fríggjadagur 19. september 2003síða 6

10 Nr. 177 - 19. september 2003 Nr. 177 - 19. september 2003 11 Í næstum verður skotsk vika í Havn. Hetta er part- ur av tí vinarbýarsamstarvi, sum er millum Tórshavn og Aberdeen. Vinnulívsfólk, handils- fólk og listafólk av ymsum slag koma henda veg- in at sýna og vísa seg fram. Tað var á oljumessuni í Aberdeen herfyri, at seinasta hond varð løgd á fyrireikingarnar til skotsku dagarnar, sum verða ymsa staðni í høvuðsstaðnum. Skotar skulu vera so hjartaliga vælkomnir til Før- oya. Hóast vit eru næstu grannar, so kenst tað líka- sum at vit hava verið so fjar hvør frá øðrum gjøgn- um øldir. Alt ov fjar. Tí hvat skuldi verið meira náttúrligt enn eitt tætt samstarv á øllum hugsandi økjum. Væl eru vit í ríkisfelagsskapi við Danmark, men harfyri eiga vit ikki bara at stara okkum blind tann vegin. Heimurin er stórur og stendur víðopin fyri okkum øllum. Tað ræður bara um at síggja møguleikarnar og so fara undir uppgávurnar. Og hesar uppgávur kunnu vera so nógv. Ein teirra er at samskifta og samvinna innan ídnað og handil. Eitt annað øki er mentanin. Og uppaftur eitt øki, sum kanska er tað mest týðandi og grundarlagið undir einum veruligum samstarvi og sínamillum virðing og forstáilsi er útbúgvingin av okkara unga fólki. Vit hava seinastu árini sæð, at fleiri og fleiri føroyingar fara til Aberdeen og onnur støð í Bretlandi at útbúgva seg. Hetta er kærkomið. Tí okkara ungu skulu hava fleiri møguleikar at velja sær útbúgvarstað enn bara Danmark. Harfyri er ikki sagt, at tey skulu gevast at fara til danskar útbúgvingarstovnar. Spurningurin er meira um bæði og. Sum lítið og fjarskotið samfelag hava vit brúk fyri, at okkara unga fólk nemur sær kunnleika og vitan í nógvum londum. Tá tey koma heimaftur hava tey við sær íblástur og vitan av ymiskum slag og frá ymsum tjóðum og nationalitetum. Tað er sunt fyri okkara samfelag. Tað er við til at fjøltátta heldur enn at einsrætta. Vit skulu hyggja í allar ættir og læra av øllum. Taka tað besta til okkum. At vit so eisini royna at fáa tættari samband við oyggjarnar norðan fyri Skotland, eitt nú Hetland og Orknoyggjar er at fegnast um. Í næstum verður stór ráðstevna í Hetlandi, har eisini vit føroyingar eru við. Frá føroyskari síðu hevur ikki minst varaløgmaður og ráðharrin í Norðurlandamálum, Høgni Hoydal lagt stóran dent á nettupp umrødda samstarv við grannarnar fyri sunnan. Tað er skilagóður og frameftirhyggjandi politikkur, sum vit øll eiga at taka fult undir við. Eitt nú ein kom- andi oljuvinna á Atlantsmótinum krevur tað av okkum. DAGSINS MEINING Sosialurin Samvinna við Skotland og oyggjarnar VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 225429 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Svar til Pól og Lassa Sjúrður Skaale Eftir at eg vísti á, at Lasse Klein í farnu viku undir egn- um navni prentaði eina grein, hvørs tekst hann hevði umsett úr Weekendavísini, havi eg fingið trý svar. Ikki færri enn tvey frá Lassa sjálvum, og eitt frá Pól á Kletti, sum tekur sær av Skáanum í Dimmalætting. Pól á Kletti hevur heft seg við hetta brotið úr míni grein: "Tann, sum lesur donsk bløð, leggur til merkis, at fólk, sum skriva Skáan í Dimmalætting leygardagar, viðhvørt stjala sínar greinar. Tey umseta okkurt úr Politiken ella Berlingske, og selja tað síðani til Dimmu sum um tey hava skrivað tað sjálv." Hesum trýr Pól á Kletti ikki, og vísir á, at talan er um fólk, sum bæði eru gløgg og væl lærd — ser- frøðingar á hvør sínum øki. Og at hesi fólk "styðja seg til skriftligar keldur", held- ur hann vera, sum tað skal. Tað er tað eisini. Vit styðja okkum øll til skriv- ligar keldur alla tíðina. Men Póli kunnugt eru í Skáanum eisini fólk, sum skriva um snøgt sagt øll heimsins viðurskifti, uttan nakrantíð at vísa til nakra keldu. Og hvussu væl lærd- ur og klókur tú so ert, so kanst tú ikki vita alt um bæði flogferðslu og krabba- mein og súkkling og terror- istafelagsskapir og fólka- tónleik og cyberspace og filmssøgu — umframt alt hitt. Eingin kann vera ser- frøðingur í øllum. Hugsar Pól seg um man hann duga at síggja, at her er ikki altíð talan um at "styðja seg til keldur". Viðhvørt er talan um umseting. Ikki tí — tað er óføra gott at Skái skrivar um alt hetta ymiska. Men tað er skeivt at høvundarnir ikki upplýsa, hvaðani teir taka tilfarið. Pól biðjur eisini um dømi. Eftir at hava zappað eina løtu á internetinum kom eg fram á hetta: Greinin "Lennon-McCartney", sum stóð í Skáanum 10. juni í ár, hevði, burtursæð frá inn- ganginum, staðið í Politiken 2. mai í ár. Orð fyri orð. Lasse Lasse Klein vil í sínari viðmerking ikki rættiliga vera við, at hann hevur stolið nakað. Tað, at hann hevur umsett orðini hjá einum øðrum manni og síðani prentað tey undir egnum navni, kallar hann ikki fyri stuldur, men lætt og elegant fyri "íblástur". Gott, at týðarar ikki hava somu fatan. Høvdu teir tað, hevði Heðin Brú t.d. í síni tíð kunnað givið út Kara- masov Brøðurnar undir egnum navni. Hevði onkur spurt kundi hann bara svar- að, at Dostojevski hevði givið honum íblástur til skaldsøguna... Tummas Eli H. Joensen Nú verður fíggjarlógin smíða fyri komandi ár, av okkara kosnu monnum. Vit her á vestara armi á Skála — fjørðinum, eru sera spent eftir at frætta tey tíðindi, at nú eru so og so nógvar milliónir settar av til okkara veg. Kanska okkara kosnu menn hava sæð tann trupulleika, sum vit hava av hesum strekkið og vilja teir tí nú, sjálvandi, soleiðis sum teir lovaðu til seinasta val, at her skal ger- ast liðugt ongantíð ov skjótt. Helst skal tað verða liðugt áðrenn tað er byrjað søgdu summir! Her er nakað av vegi gjørt, treyðugt so og eg fari nokk ikki nógv skeivur, um eg haldi, at teir allir taka sær æruna av hesum. Vit her á vestara armi, eru veljarar, sum hava tryggja fleiri av teimum sum sita á tingi fyri Eystur- oynna tingsessin við okkara stemmum og tí vildi tað ikki verið ov nógv kravt av hesum monnum, at teir vístu á sína ónøgd alment í bløðunum og har ein kann gera seg galdandi fyri hes- ari søk. Ein er tó sum hevur skriva um hettar í síðstuni og tað er Torbjørn Jacobsen. Eg vóni ikki, at TJ skriv- ar um hetta sum eitt spæl fyri gallaríðinum, tí TJ hevur góðan møguleikan til at gera sína ávirkan gald- andi. TJ er 17 maður í sam- gonguni og vanligt er at siga, at ein í tílíkari støðu kann gera seg galdandi. TJ veit eisini sum vit onnur, at sagt varð tá ið Skálafjarðar siglingin varð niðurløgd, at hesir pengarnir skuldu brúkast til vegin. Vegurin er ein íløga og ikki sum sigl- ingin, ein rakstur sum skal gjaldast á hvørjum árið. Eg kann endurgeva eitt av argumentunum ið var brúkt av samgonguni fyri nettupp at niðurleggja sigl- ingina og brúka peningin til annað endamál "Bjarni Djurholm metir ikki at núverandi sigling er ein varandi loysn, og tí er tað spill at brúka 6 mio kr. uppá eina rutu ið ikki kann rekast á ein tíðarhóskandi máta. Ístaðin ætlar hann at flyta tær 6 milliónirnar, ið rutan kostar, frá rakstri til íløgu, og í staðin brúka pen- ingin til at betra um vegin millum Skála og Strendur ." Hetta sigur ikki so lítið! Tá tað nú er samgongan sum situr við tí longra stránum, má eisini heitast á hinar samgonguflokkarnar sum lovaðu so nógv og tí vunnu valið, um at gera seg galdandi! Hvar er til dømis. Sjálvstýrisflokkurin? Kári er væl eisini greiður yvir, at hann kann roknast sum 17 maðurin. Miðflokkurin? Hann hugsar helst ikki um okkum meira, síðan hann bert hevur tingmannin í Suðurstreymi. Fólkaflokkurin? Teir hava okkum kanska í tonk- unum? Tó havi vit einki sæð til tað. Nú skulu hesi valevnir ikki føla seg so ógvuliga illa, tí ein og hvør veit, at er valið ímillum ein veg í bygdini hjá tingmanninum og okkara veg, eru vit ikki so góðtrúgvin at halda, at okkara vegur verður tikin fram um tann lokala bygdavegin! Gott hevði tí verið, um hesi valevnini greiddi okk- um frá um teir ætlað at gera nakað við hetta ella ikki, soleiðis, at vit ikki kenna okkum heilt gloymd og bara fáa gylt lyftir tá val er í hondum. Eitt vita vit øll, at í 2006 tá val verður aftur, verður helst enn einaferð kapp- bjóða um hendan veg. Tá tinglimirnir ikki gera so nógv við hetta mál, skal mín áheitan eisini verða á Vinnumálaráðið um, at hóast tað, at tómligt er í kassanum, gloym ikki hendan veg, tí hann er al- neyðugur fyri menningina og trygdina á hesum øk- inum. Vegurin Skálabotnur - Strendur Vilhelm Magnusssen fekk virðisløn fyri mentanarligt avrik, Alexandur fyri barna- bókmentir og Mari- anne Clausen fyri yrkisbókmentir, tá M.A. Jacobsens virð- islønir hjá Tórs- havnar býráð vórðu handaðar í Sjón- leikarhúsinum miku- kvøldið VIRÐISLØNIR Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Tríggjar virðislønir vóru í ár lætnar á føðingardegi M.A. Jacobsens, tann 17. september. Vilhelm Magnussen, Marianne Clausen og Alex- andur Kristiansen vóru øll heiðrað fyri at hava lagt afturat tí føroyska mentan- arskattinum og fyri hava ríkað land og fólk. Kingo-verjin Síðstu árini hevur M.A. Jacobsen virðislønin verið víðkað við einari virðisløn til fólk, ið hava útint okkurt serligt mentanarliga fyri føroyingar. Í ár fall heiðurin á Vilhelm Magnussen, sum hevur stríðst fyri at varð- veita kingoløgini. Dómsnevndin sigur, at »Vilhelm Magnussen hevur við lítillætni og trúskapi móti andaliga sálmasangi forfedra sína givið okkum kunnleika til inniligu guds- dýrkan føroyingsins í forum«. Sagt verður, at við kingo- løgunum, sum hann hevur varðveitt úr heimbygdini Tjørnuvík, »verða vit hevj- að upp úr tí dagliga til ein felagsskap við tað guddóm- liga, ið bar føroyingin í takklæti til Skaparans fyri fong og gjøgnum vandar á sjógvi og landi«. Kvæða-kempan Tað var eisini ein verji av gomlum løgum, sum fekk M.A Jacobsen virðislønina fyri yrkisbókmentir. Mari- anne Clausen fekk virðis- lønina fyri hennara arbeiði at skriva nótar til føroysk kvæðaløg eftir ljóðupptøk- um frá heilari øld í bókini »Føroya kvæði VIII – Løgini«. Hvørt lag er uppteknað í einum fjølbroyttum úrvali av staðbundnum og tíðar- bundnum frábrigdum, um- boðandi 331 skiparar og ótaldar dansarar. Við bókini eru okkara verðsligi tón- listaarvur varðveittur. Løg- ini eru skipað eftir bygdum, og skráir gera, at lætt er at leita í bókini, sum eisini hevur grein eftir Marionnu um kvæðaløgini. Dómsnevndin sigur, at bókin er eitt megnararbeiði, sum »kann fáa stóran týdn- ing, bæði við at nøra um kunnleikan til fleiri kvæða- løg og frábrigdi enn tey, sum kend eru manna mill- um, og fyri gransking av løgunum.« Barnayrkjarin Triðju virðislønina í ár fekk Alexandur Kristiansen, sum í nógv ár hevur yrkt til børn. »Í stívliga trý áratíggju hevur hesin virkni og eld- hugaði høvundi hugtikið føroysk børn við sínum skaldskapi, sum brosar av kæti, álvara og hugflogi. Við yrkingum sínum fær Alexandur Kristiansen bæði børn, ung og vaksin at smílast, flenna, hugsa og undrast,« sigur Dóms- nevndin millum annað í sínari grundgeving. Trý mentafólk heiðrað Alexandur Kristiansen, Marianne Clausen og Vil- helm Magnussen fingu M.A. Jacobsen virðislønirnar fyri 2003. Myndir: Jens K. Vang C M Y K 11 10