leygardagur 27. september 2003síða 4

6 Nr. 183 - 27. september 2003 Nr. 183 - 27. september 2003 7 Í seinastu viku høvdu føroyingar vitjan av landsskrivaranum og samskiftisleiðaranum í størsta danska hjálp- arfelagsskapinum, Danmission. Um- framt at upplýsa og eggja til stuðul hava tey bæði umboðini fingið serligt tilknýti til føroysku fólka- kirkjuna á einum túri í Tanzania í juni 2003. Umframt trúboðara- og hjálpararbeiði er endamál teirra at skapa frið, sátt og semju millum ymsar trúarbólkar í einum heimi eyðkendum av fíggindasinnaðari fremmandagering KIRKJUVIRKSEMI Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Í juni í ár varð nýggjur biskupur settur í býnum Karagwe í Tanzania, har størsti danski hjálparfelags- skapurin, Danmission, í fleiri ár hevur verið virkin. Í hesum sambandi vóru tey bæði Torben Holm (sam- skiftisleiðari) og Ruth-Inge Gregersen (landsskrivari) umboðandi Danmission til bispasetanina í Tanzania, og við á ferðini var eisini føroyski biskupurin, Hans Jacob Joensen. Á ferðini vórðu vinabond knýtt mill- um føroysku kirkjuna og stiftsstjórnina í Karagwe í Tanzania, sum Danmission nú ynskir at halda við líka. Vinabond millum Føroyar og Tanzania - Vit leggja stóran dent á, at vinabond verða knýtt mill- um ymsar mentanir og stiftsstjórnir gjøgnum Dan- mission. Í sambandi við, at føroyski bispurin var við okkum í Karagwe, er sam- band nú knýtt millum okk- um og kirkjurnar báðar í Føroyum og Tanzania, og vit vilja eggja teimum at varðveita hesi vinabond, sigur landsskrivarin í Dan- mission, Ruth-Inge Greger- sen. Tey bæði Ruth-Inge og Torben Holm komu at kenna Hans Jacob Joensen bisp undir ferðini í Tan- zania, og búðu tey í sein- astu viku hjá bispi í Før- oyum. Á ferðini hava tey hildið fyrilestrar og upplýst føroyingar um møgu- leikarnar at stuðla Dan- mission. Umframt peninga- ligan stuðul vísa tey á høvið at fara í onnur lond við felagsskapinum í starvsvenjing undir út- búgving ella sum frívillig og ófaklærd. - Hóast vit høvdu komið til Føroya undir øllum umstøðum at upplýsa um Danmission, ynskja vit serliga eftir túrin í Tanzania at upplýsa føroyingar um tey vinabond, sum nú eru knýtt millum kirkjurnar báðar, og á henda hátt eru ørindi okkara ikki bara at upplýsa, men eisini at varð- veita sambandið, vísa tey bæði á. Spurd, hvat tað merkir at vera "venskabsmenighed- er", sum tey kalla tað, vísa tey á ymsar samskiftis- møguleikar millum afr- ikansku og føroysku kirkj- una. - Í føroysku fólkakirkjuni ætla vit at gera Tanzania til serligt bønarevni, og um- framt bøn er ætlanin at eggja til samskifti gjøgnum teldupost og møguligar vitjanir landanna millum, sigur Torben Holm, sam- skiftisleiðari í Danmission. Við tað at talan er um rætti- liga nýtt samband millum Tanzania og Føroyar á kirkjuliga økinum, er sam- bært bispi ógjørligt at siga, hvussu ítøkiliga samarbeið- ið verður millum samkom- urnar báðar í framtíðini. Vaksandi felagsskapur Danmission er ein saman- legging av felagsskapunum Det Danske Missionssel- skab og Dansk Santalmissi- on, og fór samanleggingin fram 1. januar 2001. Hesir báðir eldru felagsskapirnir hava yvir 180 ára royndir við arbeiði í triðja heimin- um, og við hesum drúgvu royndum verður Danmissi- on allýstur sum ein fólka- kirkjuligur trúboðara- og hjálparfelagsskapur, sum arbeiðir í tilsamans 15 londum í Asia, Afrika, Mið- eystri og Europa. - Í løtuni eru um 5000 danir frívilliga tengdir at Danmission, bæði sum stuðlandi í Danmark og úti á markini í triðja heiminum. Umframt hesi 5000 eru 28 danir og 40 útlendingar í føstum starvi í Danmission settir av fólkakirkjuni, m.a. eg og Torben, sigur lands- skrivarin Ruth-Inge Greger- sen. Danmission er sambært føroyvitjandi umboðunum ein vaksandi felagsskapur, bæði fíggarliga og við- víkjandi virknum limum. - Seinasta ár høvdu vit eina inntøku á 33 milliónir danskar krónur, og fer allur peningurin til virkið okkara í triðja heiminum, sigur Torben Holm. Allar inntøk- urnar eru gjøgnum frívil- ligar gávur, "genbrugs- handlar" umframt onnur innsavnandi tiltøk. Sambært teimum báðum starvsfólkunum í Dan- mission eru aðalendamál felagsskapsins býtt í seks ymiskar orðingar við atliti til triðja heimin: Heilsa og umsorgan, kirkjumenning, landbúnaðarráðgeving, integratión av nýdansk- arum í Danmark, útbúgving av kvinnum og børnum og til seinast at fáa samskifti í lag millum ymisk lond og ymsar átrúnaðarligar upp- fatanir. Lokalu kirkjurnar taka stig Ruth-Inge Gregersen legg- ur dent á, at Danmission ikki fer inn í nýggj øki við endamálinum at broyta og kollvelta mentan og lívs- hættir teirra. - Vit vera altíð boðin av lokalu kirkjunum á staðn- um, og eftir at tey hava vent sær til Danmission við fyri- spurningi um hjálp, gerst felagsskapurin virkin í økinum, har stórur dentur verður lagdur á tillaging og integratión, vísir lands- skrivarin á. Sambært teimum hjálpir Danmission upprunafólk- inum við tí, tey biðja um og hava brúk fyri, og á henda hátt er eitt aðalendamál at styrkja lokalu fólkakirkj- urnar í triðja heiminum, har upprunamentanin verður varðveitt og ynskini hjá upprunafólkunum gingin á møti. Niðurbróta fordómar Sum nevnt í einum av seks endamálum felagsskapsins ynskir Danmission at fáa samskifti og samarbeiði í lag millum ymisk lond, ymsar útrúnaðir og ymsar mentanir. - Vit síggja dagliga agr- essivar og fíggindasinnaðar muslimar í sjónvarpinum, vit standa andlit til andlits við annað mál og aðra mentan í fulla bussinum í Keypmannahavn, vit síggja klædnafjaldar kvinnur á gøtunum, og gjøgnum fjøl- miðlarnar verða vit bom- barderaði við fíggindasinn- aðari fremmandagerðing, serliga millum Kristindóm- in og Islam, vísa donsku gestirnir úr Danmission á. Við støði í hesum ynskir felagsskapurin at byggja brýr millum átrúnaðarligu bólkarnar bæði í Danmark og úti í heimi, har enda- málið er friður, dialogur og forstáilsi millum ymsu religiónirnar, har fordómar og fremmandagerðing verður niðurbrotið. Tey bæði Ruth-Inge Gregersen og Torben Holm fóru av landinum fríggja- dagin, og vóna tey, at sam- skifti millum fólkakirkjuna í Føroyum og Tanzania kann mennast og halda fram. Tvey umboð fyri Danmission í Føroyum: Byggja brýr millum átrúnaðir - Gjøgnum fjølmiðlarnar verða vit bombarderaði við fíggindasinnaðari fremm- andagerðing, serliga millum Kristindómin og Islam, og tískil er eitt aðalendamál hjá Danmission at bróta niður fordómar og byggja brýr millum átrúnaðarligar bólk- ar, siga landsskrivarin og samskiftisleiðarin í Dan- mission, Ruth-Inge Gregersen og Torben Holm, sum her eru avmyndaði saman við Hans Jacob Joensen biskupi, sum tey hittu í Tanzania í juni 2003 Nýggj uppboðssøla skal geva betri prís. Men tað krevur eisini, at fiskurin veður tann allarbesti, sum kemur á marknaðin, sigur reiðari á útróðrarbáti FISKIVINNA Edvard Joensen Eiði: Endamálið við at stovna móttøku og upp- boðssølu á Eiði, er at fáa betri prís til bátarnar, sum landa har. Men tað er eisini ein treyt fyri betri prísi, at fiskurin, sum landaður verður, er í fínasta standi. Ein teirra, sum stendur aftan fyri samtøkuna, ið ætlar at fara undir móttøku og uppboðssølu á Eiði, er Asbjørn Djurhuus, sum er reiðari á útróðrarbátinum Norðsøka, ið rør út av Eiði. Hann sigur, at teir eru farnir undir hetta, tí teir hava ikki altíð hildið seg faa nóg góðan prís fyri fiskin, sum seldur verður á Toftum. Og tað kunnu vera ymsar orsøkir til tað, heldur hann. Eitt nú tann nógva umskipanin g flutningurin, sum er, tá fiskur skal handfarast ofta. Nú er ætlanin at flyta søluna fleiri lið nærri rull- uni, sum hann tekur til. Men tað er ikki nokk bara at koma nærri bátinum ið søluliðnum. Skal fiskurin vera fyrstafloks, skal við- gerðin byrja longu við rulluna. Tað krevur nógv, og tað skal so aftur geva úrtøku í hinum endnaum, vísir hann á. Tað verður ofta skotið útróðrarmonum í skógvar- nar, at útróðrarfiskurin er tann ringasti, ið kemur á marknaðin, hóast hann er feskastur. Men av tí, at hann er ov illa hagreiddur umborð, stendur hann ikki mát við tað, hann eigur. Og í ávísum førum er tað vist eisini rætt, ásannar Asbjørn Djurhuus. Tað allarfyrsta at gera er, at sleppast má und- an hesum einsamalla manninum, sum rør út við línu, heldur hann. – Eg trúgvi ikki rættiliga upp á hann, at hann kann klára at hagreiða fiskin ordiliga. Hann skal bæði stýra upp, standa við rull- una, blóðga og kryvja alt í senn. Leggja fiskin í ís og alt hitt, sum gerast skal. Tað ber heilt einfalt ikki til hjá einum einsamøllum manni. Bátarnir skulu hava dup- ult sett av kørum, sigur Asbjørn Djurhuus. Soleiðis slepst undan, at fiskurin verður stoyttur meira enn ta einu ferðina. Eitt sett fer á marknaðin, og tað næsta kemur umborð. – Sjálvir hava vit fingið okkum nýggja útgerð til at lata ísvatn í, greiðir hann frá. Tað verður latið um- borð í dag, og vit eru sera spentir upp á at síggja, hvussu tað fer at rigga. Gomlu dekskørini verða nú koyrd í land. Tað skal so gera, at fiskurin verður enn minni hagreiddur og tað betri fyri, tá hann kemur til keyparan. Góðskan á útróðrarfiskinum skal hækka Arbeitt verður við at stovna fiskamóttøku og uppboðssølu á Eiði. Eitt samtak av útróðrarmonnum og øðrum hevur gjørt avtalu við Eiðis Kommunu um at keypa móttøkuhøll- ina, sum kommuna hevur bygt á havnar- lagnum, fyri 900.000,- krónur FISKAMÓTTØKA Edvard Joensen Eiði: Arbeitt verður við at seta enn eina fiskamóttøku og uppboðssølu á stovn. Hesaferð á Eiði. Samráð- ingar hava verið millum Eiðis Kommunu og fólk, sum vilja keypa móttøku- húsið hjá kommununi á havnarlagnum. Útróðrarmenn og onnur áhugað, hava tikið stig til at keypa móttøkuhøllina, sum Eiðis Kommuna fyri nøkr- um árum síðan reisti á havnarlagnum á Eiði, til móttøku og uppboðssølu. Tey arbeiða við at stovna felag til endamálið. Sam- ráðingar hava verið við Eiðis Kommunu um keyp av høllini, og keypið komið so nær, at bara undir- skrivingin manglar. Tordur Niclasen, borgar- stjóri á Eiði, váttar, at samráðingar hava verið, og at prinsippavgerð er tikin um at selja. Prísin vil hann ikki gera nakrar viðmerk- ingar til yvirhøvur. Men kommunan hevur góðtikið tað boðið, sum komið er, og tað hava teir, sum eiga boð- ið, fingið at vita. Nú manglar bara tað formella í samband við sjálvan hand- ilin. Ein teirra, ið er við í samtakinum, váttar, at teir hava boðið 900.000,- krón- ur fyri høllina,og at Eiðis Kommuna hevur tikið av hesum tilboðnum. Talan er um ein breiðan skara av fólki, sum er við í samtakinum, ið vil keypa høllina. Tað er fólk bæði av Eiði og aðrastaðni frá. Talan er um seks útróð- rarbátar, eina sølufyritøku og eina flutnignsfyritøku, sum bæði skal taka sær av at landa og at flyta fiskin til keyparan. Tordur Niclasen, borgar- stjóri, sigur, at tað frøir hann, at tað nú sær út til, at lív kemur í høllina, sum hevur staðið tóm á havnar- lagnum á Eiði í nøkur ár. Tað krevur nakað væl enn, áðrenn høllin kan nýtast til fiskamóttøku og uppboðssølu. Talan er bara um sjálva beinagrindina, sum upp er komin enn. Eitt rómt, innilokað rúm. Øll innrætting skal gerast frá grundini av, áðrenn húsið kann brúkast til ætlaða endamálið. Tað skilst, at teir, sum ætla undir hetta tiltakið á Eiði, arbeiða fram í móti at vera klárir, tá várróðurin byrjar aftur. Arbeitt verður við ætlanum um at stovna fiskmóttøku og uppboðssølu, sum skal halda til í móttøkuhllini, sum Eiðis Kommuna í síni tíð lat byggja á havnarlagnum á Eiði Mynd: Edvard Joensen Arbeiða við uppboðs- sølu á Eiði Útróðrarmenn mugu koma burtur frá at handfara fiskin so ofta, sum gjørt hevur verið. Fiskurin skal ikki nertast frá tí, hann er kruvdur, til hann fer á borðið inni á virkinum, sigur Asbjørn Djurhuus, reiðari á Norðsøka, sum her landar upsa undan Íslandi upp á gamlan máta Mynd: Edvard Joensen C M Y K 7 6