mikudagur 6. mars 1996síða 11

Nr. 46 — 6. MARS 1996 tíðindablaðið + | Jógvan K. Mørkøre, formaður í Kommunufelagnum: Kommuloysnin er bert eitt skotbrå - Loysnin á kommunuskuldini kann sogast at vera eina kommunalur sotur. Vit eiga tó kortini ikki at missa okkum burtur í hesum gleðiliga lætta, tí eftir ein- ari setu skulu kommunurnar í holt við at gjalda lánini niður. Tá er kreppan vónandi linkað so mikið, at hetta vandamál ikki bert verður skumpað yvir á næsta ættarlið, segði kommunufelagsformaðurin í formannsróðuni á umboðs- fundinum seinasta vikuskifti Kommunurnar hava nú endiliga fingið tað fíggjar hga skotbrá. sum tær so leingi hava bíðað eftir — ånd fjør fór næstan alt í at bíða eftir at fáa eina loysn á kommunuskuldini loksins eydnaðist í novemb er. Loysnin kann sigast at vera ein kommunalur sigur á tann hátt, at kommunur nar vóru færar fyri at:taka aman hendur í felags á byrgd. Tað vóru hóast alt fleiri kommunur, ið ikki nýttust at standa saman við hinum, tí tær høvdu hóast sínar turpulleikar, megnað at goldið síni lán Vit eiga kortini ikki at missa okkum burtur í hes um gleðiliga lætta, tí eftir einari setu skulu kommun urnar í holt við at gjalda lán ini niður. Vónandi er krepp an tá linkað so mikið, at tað tá ber til at fara undir aftur gjaldingarnar, tí hetta vandamál kann ikki bert skumpast yvir á næsta ætt arliðið Tað, sum vit eisini kunnu fegnast um, tá talan er um samanhald í millum komm unur er, at tvær kommunur hava tikið limaskapin upp aftur — tað eru Nes og Sjóar kommunur. Tær eru sjálv andi vælkomnar. Við hesum er eisini at vóna, at aðrar kommunur fara at gera tað sama Í hesum sambandi kundi ein møgulig umreða av val- háttinum til starvsnevndina komið upp á tal. Tað er ikki sett á dagsskránna, men tað kundi verið upp á pláss at nortið við málið Afturat hesum kemur so alt tosið um kommunusam anlegging, sum kommun urnar hava kent sum eina hóttan, soleiðis at tær hvørki hava vitað um tær hava ver ið keyptar ella seldar Sameining av kommun um hevur verið ein aftur- vendandi spurningur síðani Jógvan Sundstein reisti spurningin í 1991. Aftur ein nevnd er sett at taka stóðu til spurningin. Landsstýrið ætlar at bert embætisfólk skulu manna neyndina Starvsnevndin helt at frægast var at velja formann felagsins í neyndina og síð ani halda fund um komm unusamanlegging í felag num sama dag sum starvýs nevndin hevur fund, t.vs einaferð um mánaðin. Å sum henda hått helt starvsnevnd in at kommunurnar best fingu innlit í málið. Tí tað allarminsta, ið kommunur nar kunnu krevja er, ikki at fáa nakað smoygt niðuryvir seg, Ld. í einum rúgvismuk! um ål Hetta verður ikki gjørt í misåliti ul kommunal em bætisfólk Viðurskifuni millum em bætisfólk og politikarar er altíð ein fin javnvåg. har tað kanska aloftast eru embæt isfølkini, sum uppdraga politikararnar, men tað eru framvegis embætisfólkini sum eiga at tæna politikar unum. Embætisfólk eiga sjálvandi at arbeiða innan fyri sína fulltrú, men á byrgdin er hjá politikarun um. Taka vit ábyrgdina frá politikarunum og leggja hana til embætisfólkini, so er eingin grund til at hava tey fyriskipaðu valini Nú iløgurnar hjá komm unum eru minkaðar niður í næstan einki, samstundis sum studningar eru tiknir burtur, er stødan vorðin tann, at kommunurnar gjalda ein nettoskatt til landskassan. Fyri at vísa á hvussu órímulig skipanin er, setti felagið eitt endur gjaldskrav fram ímóti landskassanum í sambandi við at danski staturin fekk endurgoldið fyri ov nógv veittan stuðul í almanna málum. Landsgrannskoðar in gav felagnum rætt í ein ávísan mun, men neyvan nóg mikið til at tað loysti seg at fara í rættin við mál inum Kommunurnar gjalda lógarbundin gjald inn í landskassan, meðan tann einasti studningurin, sum var lógarbundin, skúla barnaflutningurin, er nú skerdur. Samstundis sum landsstýrið leggur loft á kommunuskattin, roynir tað at bjarga sínum inntøkum frá kommununum. Felagið hevur skrivað løgtinginum bræv, har heitt verður á ting ið um at fáa stuðulin til skúlabarnakoyring í somu legu sum áður Tað er serstakliga lands skúlafyrisitingin, sum held tað er órímuligt, at endurgjald verður latið til skúlabarnaflutning. Hin vegin er tað í lagi hjá tem um at útreiðslur av lærara flutningi verða goldnar av ur al kommununum. Lærarar er løntir og í starvi hjá land sum skal gjalda allar sum lærararnir hava krav uppá Í nyggjasta útkastinum I umannalóggávu er tant renin inum útreiðslur sum åsetir komin unala skatun til landskas an óbroytt. Í lógin ætlanir um at broyta $2 lagtingslóg nr. 125 frá 1993 sum áleggur kommununun er ongår at gjalda 6.75% av næstar øllum útreiðslum til al mannamál. Hetta er skattur til landskassan, sum er umleið einar 45 milliør ir Tá talan er um privata vinnu, verður sagt, at pro fittunn skal maksimerast Ofta fyrikemur tað mær, at landið roynir tað sama yvir fyri kommununum. Netto inntøkan frå kommununum til landskassan skal maksi merast Einstøk mål, sum hava ver ið vidgjørd i felagum farna år Skúlalógirnar Felagið fekk uppskotið um broytingar í skúlalógunum til kunningar. Vit loyvdu okkum tá at gera viðmerk ingar til uppskotið. Við meringarnar vóru serstak liga av grundregluligum sjónarmiðum, har vit gjørdu vart við at tað er óheppin ording, at tað í fleiri fórum er soleiðis, at tveir fólka valdir myndugleikar, skúla nevndin og kommunustýr ið, sum skulu taka støðu til sama mál, uttan at tað er ásett hver ið hevur ta enda ligu avgerðina. Eftir okkara áskoðan er uppgávan hjá skúlaneyndini at tryggja børnunum holla undirvis ing, meðan kommunan hev- ur ábyrgdina av at útvega figging Umhvervisneyndir Hetta er ein spurningur, sum kommunurnar verða noydd ar til at taka upp aftur Royndir vóru gjørdar til at fáa sett umhvørvisnevndir á stovn fyri nøkrum árum síðani, men er bert ein farin at virka, tað er í Sundalag num og norðan til í Eystur oynni Fundarød vid Almannastovuna Felagið hevði tvær funda raðir saman við Almanna stovuni. Tann fyrra var um pensiónirnar og tann seinna við Finn Helmsdal um akti vering av forsorgarhjálpini Undinøkan var góð og hava kommunurnar nú betri inn lit i almannamål, samstund is sum tikið var væl undir við aktivenngsætlanini Vinabyir Felagið fær fleiri áheitanir hjálp ul vina Tað hevur eingist striltið at finna áhug aðar vinabyir í Førovum hvert år um byarsamstarv Reglugerð til kirkjugarðar Kirkjugarðar eru eitt máls eki, sum er 100% kommu nalt, og kommunurnar hava yvirhøvur røkt hesa upp gåvuna væl. Kortini sakna vit lóggávu sum heimilar reglugerðir Gravstødini verða nú reglugerðir Gravstødini verða nú mangan prýdd við plast girðingum, betongkantum osv. Hetta ger røktina av kirkjugarðinum trupla og er kanska heldur ikki so vak urt. Við hesum í huga heyði ivaleyst verið rætt at gjørt okkurt við kirkjugarðs reglugerdirnar Børnini bliva i heimbygdini Nú arbeiðsloysið verliga hevur sett sín dám á viður skiftini í landinum, er tað vorðið vanligt, at foreldrini flyta av bygd fyri at fáa sær arbeiði. Bern kunnu tá koma í ta stæðu, at tey verða verandi í heimbygdini, bæði vegna skúla, vinfólk og ti tey kunnu búgva hjá skyld fólki. Heimakommunan hevur útreiðslur vegna skúla, skúlatannlækna osv., men skatturin hjá foreldr unum fellur til onkra aðra kommunu í Føroyum ella uttanlands. Hetta er eitt mál, sum vit helst fara at hoyra meira um Kommunurnar sum arbeiðsgevarar Kommunurnar eru arbeiðs- gevarar, men tær hoyra ikki heima í arbeidsgevaratelag num. tí um so var, kundu tær í fullari kapping farið inn á øll tey øki, privatir arbeiðsgevarar eru á. Før ova Arbeiðsgevarafelag kann tí ikki gera sáttmálar kommununnar vegna Kommunurnar mugu royna at skipa seg betur sum arbeiðsgevarar. Í hesum sambandi kann vísast á tað felagið hevur liggjandi um felags lønarpolitikk. Eg er vísur í at hettta mál hevur tydning fyri kommunurnar. td. hava Havnar kommuna Klaksvíkar kommuna og FKF í vetur fingist við at kanna felags tannlæknasátt málar Skattalættar Síðan nýggja skattalógin kom igjøgnum er talið á málum um skattalætta minkað heilt nógv, men nú eru skattmál aftur farin at merkjast Tað, sum kommunurnar nú koma út fyri at skula taka stóðu til, er skattaeftirstød- ur hjá B-skattgjaldarum. Tá skal stóða takast til at sleppa einum borgara undan at gjalda tað sum aðrir hava verið noyddir at gjalda. Um tann sum sleppur undan at gjalda er betur farin enn hin sum hevur goldið, verður mismunur gjørdur ímillum borgarar Tað er sjálvandi ilt at seta almennar reglur fyri slíkum, men uttan iva er hetta ein spurningur sum kommun urnar eiga at taka upp í felag og royna at fáa sett nakrar leiðbeinandi reglur fyri Líkningarráðið er á veg við uppskoti um broyting um skattaálíkning. Fundur verður við kommunurnar fyrsta dagn. Tá kundi hósk andi hesin spurningur verið tikin upp (TTT N Minnist til heim- koyringar- tilboðið! ) , Frå PIZZARIA Vinarliga bileggid borð í góðari tíð. | PIZZARIA . N TIf. 18866 te)