týsdagur 9. september 2003síða 5

8 Nr. 169 - 9. september 2003 Nr. 169 - 9. september 2003 9 MARKNAÐARRÁK Kaupthing Eftir at lánsbrævarenturnar sein- astu tvær vikurnar at kalla hava staðið í stað, fóru tær aftur at hækka í byrjanini av farnu viku. Orsøkin var, at vinnulívsmenn í framleiðsluvinnuni í USA eru vornir enn mera bjartskygdir. Longu í byrjanini av vikuni, tá roknað var við hesum, fóru rent- urnar at hækka, og tá bjartskygn- ið varð staðfest týsdagin, hækk- aðu renturnar uppaftur meira. Bjartskygnið og positiva gongdin í USA, hevur fingið evr- una at vikna enn meira mótvegis dollaranum, og hetta er gott fyri evropiska búskapin og virkar stimbrandi, eins og ein rentu- lækking Leingið hevur verið tosað um, at amerikanski arbeiðsmarknað- urin er ein meinbogi fyri búskap- arligu framgongdini í USA. Fríggjadagin, varð slakka støðan endurtikin tá ein uppgerð vísti, at 93.000 arbeiðspláss fóru fyri skeyti í USA í august, hóast ar- beiðsloysið fall úr 6,2% í 6,1%. Uppgerðin fekk beinanvegin dollarin at vikna, men hann hev- ur kortini rættað seg nakað síð- ani. Eftir at renturnar vóru hækk- aðar fyrr í vikuni, fóru hesar aft- ur at fella av hesum tíðindunum. Alt í alt eru renturnar sostatt broyttar lítið seinastu vikuna. Marknaðarrák metur at um ár- skiftið fer at ganga betur á ar- beiðsmarknaðinum, og at tá kann dik koma á amerikanska og her- við eisini evropiska búskapin. Hósdagin í farnu viku hevði evropiski miðbankin mánaðar- liga rentufund teirra. Júst sum væntað varð evropiska rentan ikki broytt. Roknast kann við, at hendan rentan og eisini danska diskontorentan, ikki hækka næsta árið ella so. Eftir øllum at døma, verður hendan vikan friðarlig á altjóða virðisbrævamarknaðunum, og ikki fyrr enn fríggjadagin koma nýggjar áhugaverdar ábendingar um gongdina í amerikanska bú- skapinum. Hinvegin eru tvær hendingar í vikuni, sum hava áhuga. Hósdagin 11. september er tvey ára dagurin fyri ræðuligu yvirgangsatsóknina í USA. Dag- urin kann fáa sálarligt árin á marknaðirnar, soleiðis at lítið verður handlað. Sunnudagin 14. september skulu sviar atkvøða, um teir skulu upp í evrusam- starvið. Í løtuni liggur nei vongurin á odda við umleið 10% og útvið 30% av svium eru óvísir í, hvat atkvøðast skal. Sannlík- indið er tí størst fyri einum nei, men sum so oftani er sæð áður, kann alt henda við einari slíkari atkvøðugreiðslu. Marknaðarrák metir, at eitt nei kann fáa ávirkan á hvat danir fara at atkvøða, tá túrurin aftur kemur til teirra. Arbeiðsloysið fekk renturnar at lækka Vika 37, 2003 www.kaupthing.fo Sætta bridgeferðin hjá Per og Smyril Line Ár um ár hugna tey sær við kortspæli umborð á Norrönu. Hesaferð vóru 28 bridgespælarar við í ferðalagnum. Per Kallsberg og Smyril Line skipa í felag fyri bridgetúrunum BRIDGEFERÐ Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Norrøna: Millum tey 1.038 ferðafólkini, ið vóru við Norrönu til Danmarkar fríggjadagin, vóru 28 bridgespælarar. Hetta var árliga bridge-ferðin, sum Smyril Line og Per Kalls- berg skipa fyri á hvørjum ári. Hetta er sætta ferðin. Hesa vikuna verða sein- astu túrarnir hjá Norrönu eftir summarferðaætlanini avgreiddir. Síðani nýggja Norröna fór í sigling 10. apríl hava gott og væl 100.000 fólk siglt við skip- inum. Alt árið í fjør sigldu 87.000 fólk við gomlu Norrönu. Túrarnir við kortspælar- unum plaga at verða í end- anum av summarsiglingini, og soleiðis var eisini hesa- ferð. – Tað er sjálvandi fyrst og fremst hugnin og tað at vera saman í felag, ið fær okk- um avstað ár eftir ár, sigur Per Kallsberg, íðin bridge- spælari, sum fyriskipar ferðina. Tí verður eisini dentur lagdur á máltíðirnar og hugnan um kvøldið, sigur hann. – Tiltakið er fyri øll sum hava áhuga fyri brigde- spæli, tað er eingin treyt, at tú ert limur í nøkrum bridgefelag, sigur Per Kallsberg. Vanliga eru eini 5-7 borð við – millum 25 og 30 fólk. Á ferðini verður bara kappast fyri pør. Sum fyriskipari plagar Per Kallsberg sjávlur ikki at hava nakran makkara. – Tí so kann eg altíð traðka til, um onkrum vant- ar ein makkara, ella um onkur av hinum ferðafólk- unum hevur hug at royna seg, sigur hann. Og soleiðis var eisini, tá vit hittu Per í brigdspælinum. Makkari hansara var ein dani, sum var millum ferðafólkini, og sum hevði hug at royna seg í kortspælinum. Hóast eingin »Norröna- meistari í bridge« verður skírdur á hesum ferðunum, so vinna kortspælararnir tó matbillettir o. a., sum njót- ast kann umborð. Per legg- ur dent á, at tað er hugnin og samveran, sum er í há- sæti. Hann sigur eisini, at nógvir av bridgespælarun- um eru teir somu ár um ár, og at onkrir teirra hava veri við øll árini. Smyril Line letur teimum avsláttur í ferðaseðlunum, og tí eru tað eisini nógvir makar við í ferðalagnum, sum tó ikki spæla bridge, men einans eru við fyri at hugna sær. Í næstu viku fer Norröna at sigla eftir vetrarferða- ætlanini, og har er tann broytingin gjørd, at Nor- röna nú eisini fer at sigla til Noregs á vetri. Á ferðini til Danmarkar leggur Norröna at í Hetlandi bæði á veg heim og á veg niður. Mána- dag verður nú siglt til Berg- ens í Noreg, har eisini lagt verður at í Hetlandi á báð- um ferðunum. Sostatt verð- ur Norröna nú at síggja í Hetlandi fýra ferðir um vikuna. 28 bridgespælarar vóru við á túrinum hesaferð. Fleiri av teimum eru við árum ár, og onkur hevur verið við øll árini. Umframt bridgespæl- arar eru eisini makar og onnur við í ferðalagnum Mynd: Eirikur Lindenskov NØVN Í VIKUNI Telefon 311820 - Fax 314720 - Fartelefon 216135 e-mail: maggi@sosialurin.fo Á hesum síðum bera vit tíðindi um merkisdagar, so sum rundar føðingardagar, brúdleypsdagar, starvssetanir o.t. Dagurin 9. september. Gorgonius, deyður umleið ár 300. Ein av pínsluváttunum í fornkirkjuni, sum varð tikin av døgum undir Diocletianus keisara. Fríðgerð Joensen Svínoy 70 ár Í dag, týsdagin 9. septemb- er, fyllir Fríðgerð Joensen í Svínoy 70 ár. Ivaleyst munnu øll, sum nógvu tey seinastu árini hava verið í Svínoy, komast við Fríð- gerð. Inntil eina ferð fyrr í ár hevði hon handilin. Eftir at hon stongdi, hevur eing- in handil verið í Svínoy. Fríðgerð er svínoyingur. Dóttir Onnu og Jóannes Joensen, sum var bóndi í Heimistovu. Anna var dóttur Ingu og Símun Júst Jacobsen, sum var lærara- lærdur og eisini hevði handil. Hann var eitt skifti løgtingsmaður fyri Sam- bandsflokkin. Anna og Jóannes áttu sjey børn: Jógvan, Hans Jacob, Ragnhild, Símun, Valborg, Ingibjørg og Fríð- gerð, sum er yngst, og bara var ellivu ára gomul, tá ið mamman doyði í 1944. Jógvan og Fríðgerð búgva í Svínoy, Ragnhild og Ingi- bjørg búgva í Klaksvík, og Valborg býr í Norðdepli. Hans Jacob og Símun, sum báðir eru farnir, búðu í Klaksvík. Í barndómsheiminum hjá Fríðgerð vóru eisini fastur hennara, Jóhanna, og Frida, sum var systkinabarn páp- an. Tær vóru báðar ógiftar og vóru kærkomnir stuðlar hjá Jóannesi, eftir at hann hevði mist konuna, sum bara var 43 ára gomul, tá ið hon doyði. Fríðgerð giftist í 1956. Tá fluttu hon og maðurin í húsini hjá fastrini, Anniku, og Heina Justinussen, sum áttu hús í Klingrugarði. Tey bæði vóru tá flutt til Klaks- víkar at búgva. Frida og Jó- hanna vóru frammanundan fluttar niðan í Klingrugarð at búgva. Fríðgerð giftist við Heina Joensen, sum er ættaður úr Svínoy, og tey hava øll árini búð í Svínoy. Í so lítlari bygd er tað kærkomið við teimum, sum á ein serligan hátt eru stuðlar undir lítla samfelagnum. Eingin ivi er um, at Fríðgerð og Heini hava talst og teljast millum sovorðin fólk. Heini var skipsmaður og útróðrar- maður. Í nógv ár róði hann út við Fuglbergi og Áar- bergi, sum svínoyingurin Poul Justinussen í Klaksvík átti. Miðskeiðis í seksti árun- um keyptu Fríðgerð og Heini sær hús uppi á Váli. Fríðgerð hevur altíð verið heima. Hon tók sær av manni og børnum.Heini hevur havt festi Har Heimi, sum tað verður rópt, og Fríðgerð hevur verið hon- um stórur stuðul, og tey bæði hava verið álit hjá so mongum øðrum, sum hava átt jørð í Svínoy. Fríðgerð hevur havt serliga gott sam- band við eldra fólkið í bygdini. Í mong ár hava tey bæði havt við kirkjuna at gera. Prestur býr altíð hjá teimum, tá ið hann vitjar bygdina. Fríðgerð og Heini eiga tvey børn. Heri og Anna Jórun búgva bæði í Havn- ini. Hann er prestur í Vest- urkirkjuni, og hon er peda- gogur. Minningarorð um Finn Lómstein Kanska var tað, tí vit komu báðir úr Gøtu - kanska tí vit vóru trímenningar, men tað var heilt vist, ikki tí vit høvdu somu áhugamál í øllum, at Finnur og eg komu at virka so væl saman. Í trý ár í Útvarpi Føroya og 11 ár í Sjónvarpi Føroya møttust vit trúliga hvønn morgun. Finnur var sonur Eriku og Høgna í Syðrugøtu. Hevði tað gleði í eitt heilt ár at arbeiða sman við Høgna. Álitismaður, sum stóð fyri nógvum av tí laðingararbeiði, sum er gjørt í samband við landsvegin gjøgnum Gøtu. Finnur líktisk nógv pápa sínum. Ein álitismaður, sum hevði sum uppgávu at fáa tølini at passa - fyrst í Útvarpinum og síðani í Sjónvarpinum. Eitt stórt arbeiði á slíkum stovnum, sum eru mannaðir við fólki, sum ikki altíð skilja, at tað er neyðugt í talverðini at hava kassar at arbeiða við. Fólk, sum arbeiða í fjølmiðlaverðini eru kreativ, og vilja helst ikki bindast av reglum og kassum. Finnur dugdi stak væl hetta arbeiði. Hann dugdi at sita á kassanum, tá ið hann skuldi, og hann dugdi at lætta lokinum, tá ið tað var neyðugt. Umframt at umsita fíggjarmál á hesum báðum stovnum, hevði Finnur stóran áhuga fyri sam- felagsgongdini. Hann luttók nógv í tjakinum á stovninum, og hann hevði poltiskan áhuga. Neyvan er nakað val farið aftur við borðinum síðani 1960, uttan at Finnur hevur sitið við endan - antin í Útvarpinum ella Sjónvarpinum. Stuttligt var at leggja til merkis, at júst valkvøldini gjørdist hann minst líka spentur sum øll tíðindafólkini og legði doyin á at koma fyrst við úrslitunum. Menniskjaligt hevði Finnur nógvar góðar síður og hevði yvirskot til at brúka tær til at hjálpa øðrum. Hann dugdi væl at lurta og var mangan góður í ráðum. Nú er Finnur farin. Svárur er saknurin hjá tær Jórum, gentunum og øllum tykkum í stóra flokkinum. Júst nú hjálpa nokk ongi troystarorð. Men minnist mann, pápa, verpápa og abba sum eg: Ein álitismann, sum ongantið sveik. Friður veri um minnið um mína góða vin og arbeiðsfelaga, Finn Lómstein. Árni Gregersen Í gjár, mánadagin 8. sep- tember, kom danski løg- frøðingurin Erik Ludvigsen fyri 25. ferð til Føroya við farmaskipi hjá Skipafelag- num Føroyar. Hesaferð við Lómi. Erik Ludvigsen er 78 ára gamal, hann er føddur í Havn í 1925. Foreldrini vóru Erna og Knud Lud- vigsen, tey vóru bæði donsk. Pápin var stjóri í Føroya Banka frá 1922- 1945. Familjan búði í ovastu hæddini í bygning- inum hjá Føroya Banka í Havn, sum tá var í Tórs- gøtu, har sum Tilhaldið er í dag. Tey vóru trý systkin, Erik og ein tvíburasystir og ein eldri beiggi. Tey fluttu til Danmarkar at búgva í 1945. Erik býr í Aalborg, hann er útbúgvin løgfrøðingur og hevur undirvíst á handils- skúlanum og á universitet- inum í býnum. Frá 1945 til 1980 var hann bert tvær ferðir í Føroyum, hetta var í 1972 og 1979. Men síðan 1980 hevur hann nú ferðast 25 ferðir við farmaskipunum hjá Skipafelagnum millum Danmark og Føroyar. Erik sigur, at honum dámar best hendan mátan at ferðast uppá, man fær líkasum sálina við sær. Man merkir at man er umborð á einum skipi, tá man fær sjóverk. Tá man er umborð á einum arbeiðsskipi, merkir man veruliga, hvat tað er at sigla. Í staðin fyri at ferðast við einum luksusleinara við øllum hentleikum, sigur hann. Hann er sera væl nøgdur við tænastuna, hann hevur fingið umborð á bátunum hjá Skipafelagnum hesi árini. Hann hevur ofta havt vinir og familju við sær. Hendan túrin, sum er jubi- leumstúrurin hjá honum, fekk hann ferðaseðilin ókeypis. Tá vit spyrja Erik, hví hann ferðast so ofta til Før- oya, sigur hann, at hann er føddur í Føroyum og búði her 20 tey fyrstu árini av lívinum, og tey seinnu árini hevur honum longst so nógv eftir at koma til Før- oyar, eldri hann blívur, meira leingist honum til landið, har hann varð fødd- ur og vaks upp, sigur hann. Erik hevur eisini verið próvdómari í vinnulívsrætti á Handilsskúlanum í Havn og í Kambsdali. Onkur kennist ivaleyst við navnið, tí Erik hevur síðan 1997 skrivað lesarabrøv í Dimmalætting um ymisk politisk viðurskifti. Hann var eisini við til at stovna Føroyingafelagið í Aalborg fyri 25 árum síðan, og er hann enn virkin í felagnum. Erik er giftur við dansk- ari konu, Inger, sum er úr Keypmannahavn, tey eiga tvey børn, ein son og eina dóttir, sum bæði búgva í Keypmannahavn. Inger og Erik eiga fimm ommu- og abbabørn. Erik Ludvigsen fer aftur til Damarkar við Lómi fríggjadagin. Vit kunnu leggja afturat, at Lómur eisini er 25 ára gamal, hann kom fyrstu ferð á Havnina 25. apríl 1978. Erik Ludvigsen: 25 ferðir við Skipafelagnum Mynd: Álvur Haraldsen C M Y K 9 8