hósdagur 18. september 2003síða 3

4 Nr. 176 - 18. september 2003 Nr. 176 - 18. september 2003 5 - Tað er merkisvert, at breiðu semjurrnar, løgmaður eftirlýsti í løgmansrøðuni, ongastaðni eru at síggja í viðgerðini av fíggjarlógini, sigur Vilhelm Johannesen, varaformaður í Fíggjarnevndini, sum eisini stúrir fyri eldraøkinum, nú landsins størsta mál skjótt skal í tingið FÍGGJARLÓGIN 2004 Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Andstøðulimur Javnaðar- floksins í Fíggjarnevndini, Vilhelm Johannesen, tykist ikki vera bjartskygdur undan ársins fíggjarlóg. Uppskotið skal berast fram 30. september, og eftir fyrstu viðger verður fíggj- arlógin eina viku seinni latin Fíggjarnevndini, sum so gjøgnumgongur hana grein fyri grein, áðrenn spurningar á fundi verða settir løgmanni og lands- stýrismonnunum frá Fíggj- arnevndini. Karsten vanrøkir uppgávuna Vilhelm Johannesen vísir eins og andstøðuleiðararnir í Dimmalætting á, at and- støðan higartil als ikki er tikin við í viðgerðina av fíggjarlógini 2004, og ser- liga er tað sambært varafor- manninum í Fíggjarnevnd- ini merkisvert, tá løgmaður í røðu síni á ólavsøku júst legði dent á at fáa breiðari semjur í framtíðini. Løg- maður segði m.a. soleiðis í løgmansrøðuni á ólavsøk- uni: »Hóast eg havi roynt at fáa breiða politiska undir- tøku í málum, ið sum frá- líður hava stóran týdning fyri samfelagið, má ásann- ast, at hetta hevur ikki eydnast serliga væl. Eg havi helst mín part av skyldini, men staðfestast má, at politiska skipanin ikki er búgvin til eitt slíkt samstarv. Tað er mín vón, at tíðin fer at arbeiða fyri hesum... fyri saman at fremja grundleggjandi lóg- gávu, sum røkkur langt inn í framtíðina«. Sambært Vilhelm Johannesen er púrt einki av hesum at síggja í dag. - Karsten Hansen, fíggj- armálaráðharri, og restin av samgonguni, hava als ikki givið andstøðuni nakran møguleika at koma við ískoyti sínum, og tá talan er um størsta politiska málið, ársins fíggjarlóg, mugu all- ir partar fáa møguleikan at siga hugsan sína, tí hetta umfatar jú alt fólkið, sigur Vilhelm Johannesen. Við hesum framferðar- hátti væntar javnaðarting- maðurin úr Klaksvík enn ein tepran meiriluta og semju uttan um andstøð- una, og hóast einki nýtt sum so er í hesum, vísir Vilhelm Johannesen á, at heldur skuldi verið roynt at funnið eina breiðari semju, og at talan er um brotin lyfti og kávalótir um ynski og lyfti samgongunnar um breiðari semjur, sum komu til sjóndar í løgmansrøðuni. Eldraøkið fyri skotum Varaformaðurin í Fíggjar- nevndini vísir víðari á, at niðurskurðurin á 1% og sparingarnar á tilsamans 36 milliónir krónur samanbor- ið við játtanina 2003 helst fer at merkjast á eldraøkin- um. - Hetta er jú eitt tungt og kostnaðarmikið øki, og tí- skil er væntandi, at farið verður hagar at spara pen- ing. Hetta er óttin, fleiri føroyingar í dag hava, sigur Vilhelm Johannesen, vara- formaður í Fíggjar- nevndini, sum við hesum sessinum hevur møguleik- an fyri størri ávirkan á árs- ins fíggjarlóg samanborið hinir andstøðulimirnar. Í allan gjár var drúgvur samgongufundur í sam- bandi við fíggjarlógina 2004, og sum skilst eru stór stig tikin fram ímóti enda- liga uppskotinum um fíggj- arlógina. Tíverri fekst ikki fatur á øðrum viðkomandi politikarum í sambandi við fíggjarlógina 2004 áðrenn evstamark á blaðnum. Vilhelm Johannesen, varaformaður í Fíggjarnevndini: - Breiðu semjur samgongunnar horvnar -Hóast løgmaður eftirlýsti breiðar semjur í løgmansrøðu síni á ólavsøku, hevur samgongan og Karsten Hansen, fíggjarmálaráðharri, als ikki givið andstøðuni møguleikan til nakað ískoyti, hóast fíggjarlógin umfatar alt fólkið, sigur Vilhelm Johannesen, varaformaður í Fíggjarnevndini Almenna umsitingin skerjast Fyri at fáa pláss fyri møguligum lønar- vøkstri hjá teimum al- ment løntu, hava allir landsstýrismenn játtað at skerja sína umsiting. Mikunáttina vórðu samgongulimir so dánt samdir um fíggjarlógaruppskotið FÍGGJARLÓGIN 2004 Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Samgongulimirnir høvdu týsdagin seinasta fundin, áðrenn fíggjarlógin fyri 2004 varð send til prenting- ar. Fundurin var settur til at vera klokkan eitt týsdagin, og ikki fyrr enn hálvgum trý mikumorgunin fann samgongan fram til eina fyribils semju um fíggjar- lógina. Samgongan hevur nýtt fjúrtan dagar longri í ár um fyrireikingararbeiðið til fíggjarlógina enn vanligt er, og sum skilst á formannin- um í fíggjarnevndini, Óla Breckmann, so er slettis ikki allar súðir syftar enn, tí sum hann sjálvur málber seg, so er hon bert so mikið fræg, at samgongulimirnir vórðu so dánt samdir, tá partarnir fóru hvør til sín týsnáttina. Seinastu dagarnar hevur dúgliga verðið gitt, hvørt fíggjarlógin fyri komandi ár fór at geva hall ella yvir- skot, og sambært Óla Breckmann, so er ætlanin hjá samgonguna, at fíggjar- lógin skal javnviga kom- andi ár. Fyri at fáa fíggjar- lógina at javnviga komandi ár, hevur samgongan arbeitt eitt sindur øðrvísi enn und- anfarin ár, men úrslitið er tað frægasta eftir útlitinum, sigur formaðurin í fíggjar- nevndini Nakrar lógarbroytingar Landsstýrismaðurin í fíggj- armálum, Karsten Hansen, hevur álagt øllum ráðunum at spara 1% fyri komandi fíggjarár. Í tí viðfangi hevur víst á, at fleiri útreiðslur eru lógarbundnar, og tískil er neyðugt við lógarbroyting- um, um møguleiki skal verða fyri at fylgja boð- unum hjá Karsten Hansen. Spurdur, um tað kom fram á samgongufundinum, hvørjir landsstýrismenn verða noyddir at fremja lógarbroytingar, svarar Óli Breckmann, at tað er longu fastlagt, at einstakir landsstýrismenn mugu gera nakrar lógarbroytingar á teirra økjum. Formaðurin í fíggjar- nevndini nevnir Páll á Reynatúgvu, Bjarna Djur- holm og Jacob Vestergaard, sum allir verða noyddir at fremja lógarbroytingar í samband við fíggjarlógina fyri komandi ár. Lagt upp fyri lønarhækkanini Samgongan er samd um at halda aftur í íløgum fyri komandi ár, tí búskaparliga støðan ger, at tað neyðugt at slaka á íløgusíðuni. Kort- ini er peningur settur av til viðlíkahald av vegakervin- um, ferjulegurnar, teknisku skúlarnir í Klaksvík og Havn og ellis- og røktar- heim kring landið. Sum skilst, hevur stóra stríðsmálið undir fyrireik- ingunum til fíggjarlógina verið, hvussu stórur al- menni raksturin skal vera komandi ár. Óli Breckmann vísir á, at almenni raksturin hevur vaksið støðugt sein- astu árini, og at kjakið um raksturin fyri komandi ár var knútapunktið á sam- gongufundinum í gjár. Í oktober ganga flestu sátt- málarnir út á almenna ar- beiðsmarknaðinum, og skulu almennu fakfeløgini fáa sama lønarvøkstur sum privati arbeiðsmarknaðin fekk í vár, so veksa lønarút- reiðslurnar nógv komandi ár hjá tí almenna, og harvið eisini raksturin hjá tí al- menna. Spurdur, um samgongan hevur lagt upp fyri eini møguligari lønarhækkan á almenna arbeiðsmarknað- inum, svarar Óli Breck- mann, at allir landsstýris- menninir hava játtað at skerja í umsitingini, og inn- tøkurnar frá skerjingini skulu nýtast til ein møgu- ligan lønarvøkstur hjá teimum alment løntu. Størst innhøgg hjá Bjarna Djurholm og Jacob Vestergaard Undir fíggjarlógarviðgerðini í fjør, hartaði Óli Breck- mann tjóðveldislandsstýris- monnunum fyri ikki at gera nóg nógv fyri at skerja á teirra økjum, meðan lands- stýrismenninir hjá Fólka- flokkinum gingu undan. Spurdur, um støðan er tann sama í ár, svarar formaðurin í fíggjarnevndini, at størstu innhøggini eru gjørd á økjunum hjá Bjarna Dju- rholm og Jacob Vestergaard. – Allir landsstýrismenn spara í umsitingini, og tað er avgjørt positivt, men ein má leggja sær í hug at minsti ágangurin er vendur ímóti Bjarna Djurholm og Jacob Vestergaard, tí út- reiðslutrýstið hjá teimum er ikki so stórt. Hinvegin er tað altíð torført at fremja skerjingar á økinum hjá Páll á Reynatúgvu og Bill Justinussen, tí útreiðslu- trýsti er stórt og fólk gerast rættiliga skjótt misnøgd við skerjingar á almanna- og heilsuøkinum, sigur Óli Breckmann at enda. Bæði Sambands- og Javnaðarflokkurin hava sítt tilveru- grundarlag í danska blokkstuðulinum, og tískil ber ikki til at samráðast við teir um fíggjarlógina, sigur Óli Breckmann, formaður í tingbólki Fólkafloksins BREIÐ SEMJA Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Løgmaður, Anfinn Kalls- berg, legði so bragdliga út undir ólavsøkurøðuni í ár, har hann boðaði frá, at hann ynskti, at flokkarnar á tingi gjørdu meira fyri at tryggja breiðar politiskar semjur tvørturum sam- gongu- og andsstøðumark. Í Dimmalætting týsdag- in leggja andstøðuleiðar- arnir, Lisbeth L. Petersen og Jóannes Eidesgaard samgonguna undir fyri ikki at taka andstøðuna upp á ráð í samband við fíggjarlógararbeiðið. For- menninir í Javnaðar- og Sambandsflokkinum førdu millum annað fram, at fíggjarlógararbeiðið aldrin áður hevur verið so aftur- latið, og tað er ein keðiliga støða hjá andstøðuna. Í øðrum londum er rættiliga vanligt, at flokk- ar finna semjur tvørturum andstøðu og samgongu, men í Føroyum hevur henda siðvenja aldrin tikið á seg, Ikki møguligt at samstarva Formaðurin í tingbólkin- um hjá Fólkaflokkinum, Óli Breckmann, sigur, at tað einfalt ikki letur seg gera at samstarva við and- støðuflokkarnar um fíggjarlógina. – Tann breiða semjan ber sjálvsagt til hugsjón- arliga við Sambands- flokkin, og tað hevði eis- ini verið ynskiligt um borgarligu flokkarnir sýndu ábyrgd og áræði í samband við fíggjarlógar- arbeiðið, men veruleikin er, at bæði Sambands- flokkurin og eisini Javn- aðarflokkurin hava teirra grundarlag í danska blokkstuðulinum, og blokkurin er teirra tilveru- grundarlag, og tískil er ikki nógv at samráðast um, sigur Óli Breckmann. Hann vísir á, at andstøðu- flokkarnir framvegis halda á við at meyla um, at blokkurin aldrin skuldi verið skerdur, tí so hevði alt verið betri, men veru- leikin er nú einaferð tann, at nú er minni at gera fíggjarætlan við, og tann veruleikan mugu vit halda okkum til. – Veruleikin er at báðar andstøðuflokkarnir hava ein fíggjarpolitikk, ið hevur hall við sær, og tað kunnu vit ikki góðtaka, sigur Óli Breckmann. Óli Breckmann um breiðu semjuna -Ber ikki til at samstarva við andsstøðu- flokkarnar Fyri at fáa pláss fyri møguligum lønarvøkstri hjá teimum alment løntu, hava allir landsstýrismenn játtað at skerja sína umsiting á fíggjarlógini fyri komandi ár. Mynd: Savnsmynd C M Y K 5 4