leygardagur 27. september 2003síða 5

8 Nr. 183 - 27. september 2003 Nr. 183 - 27. september 2003 9 Byggja skúlan út fyri 15 milliónir Óvanligur fundur um heitt evni Kvívíkingar taka eitt ódnartak, nú teir skulu byggja skúlan tvær ferðir so stóran, sum hann er nú SKÚLABYGGING Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Kvívík: Kvívíkar komm- una fer nú undir eitt ódnartak. Skúlin skal byggjast út og tað er ikki hissini út- bygging, tí tá ið hann er liðugur, verður hann tvær ferðir so stórur, sum hann er nú. Heini Holm, borgarstjóri, sigur, at útbyggingin kostar einar 15 milliónir. Hetta er eitt stórt tak hjá kommununi og fer avstað við mestum allari fíggjar- orkuni hjá kommununi tey næstu árini. Borgarstjórin sigur, at ætlandi skal kommunan verða liðug at betala skúlan í 2006. Ætlanin er at seta 400.000 krónur av um mánaðin til skúlan, hiðani og til 2006, men kortini sleppur kommunan ikki undan at taka eitt lítið lán, sum kanska kemur upp á seks milliónir, tá ið tað er stórt, ætlanin er at allur skúlin, við láni og øllumm skal vera goldin í 2006. – Vit hava spent okkum ógvuliga hart fyri at fáa hetta so skjótt frá hondini, sum gjørligt, sigur borgar- stjórin. Annars er kommunan skuldarfrí, tí teir síðstu av- dráttirnir vórðu goldnir í 1999. Tvær ferðir so stórur Heini Holm sigur, at ætlanin er at byggja einar 1.000 fermetrar afturat upp í skúlan. Harumframt skal skúlin, sum er, byggjast um. Tríggjar skúlastovur vera afturat, ein til alis- og evna- frøði køk og annað, um- framt skrivstovu, lærara- stovu, forhøll og wc. Sam- stundis skal gerast bóka- savn og teldurúm, smíð- stova og musikstova. Arbeiðið byrjar nú um mánaðarskiftið og skúlin er liðugur tá ið børnini fara í skúla í 2005. Heini Holm sigur, at skúlin hevur sera ringar umstøður. Avleiðingin er, at nógv ymiskt virksemi er blandað saman í somu høl- um og flokkar noyðast at skifta høli fleiri ferðir um dagin, eisini fyrsti flokkur og tað er ógvuliga óheppið. Annars er skúlin í Kvívík væl fyri, tí hann hevur bæði fimleikarahøll og svimji- hyl. Í Kvívík er skúlabarna- talið annars av tí lægsta beint nú. Tað eru 47 skúla- børn í kommununi. Tá ið skúlabørnini vóru flest í tali, vóru tey næstan 70 børn í skúlanum, men tað vanliga hevur ligið um 50-60. Men skúlabarnatalið fer at kvinka uppeftir aftur spakiliga, tí tað eru ung húski í kommununi. Tað er eisini gravgangur eftir grundstykkjum í kommununi. Fyri einum góðum ári síðani seldi kommunan 15 grundstykki og tað tók bara ein dag at sleppa av við. Borgarstjórin sigur, at tað verður ikki í hesum valskeiðnum, at fleiri grundstykki verða frá kommununi, tí til 2006 er skúlin raðfestur fremst. Mánakvøldið verður stórur almennur pall- borðsfundur í Út- varpshøllini um før- oyska arbeiðsmarkn- aðin, sum nógv rok hevur verið um sein- astu tíðina ARBEIÐSMARKNAÐUR Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Er tað í lagi, at fakfeløg fara í verkfall í heilum? Skulu allir limirnir í fakfeløgunum sleppa at atkvøða um teir skulu í verkfall ella ikki? Skulu vit hava arbeiðs- rætt í Føroyum? Ella er tað yvirhøvur neyðugt at gera nakað? Hetta eru alt spurningar, sum hava staðið ógvuliga frammaliga í almenna kjak- inum í Føroyum, serliga síðani drúgva verkfallið í vár. Tað hevur víst seg at vera sera trupult at pilka við hesi viðurskiftini og mangan hevur kjakið verið heitt. Men tað tykist sum um at teir ymsu partarnir liggja í hvør sínari skotgrøv og leggja alla orku í at verja seg og síni og tí er trupult at fáa partarnir at tosa saman. Kortini á borðið Nú ætlar javnaðarflokkurin at fáa kortini á borðið. Flokkurin ætlar at fáa greiði á, hvørja støðu, teir ymsu partarnir á arbeiðs- marknaðinum hava og hvørja støðu politikararnir hava til hetta viðkomandi málið. Tí skipar flokkurin fyri stórum almennum pall- borðsfundi um arbeiðs- marknaðin í útvarpshøllini í Havn mánakvøldið klokk- an 19.30. Tað, sum fundurin skal royna at fáa greiði á er stutt og greitt: Hvat kann gerast fyri at fáa betri lag á føroyska ar- beiðsmarknaðinum? Ætl- anin er, at tosa um, hvussu ósemjur ímillum partarnir skulu avgreiðast, bæði ósemjur í sjálvum sáttmála- skeiðnum og ósemjur undir sáttmálasamráðingum. Ætlanin er eisini at tosa um, hvussu álit kann skap- ast ímillum partarnar á ar- beiðsmarknaðinum og ímillum teir og politiska myndugleikan, fyri at fáa eitt støðið at menna ein framrættaðan arbeiðs- marknaðarpolitikk á Óvanligur fundur Men hetta verður ikki ein vanligur pallborðsfundur. Á hesum fundinum koma luttakararnir at sita við trý ymisk pallborð, sum fara at greiða frá og at seta hvørjum øðrum spurningar. Og at enda verður so eitt politiskt umfar, har politik- ararnir sleppa at siga sína hugsan, tí tað er í síðsta enda teir, sum koma at taka avgerðina. Endamálið er at fáa tey ymsu sjónarmiðini fram í stuttum og greiðum grund- gevingum, sigur Hans Pauli Strøm skrivari hjá javnað- arflokkinum Hann sigur, at Helgi Jacobsen, útvarpsmaður fer at stýra fundinum við fast- ari hond, so tað verða ikki stundir til langar fyrilestrar. - Vit skulu hava sjónar- mið á borðið, stutt og greitt og tað verður ikki rúm fyri uttanumtosi. Hann sigur, at á hesum fundinum fáa politikarar, partarnir á arbeiðsmarkn- aðinum og serfrøðingur eitt sjáldsamt høvi at sita andlit til andlit og tosa um viður Ætlanin er eisini, at fund- arfólki skal sleppa at seta teimum, sum manna pall- borðini spurningar. Pallborðini verða mann- að soleiðis: Pallborð 1: Partarnir á arbeiðsmarknaðinum: • Ingeborg Vinther, Før- oya Arbeiðarafelag • Gunnleivur Dalsgarð, Starvsmannafelagið • Bjørgfríð Ludvig, Vinnuhúsið • Thomas Magnussen, Fíggjarmálaráðið Pallborð 2: Serfrøðingar • Eyðfinnur Jacobsen. løgfrøðingur • Hermann Oskarsson, búskaparfrøðingur Pallborð 3: Politikarar • Bjarni Djurholm, lands- stýrismaður, fólkaflokkurin • Hans Pauli Strøm, floksskrivari, javnaðar- flokkurin • Kaj Leo Johannesen, løgtingsmaður, sambands- flokkurin • Heini O. Heinesen, løg- tingsmaður, tjóðveldis- flokkurin Skúlin í Kvívík hevur vánaligar umstøður, men nú verður skúlin bygdur út fyri 15 milliónir. Útbyggingin verður liðug í 2005 Serliga drúgva verkfallið í vár hevur ført til drúgvt, og stundum ógvuliga hart kjak um viðurksifitini á arbeiðsmarknaðinum. Fundurin mánakvøldið kann verða eitt veruligt stig á leiðini at fáa partarnar at skilja hvønn annan betri og at nærkast hvørjum øðrum. Her standa verkfalsfólk og blokera Shell á Frælsinum Jákup Magnussen, Heðin Arge, Regin Johansen og Finn Jensen, sum allir vóru millum fremstu plátuvendarar í 70- og 80 árunum, fara at venda plátum á Plat- form leygarkvøldið. GRAND OLD DJ`S Á PLATFORM Páll Holm Johannesen pall@sosialurin Leygarkvøldið skipar dansistaðið Platform fyri einum rættiliga forvitnis- ligum kvøldi. Havgrímur Johannessen hevur savnað fýra av teimum fremstu plátuvendarunum frá 70- og 80 árunum at venda plátum á Platform leygar- kvøldið. Regin Johansen, Jákup Magnussen, Finn Jensen og Heðin Arge vóru gjøgnum 70 árini og kanska serliga 80 árini nógv umbidnir plátuvendarar kring alt landið. Teir fýra hava áður vent plátum saman og eisini hvør sær. Serliga vóru teir fastir fúsir á dansistøðunum Dallas og Klubbanum, sum seinni skifti eigara og navn til Club 20. Meðan Regin, Jákup og Finn meir ella minni hava tikið seg aftur sum plátu- vendarar fyri fleiri árum síðan, so vendir Heðin Arge framvegis plátum av og á. Hann hevur millum annað verið á Platform fyrr í ár. Dansistøðini ikki til at samanbera Vit hava biðið Heðin Arge greiða frá náttarlívinum, tá teir fýra plátuvendarnir leygarkvøldið vóru millum teir mest umbidnu á teim- um ymisku diskotekunum og dansistøðum fyri skjótt mongum árum síðan. - Í Klubbanum vóru fast 500-600 fólk fríggja- og leygarkvøld, og tað var rættiliga nógv, tá havt verð- ur í huga, at dansistøðini ikki sluppu at skeinkja. Vanligt var, at dansistøðini lótu aftur klokkan tvey fríggjakvøld og klokkan eitt leygarkvøld, og so varð vála í býnum. Spurdur, um tað er stórur munur á dansistøðunum í dag og fyri góðum 20 árum síðan, svarar Heðin, at tek- ur ein eitt nú Platform, so kann staðið ikki sammetast við Club 20 ella Klubban. – Í Platform er alt pent og nossligt og meira ekslusivt. Fólk eru væl ílatin, og tað merkist eisini, at promillan er ikki eins høg, sum hon ofta var í Klubbanum. Tað hevur eisini við sær, at tað ofta er verri at fáa lív í fólk á Platform. Kortini haldi eg staðið verða eitt útmerkað mótspæl til tað, ið æt Klubbin og Club 20, har tað mangan gekk hart fyri seg, greiðir Heðin Arge frá. Fyrsta tiltak av sínum slag Javnan skipa dansistøð og diskotek kring landið fyri 70- og 80 ára kvøldum, har fólk, ið gingu í býnum tað tíðarskeiðið, fáa høvi hoyra gamal slagarar og minnast gamlar dagar. Sambært Heðini Arge, so er tiltakið hjá Platform leygarkvøldið fyrsta av sínum slag. – Tað hava verið sokallað 70 ára og 80 ára kvøld, men einki líknandi tiltak sum hetta hevur verið áður. Tað er stuttligt, at vit aftur eru samlaðir, og eg gleði meg, sigur Heðin Arge. Spurdur, um hvørji løg, teir fara at leggja seg eftir at spæla leygarkvøldið, sig- ur Heðin, at tað er vónleyst at siga frammanundan, tí tað treytast, hvussu stemn- ingurin verður. Hann vissar gestunum á Platform leyg- arkvøldi, at plátuvendarnir hava alt tað besta frá 70- og 80 árunum við sær i skjátt- uni. Fyribils fíggjarætlan- in fyri 2004 hjá Tórs- havnar kommunu hækkar ikki eins nógv, hon hevur gjørt undanfarin ár. Bú- skaparvøksturin er við at fána burtur, men Tórshavnar býráð kann fegnast um, at væl minni verður rindað í rent- um og avdrátti kom- andi ár. Hetta gevur Tórshavnar Býráð størri rásarúm, tí nú eru 13 mio. krónur meir at arbeiða við. FÍGGJARÆTLAN HJÁ TÓRSHAVNAR KOMMUNU Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Á býráðsfundi hóskvøldið var fyrsta viðgerð av fíggjarætlanini hjá Tórs- havnar kommunu fyri 2004. Fíggjarætlanin er mett at javnviga við 445 mió. krónum. Sammett við fíggjarætlanina í fjør, hækkar hon bert sjey millí- onum komandi ár. Hetta er væl minni enn seinastu ár- ini, tá hon árliga er vaksin við góðum 30 og 40 millí- onum krónum. – Trøðini veksa ikki upp í himmalin, og vit hava ásannað, at framgongdin er minni, og uttan at ljóða sum ein dómadagsprofetur, so er tað ein sannroynd, at vøkst- urin er fánaður burtur, og tann veruleika mugu vit halda okkum til, sigur Jan Christiansen, borgarstjóri í Tórshavnar kommunu. Hann leggur dent, á Tórs- havnar kommuna rindaði stóran part av skuldini í fjør, og hetta merkist á fíggjarætlanini fyri komandi ár. Jan Christiansen sigur, at kommunan rindar góðar 13 mio. krónur minni í rentum og avdrátti komandi ár, og leggur ein tær 13 mio. krónurnar afturat ætlaða vøkstrinum á sjey milli- ónum krónur, so svarar samlaði vøksturin á fíggjarætlanini fyri 2004 til góðar 20 mio. krónur sam- mett við 2003. Skuldin hjá Tórshavnar kommunu er komin niður á góðar 60 milliónir krónur, og verða ognirnar hjá kommuni drignar frá, so er kommunan í tí støðu, at hon er skuldarfrí netto Barnaansingin fær minni Sammett við fíggjarætlan- ina fyri 2003, fer barnaans- ingin í Tórshavnar komm- unu at fáa góðar 400 milli- ónir minni komandi ár. Hetta kann tykjast løgi, tá havt verður í huga, at vænt- andi økja lønarútreiðslur- nar á barnaansingini eftir lønarsamráðingarnar ínæst- um. Spurdur, um Tórs- havnar kommuna hevur lagt uppfyri eini lønar- hækkan, svarar Jan Christi- ansen, at tað hevur býráðið tikið hædd fyri. – Vit yvirbudgetteraðu í fjør, og hyggur tú at fíggjar- ætlanini sammett við rokn- skapin, so sært tú, at vit settu ov nógv av. Hetta var ein skeivleiki frá okkara síðu, og nú skuldu tølini passa betri, sigur Jan Christiansen. Einki nýtt Elin Lindenskov, ið umboð- ar Javnaðarflokkin í and- støðuni í Tórshavnar býráð sigur, at framvegis er ov stutt fráliðið við viðgerðini av fíggjarætlanini fyri 2004, so tað er torført at gera nakra endaliga meting av henni . – Tað er bara 1.viðgerð, ið farin afturum, og fram- vegis er íløguætlanirnar ikki framlagdar, og tað er eitt øki, ið vit eru mest spent um, sigur Elin Lind- enskov. Elin Lindenskov vísir á, at rentu- og avdráttar byrð- an er minni í ár, tí komm- unan hevur rindað nógva skuld seinastu árini, men henni vantar eina ætlan frá samgonguni í Tórshavnar býráð, hvat hesin peningur skal nýtast til. – Tórshavnar býráð hevur fingið størri rásarúm, tí nógv skuld er rindað, men sum heild haldi eg, at tað manglar ein ætlan, hvat Tórshavnar býrað vil við peninginum . Spurd, um andstøðan í Tórshavnar Býráð ætlar at leggja nakað uppskot fram til aðru viðgerð av fíggjarætlanini, svarar Elin, at andstøðan i løtuni ar- beiðir við at hækka barna- frádráttin, tí eftir øllum at døma skulu foreldur í Tórs- havnar kommu í framtíðini gjalda meir í ansingar- gjaldi. Tað hevur verið havt á lofti, at lønarhækkanin hjá pedagogunum fer at hava við sær, at foreldrini gjalda meir fyri at fáa børnini ans- að. Sum eitt afturgjald, ætl- ar andstøðan at leggja upp- skot um at hækka barnafrá- dráttin. Á Platform leygarkvøldið: Nostalgi fyri allar pengarnar Fíggjarætlanin hjá Tórshavnar kommunu: Størri rásarúm Tað verður nostalgi fyri allar pengarnar á Platform leygar- kvøldið. Jákup Magnussen, Regin Johansen, Finn Jensen og Heðin Arge, ið vóru millum okkara fremstu plátuvendarar í 70- og 80 árunum fara at venda plátum leygarkvøldið. – Tað er stuttligt, at vit aftur eru samlaðir, og eg gleði meg, sigur Heðin Arge Mynd: Jens Kristian Vang – Trøðini veksa ikki upp í himmalin, og vit hava ásannað, at framgongdin er minni, og uttan at ljóða sum ein dómadagsprofetur, so er tað ein sannroynd, at vøksturin er fánaður burtur, og tann veruleika mugu vit halda okkum til, sigur Jan Christiansen, borgarstjóri í Tórshavnar kommunu. Mynd: Jens Kristian Vang C M Y K 9 8