leygardagur 12. oktober 1996síða 14

At skriva bøkur gevur styrki til at undirvísa Fyritreytirnar hjá næmingunum eru betri at læra, tá teir lesa á føroyskum. Pól Jespersen, studentaskúlalærari heldur, at umstødurnar at skriva skúlabókur eru góðar. Hann ynskir at fleiri lærarar, serliga í fólkaskúlanum, fara at skriva og harvið fáa lut í styrkini og tør k 4 á t € á“ Vi » huv r um før kar tkuiabøkur í mirø á á JÓANNES HANSEN Hví verður ikki tosað við Pól Jespersen og Snorra Fjallsbak sambandi við teirra slóðbrótandi arbeiði at útvega føroyskt undirvís ingartilfar til stødd- og alis frødi? Tað er sensation! Sø leiðis tekur Jonhard Mikk elsen til í sínum hugstroyggi um móðurmálið í Ment unarálitinum, sum kom út í summar. Tað er útvarpið, sum hann hugsar um, tá spurningurin verður settur, men hann kundi líka væl havt sent hann til blødini, sum ikki meiri burturúr, tá føroyskar skulabøkur koma út enn at nevna tær — vidhvørt' Tad eru nøkur år sidani, at sensatiónin, sum sipað verður til, smátt um smátt fór at dagast og sum nú fleiri ferðir hevur staðfest seg. Pól Jespersen og Snorri Fjallsbak, sum eru studenta gera StOrvegis barlast. K t H » kk ráð ør, I cl S1 É 3 gg búk ! næmingår at bruk Í fróði, og um heilsan verður ætla teir sær ikki at $ fyri tað fyrsta Vit ætla at geva tvær bøkur út í alisfréði afturat Tá vit eru komin undir land við tí í reðini, hava vit ongar ætlanir um at gevast. Tá tann rødin er liðug, ætla vit at fara undir eina nýggja rød at støddfrødibékum Hvussu nógvar tær verða í talið, dugi eg ikki at siga nú, men vit hava sum mål at gera bøkur til allar lesi ætlanirnar, og røkka vit so mikið langt, so fara bøkur nar at tåtta í tær tjúgu Fyrstu stigini Táð er Pål Jespersen. sum vit tosa vid. Hann var tann fyrri av teimum báðum sum setti spónin í greytin Og hann hevur hesa frá- greiðingina, tá vit spyrja, hví hann fór at skriva bøkur Tað var í 1989. Eg heyði verið lærari í tíggju ár, og tað gjørdist alt meiri greitt fyri mær, hvussu neyðugt tað var at fáa føroyskar bók ur til vega. Serliga varð hetta undirstrikað, tå eg hevði næmingar í stødd fréði í HF um kvøldarnar Vit brúktu danskar bøkur og hes: mein tilkomnu fólk ni vóru skelkaði av dømun um, sum tey skuldu royna sína vitan uppá. Í røkn stykkjunum varð tosað um Birkerød HF kursus og so víðari, meðan skip og bátar sigldu framvid og vóru saman vid so nógvum eðr um serføroyskum fyribngd um uppløgd evni at taka dømi ul roknistykkini frå Pål Jespersen hevæi far loyvi frá dagliga starvinum skúlaárið 1989/90, og tå hann fór í skúla aftur. lá bókin í støddfrødi klár at brúka hjá HF næmingunum Tað var spennandi at frætta frá næmingunum hvat teimum dámdi bókina Tú kanst ikki rokna við, at fyri tað, um tú hevur skrivað eina føroyska bók, so fara allir lærararnir at brúka hana og allir næmingarnir at vera glaðir fyri hana. Men tað hevur verið gleðiligt at staðfest, at lærararnir brúka bókina, og at næmingarnir eru glaðir fyri hana og siga, at tað er lættari at:lesa á móðirmálinum, og at tað er lættari at skilja tilfarið Støddfrødibokin hjá Póli Jespersen varð givin út av Skúlabókagrunninum, og hon hevur verið útseld. Á sumri 1995 kom hon útaftur við broytingum og tillað ingum, sum vóru neyðugar, tí lestætlanirnar eru broytt nøgdseminum, sum tað gevur og sum er so góð tá tú undirvísir ar, eftir at nýggj HF skipan er sett í verk Felagsarbeið og a ingin Tå pr ren kom aftur í skúla, eftir at støddtrødi bókin var liðug, helt hann fram at skriva, samstundis sum hann røkti lærarayrkið Eg hevði fingið blóð á tonna, og tað var gott, at starvsfelagi mín Snorri Fjallsbak kom afturat. Tað er strevið at skriva vid síð una av dagliga yrkinum men tað hjálpir væl, tá tað eru tveir um arbeiðið. Vit skriva annan hvønn kapitul, og so skifta við um tilfar lesa, samrøda, broyta og rættlessa, áðrenn tað situr soleiðis sum vit í felag halda tað vera best Heldur tú, at førovingar skulu keypa førvyskar skulabøkur bara ti at tær eru føroyskar ? Nei, tad haldi eg ikki Men eg haldi, at tað er okk ara skylda at syrgja fyri, at geva bøkur út, sum í fak ligari dygd og í útsjónd ikki eru aftanfyri útlendskar bøkur av sama slag. Roynd irnar við donskum bókum seinnu árini visa, at:tað er ikki so torført at kappast á tí takliga, tí stød í Dan mark er lækka nógv seinnu árini. bæði í støddfrødi og alisfrødi. Tað er okkara as Tú kanst ikki rokna vid, at fyri tað. um tú hevur skrivað eina fømyska bók so fara allir lærararnir at brúka hana og allir næmingarnir at vera Men tað hevur verið gleðiligt at staðfest. at lærararnir brúka bókina. og at næmingarnir eru glaðu fyri hana. sigur Pol Jespersen. sum saman vi glaðir fyri hana 3 Snorra Fjallsbak hevur skrivað nógvar lærubøkur a føryskum værda ætlan ikk: at lækka fakliga støðuð Íblásturin og umstødurnar Men hvar fúa tit hugskótir op thblasturin arbeiðið sum til gera Tad fáa vit fr um. Fyrst og fremst vil eg nevnå slóðbrótandi arbeið ið, sum Hanus Debes Joen sen og Bjarni Niclasen, sum háðir eru farnir undir grónu á fleiri síð torvu, hava gjørt í alisfrød ini. Teir hava skrivad, og teir hava gjørt eitt stórt ar eiði at:gera feroysk orð vit kunnu brúka. Har næst fylgja vit við í tí, sum gongur fyri seg rundanum okkum. Í sjeyti árunum kom ein bókarað í alisfréði á seinni á sum svenskum Og donskum, sum kallaðist Fysik í grundtræk. Føroy sku lærarunum dámdu hana væl, og í fyrstu atløgu brúktu vit hana sum skabi on Seinni hava vit fingið amband við Ongland, og har hava vit funnið bøkur når, sum sviar og danir hava brúkt at rætta seg eftir, tå teir hava gjørt sínar bøkur Ongland er granni hjá okk um, og har eru keldurnar ótamandi at oysa av í undir vísingartilfari, men tíverri tykist tað, sum vit í Fer oyum hava ilt við at brúka henda møguleikan Heldur tú, at umstødur nar eru nóg góðar at skriva skúlabekur ? Um tú hugsar um tæn asturnar frá Skúlabóka grunninum, so eru tær góð ar. Vit fáa hjálparamboðini sum vit hava brúk fyri, og um tilfarið, sum verður latið inn, er greitt at fara til prent ingar, so gongur tað skjótt fyri seg. Tað er komið fyri, at bókin hevur ligið á borð inum 14 dagar eftir, at vit hava latið Skúlabókagrunn- inum handritið, men tá hev- ur tað verið klárt til prent ingar, sum kom frá okkum Um tú hugsar um løn ina, so fáa vit samsýning men timalønin er ikki so leiðis, at nakar fer undir hetta arbeiðið fyri hennara skuld Kenslurnar og skrivingin Pól Jespersen hevur av Snorri Fjallsbak og Pól Jesper- sen hava higar- til skrivað hesar bøkur: 1990: Pål Jespersen Støddfrødi til HF felags lærugrein 306 sidur 1990: Pål Jespersen Steddfreði til HF felags lærugrein, uppgávur, 143 síður 1993: Pól Jespersen Sólskipanin, í rødini Heimurin, nr. 3, 32 síður 1994: Snorri Fjallsbak og Pól Jespersen Mekanikkur 1, 128 síður 1998: Ellæra 1, 72 síður 1998: Pól Jespersen Staddfraði grundbók, 2 broytta útgáva av HF bókini í 1990 1995: Snorri Fjallsbak og Pål Jespersen Formlasavn C, ætlað støddfrødi í málsligari deild, 16 síður. A og B koma seimni 1996: Snorri Fjallsbak og Pól Jespersen Mekanikkur 2, 212 síður Næsta bókin verður Støddfrødi grundbók talan er um 2. øktu og broyttu útgávu av bókini sum kom út í 1990 Aftaná hana koma tvær høkur í alisfréði. Onnur fer at eita Ellæra 2 og hin Atomkjarnulæra. Og so er ætlanin at geva ein Royndarbók til alisfrødi út, áðrenn farið verður undir støddfrøM bøkurnar åskodanir, tå tað at verja før gjørdar snyr scg um oyska málið Eg síggi føroysku skulabøkurnar sum ein máta at styrkja um føroyska máli ð og føroyska samleikan Tað verður ofta sagt, at vil hava ikki orð og hugtek á føroyskum fyri ymsar lutir, og tað er ikki frítt, at tað verður grenjað um, at før- oyskt er so torskilt, og at tað er lættari at nýta danskar bøkur Í hesum eri eg púra 6 samdur. Mínar royndir eru, at næmingarnir taka gleði liga við ti føroyska, um teir verða motiveraðir at gera tað. og tað gongur skjótt hjá teimum at venja seg við orð og hugtak. Eg haldi, at:tað er serliga týdningarmikið, at uppaftur meiri verður gjørt við føroysku bækurnar í fólkaskúlanum. Og har eru skúlalærararnir teir næstu at taka uppgávuna á seg Høvdu teir vitað, hvussu lívgandi tað er at skriva, so tvist eg ikki i, at fleiri høvdu bjóðað seg fram, tí tørvurin er har. Men tað er strevið, og tá tú ert liðugur við eina bók, so ganga vikur og mánaðir, áðrenn tú lænnir teg kláran at fara undir næsta stigid