, at samgongan er upp- slitin. – Eg trúgvi, at politiski gerandisdagurin treingir álvarsliga saman nú og gerst truplari, so hvørt fíggjarligu vánirnar gerast verri. Tað hevur helst polit- iskar frustratiónir við sær, og nú vit skulu loysa ger- andismál, kemur tann ideo- logiski munurin millum flokkarnar til sjóndar. Eg skal viðganga, at tá tað snýr seg um viðurskiftini mill- um Føroyar og Danmark, so havi eg ikki altíð verið bylgjulongd við Høgna Hoydal, men í aðrar mátar hava vit ikki havt nakað útistandandi í so máta, sigur Bjarni Djurholm. Spurningurin er so, um teir geva hvørjum øðrum ein kjans afturat. Í gerðabókini hjá landsstýrinum sæst, at Bjarni Djurholm fekk heimild frá landsstýrinum at gera uppskot til seming og gerðarætt og leggja tað fyri samgongu- flokkarnar og partar- nar á arbeiðsmarkn- aðinum til hoyringar GERÐARÆTTUR Ingi Rasmussen Enn einaferð er rok á arbeiðsmarknaðinum, og tað hevur flutt seg langt inn í samgonguna. Tjóðveldisflokkurin hevst harðliga at Bjarna Djurholm, landsstýris- manni, fyri hansara handf- aring í málinum um seming og loysn á trætum á ar- beiðsmarknaðinum. Bjarni Djurholm heldur seg hin- vegin bara gera tað, sum er samtykt á landsstýrisfundi, har Tjóðveldisflokkurin hevur sitið við borðið. Alt byrjaði, tá Bjarni Djurholm legði upprit um lóggávu á arbeiðsmarkn- aðarøkinum fyri lands- stýrið. Tað var fyri seming og arbeiðsrætt. Harafturat skuldi hann gera uppskot um at seta bann fyri verk- falli, tá sjúkur vóru uppií. Í Gerðabókini hjá lands- stýrinum frá 10. juni verður sagt, at heitt varð á lands- stýrismannin um at meta um, hvørt lógin um bann fyri verkfalli á alivirkjum í sambandi við sjúku eigur at vera sett í gildi. Síðani kemur orðingin, sum ivi er um: »Heitt verður eisini á landsstýrismannin um at skriva uppskot um arbeiðs- rætt og seming í somu lóg. Landsstýrismaðurin fekk undirtøku fyri at arbeiða víðari við málinum,« stend- ur í gerðabókini. Høgni Hoydal tvíheldur um, at talan var bara um eina kunning, men Bjarni Djurholm vísir á, at málið varð umrøtt undir punk- tinum »lógaruppskot«. So- statt er eingin ivi um, at talan var um, at hann skuldi gera eitt lógaruppskot, sig- ur Bjarni Djurholm. Á landsstýrisfundi 24. juni er málið aftur á skránni. Bjarni Djurholm er ikki sjálvur á fundi, tí hann er uttanlands. Allir lands- stýrismenn hjá Tjóðveldis- flokkinum eru á fundi. Løgmaður leggur vegna Bjarna Djurholm tvey upp- skot fyri arbeiðsmarknaðar- økið fyri landsstýrið. Annað var um loysn av ósemjum á arbeiðsmarkn- aðinum, og gerðabókin hevur hesa niðurstøðu frá fundinum: »Fyrra lógaruppskotið fevndi um at skipa fastan gerðarætt og semingsmenn. Landsstýrið helt, at tað var skilagott, at hesar báðar skipanir vóru í einari lóg. Landsstýrismaðurin í vinnumálum fekk undir- tøku fyri at senda uppskot- ini til løgtingslimirnar í samgonguni. Semja var samstundis um í samgong- uni at kalla partarnar á ar- beiðsmarknaðinum saman at viðgera uppskotið.« Umsitingin sendi beinan- vegin samgonguflokkunum uppskotini, og komin heim- aftur úr útlondum, sendi Bjarni Djurholm pørtunum á arbeiðsmarknaðinum tað. Sostatt er í øllum førum líkt til, at landsstýrið hevur giv- ið Bjarna Djurholm heimild at smíða lógaruppskot og at leggja tað fyri samgongu- flokkunum og pørtunum á arbeiðsmarknaðinum. Síðan hevur tað víst seg, at samgongan als ikki var so samd kortini. Landsstýrið blástemplaði lógaruppskot Landsstýrismenn tosa ikki saman Álvarsamar rivur eru komnar í samstarvið millum Bjarna Djurholm og Høgna Hoydal. Ivi er um, hvat landsstýrið hevur samtykt Mynd: Jens K. Vang Úr gerðabók landsstýrisins: »Fyrra lógaruppskotið fevndi um at skipa fastan gerðarætt og semingsmenn. Landsstýrið helt, at tað var skilagott, at hesar báðar skipanir vóru í einari lóg. Landsstýrismaðurin í vinnumálum fekk undirtøku fyri at senda uppskotini til løgtings- limirnar í samgonguni. Semja var samstundis um í samgonguni at kalla partarnar á arbeiðsmarkn- aðinum saman at viðgera uppskotið.« Fakta C M Y K 5 4