fríggjadagur 26. september 2003síða 7

12 Nr. 182 - 26. september 2003 Nr. 182 - 26. september 2003 13 Okkum vantar vinnuliga gransking í Føroyum Samskiparin í Ráfisk- arakeyparafelagnum, Agnar Jensen, tekur undir við teimum, ið halda, at tørvur er fyri einum granskingar- stovni innan fiskivinn- una í Føroyum. Hon- um dámar væl skipan- ina við Seafish, men hann vil kortini ikki leggja avgjald á vinn- una til ein slíkan stovn. Agnar Jensen heldur, at peningurin er at finna í systeminum, sum hann málber seg. GRANSKING Í FØROYUM Páll Holm Johannesen pall@sosialurin Í blaðnum í gjár førdu Rói Egholm, ið arbeiðir á fiska- søluni Farex, og John Raj- ani, ið arbeiðir á føroysku sendistovuni í London, fram, at stórur tørvur er á einum granskingarstovni innan fiskivinnuna. Í hes- um døgum er ein enskur granskingarstovnur, ið kall- ast Seafish, og vitjar oyggj- arnar. Endamálið hjá Seafish er at arbeiða fyri, at enska fiskivinnan mennist alla tíð. Í tí sambandi er stovnurin í Føroyum í hesum døgum, og kunnar seg um føroysku fiskivinnuna. Fleiri umboð fyri føroysku fiskivinnuna á landi og sjógvi eru hugtikin av arbeiðinum hjá enska stovninum, og kundu hugsa sær ein líknandi stovn í Føroyum. Rói Egholm helt í blaðn- um í gjár, at tað er sera undr- unarvert, at onglendingar kunnu lata 120 milliónir krónur til fiskivinnugransk- ing, meðan føroyingar ikki lata eina krónu. Hevur ein fyri eyga, at fiskivinnan svarar til meginpartin av vinnuvirkseminum í Føroyum, meðan fiskivinn- an í Onglandi ikki svarar til meir enn gott 1% av samlaðu ensku vinnuni, so er raðfestingin undrunar- verd, helt Rói Egholm fyri. Skipanin við Seafish skilagóð Agnar Jensen, ið er sam- skipari hjá Ráfiskarakeyp- arafelagnum, sigur, at tað er kanska í so nógv gjørt av, tá ført verður fram, at eing- in pengar eru til gransking í fiskivinnuni. – Peningur er játtaður bæði til Fiskivinnuroyndir og fiskiídnaðargransking, sum bæði arbeiða við gransking í fiskivinnuni burturav. Teirra øki fevna tó serliga um tað lívfrøðiliga, reiðskap og framleiðslu á landi, og møguliga kemur tað búskaparliga øki ikki nóg væl við, greiðir Agnar Jensen frá. Hann er fullkomiliga samdur í, at serliga vinnu- liga granskingin í Føroyum er við skerdan lut. Fyri at betra um granskingarviður- skiftini, heldur Agnar, at vit áttu at nýtt eina líknandi skipan sum onglendingar hava við Seafish. – Modellið við Seafish er gott, tí stovnurin tekur sær av vinnuligari gransking, og tað mangla vit í Føroyum. Eg gangi kortini ikki við til, at avgjald verður lagt á vinnuna til ein slíkan stovn, sigur samskiparin í Rá- fiskarakeyparafelagnum. Fíggingin við Seafish er skipað so, at enska fiski- vinnan sjálv letur 8 milli- ónir krónur til stovnin ár- liga. Fíggingin kemur í lag við, at bátarnir lata eitt ávísa upphædd fyri hvørt kilo, sum verður fiskað. Tær írestandi 30 millónir- nar koma við stuðli, millum annað frá ES. Spurdur, um hvussu ein granskingarstovnur í Før- oyum annars skal fíggjast, um avgjald eins í Onglandi ikki verður lagt á vinnuna, svarar Agnar, at eftir hans- ara meting er nóg mikið av peningi til ein granskingar- stovn í systeminum, sum hann málber seg. - Vit kunnu byrja í smá- um, og eingin sigur, at tað skal verða ein fastur stovn- ur alt fyri eitt. Í løtuni eru fleiri ymiskar stovnar í Før- oyum, ið granska í fiski- vinnuni, og tað átti at borið til at byrja við at fáa hesar stovnar at tosa saman, so granskingin í fiskivinnuni kann samansjóðast, sigur Agnar Jensen. Agnar Jensen leggur at enda dent á, at tað má vera vinnan sjálv, sum kemur at stýra einum slíkum stovni, og ikki politiski myndug- leikin. Fleiri umboð fyri føroysku fiskivinnuna á landi og sjógvi eru hugtikin av arbeiðinum hjá enska stovninum, Seafish, sum er í Føroyum í hesum døgum, og kunnar seg um føroyska fiskivinnu, og vilja hava ein líknandi gransking- arstovn í Føroyum Mynd: Jens Kristian Vang Fiskimálaráðið um granskingarstovn: Vinnan má sjálv koma við uppskoti Marita Rasmussen sigur vegna Fiski- málaráðið, at um vinnan veruliga ynsk- ir ein stovn sum Seafish, má hon sjálv koma einum uppskoti um, hvussu ein slíkur stovnur skal skipast. Fiskimálaráðið er sjálvsagt áhugað í, at vera við í arbeiðinum um ein slíkan stovn, sigur Marita Rasmussen GRANSKING Í FØROYUM Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Fólk á Fiskimálaráðnum siga seg vera áhugað at vera við í arbeiðinum at seta ein stovn sum Seafish á stovn, um vinnan sjálv ynskir at fáa ein stovn eftir tí leistin- um. Spurd um hví eingin samfelagslig gransking inn- an fiskivinnuna hevur vunn- ið frama áður í Føroyum, svarar Marita Rasmussen fyri Fiskimálaráðið, at tað helst er siðvenjan í Før- oyum. Hon vísir á, at í øðrum londum er siðvenja at granska nógv í fiskivinn- uni, men hetta hevur ikki verið galdandi í Føroyum í eins stóran mun. - Arbeiðið hjá Seafish vil eg ikki kalla gransking, men meira kunning, tí stovnurin kemur ikki við nakrari nýggjari vitan, men heldur er talan um ymiskar staðfestingar í ensku fiski- vinuni, sigur Marita Ras- mussen. Hon vísir á, at í løtuni verða góðar 12 milliónir játtaðar til Fiskivinnu- royndir, ið granskar í fiski- vinnuni, men Fiskiroyndir granskar í øðrum økjum enn Seafish ger. – Frá landsins síðu verður meira satsa uppá gransking enn kunning, sigur Marita Ras- mussen. Marita leggur dent á, at í høvuðsheitum er enski stovnurin fíggjaður privat, og tískil eigur vinnan sjálv í Føroyum koma við upp- skoti um ein slíkan stovn, um tey ynskja tað. – Fiski- málaráði er sjálvsagt áhug- að í at hyggja nærri at ein- um líknandi stovni saman við vinnuni, um vinnan veruliga ynskir tað, sigur Marita Rasmussen at enda. Komandi hósdag skipa Ráðið fyri Ferðslutrygd, Dag- stovnurin og dag- røktin í Gøtu komm- unu fyri ferðslutil- taki fyri børn og foreldur í ítróttar- høllini á Kambsdali FERÐSLUTILTAK Rúna Sivertsen runa@sosialurin.fo Børn í Gøtu kommunu hava frá felagnum, Kiw- anis, fingið vestar við endurskini. Vestarnir skulu nýtast, tá børnini eru túrar til gongu. Umframt vestar fáa tey eisini farteldu at nýta til venjingar við teimum børnum, sum bera brek ella hava serligan tørv. Í tí sambandinum skipa Ráðið fyri Ferðslutrygd, Dagstovnurin og dagrøkt- in í Gøtu kommunu fyri ferðlutiltaki í ítróttarhøll- ini á Kambsdali. Tiltakið verður hósdag- in tann 2. oktober klokkan 17.30 til 19.30. Ferðslutiltak fyri børn í Gøtu Fiskimálaráðið sigur, at um vinnan veruliga ynskir ein stovn sum Seafish í Føroyum, so má hon sjálv koma við einum uppskoti, og tá er Fiskimálaráðið sjálvsagt ahugað í, at hyggja nærri at møguleikunum saman við vinnuni ØL Orð: Rúnar Reistrup Myndir: Finnur Justinussen Ein øl er ikki bara ein øl. Tað hevði danski bryggi- meistarin Leif Typkær sett sær fyri at trútta niður í okkum hálvtrýss sálir, sum herfyri høvdu sett eitt fríggjakvøld av til at læra eitt sindur um øl, og nú sótu í kjallaranum í Vertshús- inum í Havn. Leif Typkær stendur á odda fyri einum bryggi- meistaraliðið, sum donsku bryggjaríini í felag settu á stovn fyri nøkrum árum síðan. Hetta bryggimeist- araliðið hevur sum einastu uppgávu læra danir meira um øl - og harvið fáa danir at drekka meira øl. Tí ølsølan í Danmark minkar støðugt, og tað hevur hon gjørt í skjótt tíggju ár. Danir eru farnir at venda sínum tjóðardrykki bakið til frama fyri vatn og vín, og tað halda bryggjarí- ini av ymsum orsøkum vera spell. Bryggimeistaraliðið hevur tí fingið sum uppgávu at fáa ølið aftur á donsku spísiborðini og stuðla uppundir góða ølmentan. - Góð ølmentan er at drekka nógv, men ikki ov nógv, øl, letur bryggimeist- arin teir hálvtrýss føroysku ølsmakkararnar vita, áðr- enn hann fer í gongd. Eftir áheitan frá Restorffs Bryggjaríi er hann komin til Føroya at "slå et slag for god ølkultur", sum hann sjálvur málber seg. Føroysk ølmentan Tá vit aftaná ølfyrilesturin sita og práta við útsenda øl- prædikantin - yvir eina góða øl sjálvandi - spyrja vit hvussu tað so stendur til við ølmentanini í Føroyum. - Hon sær út til at betrast í hvørjum, sigur bryggi- meistarin. Hann var her í landinum fyri fimm árum síðan og møtti tá einum høvuðsstaði, ið hevði ógvu- liga fáar barrir og cafeir at bjóða tí øltysta. - Nú eru ølstøðini sprott- in upp nógvastaðni í býn- um, og tað ber boð um góða ølmentan í hvussu er her í Havn, heldur Leif Typkær, sum sigur seg ikki hava innlit í ølmentanina uttan- fyri Havnina. Bryggimeistarin hevur eisini heft seg við, at bæði bryggjaríini í landinum hava tikið sær um reiggj og hava roynt seg við fleiri nýggjum sløgum av øli. - Tað eru komnar fleiri nýggjar og spennandi før- oyskar øl, síðan eg var her seinast, og tað er at fegnast um. Tí ymiskt øl passar væl til ymiskan mat. Pilsnarøl- in, har føroyingar leingi hava havt Veðrin hjá Føroya Bjór og nú eisini hava Pilsnaran hjá Restorffs, er góður til ein nátturða og sløkkir annars tostan væl. Tað myrkara ølið, eitt nú Vargurin hjá Restorffs og Classic ella Black Sheep frá Føroya Bjór, er hinvegin betri til kjøtrættir, meðan ljóst gulløl egnar seg sera væl til feitan fisk. Tí er tað umráðandi fyri eina góða ølmentan at hava fleiri sløg av øli, sigur bryggimeistar- in, sum undir fyrilestri sín- um gjørdi nógv burturúr at lýsa munin millum tey ym- isku ølsløgini, bæði í fram- leiðslu og smakki. Sprittbeltið Men meðan bryggimeistar- in hevur rætt í at vit hava fingið fleiri sløg av før- oyskum øli, so kunnu tey útlendsku ølsløgini, ið fáast til keyps í Føroyum, enn sum áður teljast á einari hond. Og hóast tær bestu føroysku ølirnar eru góðar, eisini sammett við út- lendskt øl, so stendur ikki serliga væl til við ølúr- valinum her í landinum. Tað kann Rúsdrekkasøla Landsins helst lættliga taka alla æru fyri. Ein skjót gjøgnumgongd av úrvalinum har avdúkar, at tað eru væl fleiri út- lendsk vodkasløg enn út- lendsk ølsløg á hillunum í landsins annars rættiliga dygdargóðu Rúsdrekkasøl- um. Og tað er kanska ikki so løgið sum tað ljóðar. Í fyrilestri sínum segði Leif Typkær frá síni hugsan um, hvussu ymiska rávøru- tilfeingið í Europa hevur sett sín týðuliga dám á drykkjumentanina í ein- støku londunum. - Í Suðureuropa eru góðar umstøður at dyrka drúvur, og har drekka tey tískil mest vín. Tí kunnu vit kalla hetta fyri vínbeltið. Longur norðuri vaksa fáar drúvur men nógv bygg, og her verður tí mest drukkið av øli. Vit kunnu kalla tað fyri ølbeltið. Longur norðuri veksa ongar rávørur, so har verður man noyddur at dest- illera og drekka brennivín, og tí kunnu vit kalla hendan partin fyri sprittbeltið, helt bryggimeistarin skemtandi fyri undir fyrilestrinum. Hetta kvøldið stóð hann mitt í sprittbeltinum og royndi at læra frá sær um øl og ølmentan. Ein greiður vinnari Hóast tað var Restorffs Bryggjarí, sum hevði tikið stig til at fáa danska bryggimeistaran til Føroya, og karmurin um hetta for- kunnuga tiltak var Verts- húsið hjá sama reiðaríi, vóru ongar føroyskar øl smakkiroyndar. Við sær til Føroya hevði danski bryggimeistarin nevniliga sjálvur tikið nøkur og fjøruti ymisk sløg av donskum øli til smakk- ingar. Ætlanin var, at bryggimeistarin skuldi hava yvir trýss sløg av øli við, men føroyska rús- drekkalógin loyvdi ikki innflutningi av teimum sterkastu ølunum. Tað gjørdi kanska ikki so nógv, tí ein lóg er nú einaferð ein lóg, og fjøruti øl eru iva- leyst til eitt fríggjakvøld. Men hvør var so tann besta ølin av hesum fjøruti donsku ølunum úr veikara endanum? Undirritaðu vóru ikki í iva, Rød Classic hjá Albani bryggjarínum í Odense var munandi betri enn hinar. Hon er heilt nýggj á marknaðinum, var fyrstu ferð at síggja á hill- unum í Danmark 5. sep- tember í ár og verður neyv- an nakrantíð at síggja á hillunum í Føroyum. Øl er gott Summi hava eitt arbeiði, sum man ikki kann annað enn øvunda teimum eitt sindur. Ein av hesum er Leif Typkær, bryggimeistari, hvørs dagliga starv er at læra frá sær um hvussu man nýtur eina øl ella tvær. Herfyri var hann í Vertshúsinum og boðaði sín boðskap. Sosialurin var við fyri at læra C M Y K 13 12