leygardagur 25. januar 1997síða 16

Selmar Jacobsen, lærari á Viðareiði: Danskt 101 ) KK T ” i } KKI CTU NOV u SÉ gå SKI g ) a ha ø VSK i T I fturat. serliga danskt, tí tað r so nær uppat føroysk skuldi teir betri fyri Hinvegin munandi verið sleppa teir at hava føroyskt eitt ár afturat í friði og náð- im un Og klárar ein næmingur seg væl í føroyskum fyrst klárar hann seg eisini væl í ødrum málum, tí við móð- urmålinum skalt tú fáa lesi- ferðina upp Harafturat kann nevnast, at børnini eru undir so stór- ari ávirkan av donskum í gerandisdegnum, td. av sjónvarpi. bløðum og bók- um. Í so máta er stødan hjá føroyskum kanska viknað Selmar Jacobsen er ikki heilt samdur i, at stødan í føroyskum er versnað sein- astu árini yvir in kamb Tað veldst um, hvussu stórur dentur verður lagd- ur á føroyskt í skúlanum og -ikki minst- heima PJ. Zachariassen, skúl - øleidari á Fossánesi Eitt gott hugskot lanskt til fjórða flokk Í triðja flokki eru næm ingarnir ikki komnir á lag: í faroyskum og at kulu byrja uppá eitt nýtt mål tá, ger at teir blanda føroyskt og danskt sam an At útseta danskt eitt ár er passaligt Emil Jacobsen, lær - ari í Funningsfjórði: Fyrst dent á føroyskt Eg haldi, at tað er tað er rætt at útseta danskt eitt år og at styrkja føroyskt í triðja flokki ístaðin. Tað eru ikki øll børn, sum duga føroyskt nóg væl í triðja flokki og tað er rætt at leggja dent á føroyskt fyrst. Tað danska koma tey eftir kortini. Tað hevur tydning at læra før- oyskt til fulnar, áðrenn tey byrja uppá eitt fremmant mál Danskt ór non ] ma gvar skriv i føroyskum, ti tey blanda bæði málini. men at málbera seg gongur gott. At tosa duga børnini nógv betri enskt enn danskt í triðja Emmy Joensen, skúla- stjóri á Giljanesi Tað er eis- ini måtin Hon hevur onga avgjørda meining um spurningin, men hon heldur tað vera vert at royna at flyta danskt upp í fjórða flokk, tí hetta hevur verið frammi so ofta Men hon saknar eitt í hes- um kjaki og tað er, hvussu, vit skulu undirvísa — Tað nyttar einki bara at pota tímar niður í næming- arnar, hugsar tú ikki um inn- íhaldið í tímunum og hugsar um mátan, tú lærir børnini uppá Tað er ein spurningur, sum hon heldur manglar í stórum í hesum kjakinum Hon minnir á, at tá ið hon gekk í skúla, byrjaðu tey uppá danskt í 2. flokki, og hon sigur, at tey dugdu betri at lesa, enn børnini duga nú Trupulleikin við lesing er, at tað nyttar einki at hugsa um lesing sum eitt mál fyri seg tað í Ld Tå mást síggja heild, og tann heildin er allur gerandis dagurin hjá børnunum Mangan vísir tað seg, at børn eru yvirhevur ikki „minded“ fyri lesing. Tey loypa tað heilt einfalt um Og í tí samband nyttar einki bara at pota tímar nið ur í tey Hon heldur annars, at tosa vit um lesivenjing, er einki í vegin fyri at lærarin í lonskum eisini brúkar før yyskar bøkur av og á. Tað hevur hon stålv roynt vid góðum úrsliti ein z | I | Vit spyrja hvi Í % Ásmund Lamhavge er ikk: vísur í, at tað er rætt at:útseta danskt til Ásmund Lamhauge, skúlastjóri á Glyvrum: — Men eg fái einki svar ti eg sakni var á af útseta danskt tl fjórða flokk. Glyvra skúli væð havdur at samanbera við, ti har varundirvíst efur gomlu skipansni - Men úrshtið kom ongantíð fram. Hví verður sagt. at eink) er at samanbera við, tå ið ein kanning er gjørð? Ásmundur Lanhasge dugir ill síggja, hvussu danskt skal skaða føroyskt Tygrturímóti skuldi tað styrki skuldi tað styrki lesi venjing- må Tad eru eisini ley sumsiga at. | tað veruliga gjøgnumbrotid í les | Marianna Simonsen, lærari á Giljanesi: Eingin fer illa Marianna Simonsen heldur, at ikki børnunum nakað petti at hava danskt í 3. flokki Eg kenni ongan næming, sum dugir føroyskt illa av tí at hann dugir danskt væl Hon heldur eisini, at tað ein næmingur ikki hevur fingið í høvdid av bókstavum og ikki hevur lært í 1. og 2. flokki, hevur næmingurin ein kans afturat. Tað verður endur a barn- tað ger € tøka, sum mum Hevur ráðleggingar nevndin nevndin rætt í, at stødan í føroyskum er viknad nógv seinastu árini kann tað ikki vera av tí, at bórnini eisini hava havt danskt. Tí danskt hava børnini altíð havt. Fyrr byrjaðu tey enntá uppá tað fyrr enn tey gera nú Eg dugi ikki at síggja, at stødan hjá føroyskum batnaði tá ið danskt varð flutt úr 2 upp í 3. flokk Hon heldur eisini, at tað er eisini ein spurningur um at lærarin fær fulla nyttu burt urúr tímunum í féroyskum Marianna Simonsen heldur tí, at ráðleggingarneyndin inn- ast inni hevur aðrar grundir til at flyta danskt upp í 5 flokk, tí tær grundgevingar, hon setir fram í álitinum, halda ikki Lærarar í fóroyska fólkaskúlanum eru (næstan) samdir: ikki) burtur vid donskum úr triðja flokki LAGT TiL RÆTTIS: ÁKI BERTHOLDSEN Danskt ella føroyskt - Eg meini tað DORA tara bre presturin í Fuglafjørði, sum sinniligu føroyingar uy Tað hevur eitt so anum so mangan Nær skulu féroysk kioskjesnadur og áa okkum annars so sum danskt í fólkaskúl- klárað eisini. skúlabórn byrja at læra danskt. Ella skulu tey yvirhevur læra danskt. Sum fuglurin Fønix er hesin risin úr øskuni spurningur við jøvnum millumbili og hevur eitt stutt, men ofta bladrugt tíðarbil, verið heitasta kjakevni ímillum folk. áðrenn tað sovnar aftur -innti! næstu ferð. Og næstu ferð, tað er nú - hesuferð. Tí nú hevur nevnd skrivað álit um nýggja fólkaskúlalóg og í tí áliunum verður aftur fest í. Ein meirili í nevndini. Pauli Nielsen, Ása Ellefsen, Arni Ludvig og Petur Jacob Si tíðli børnun! eet lene ikki byrja hava skotið upp, at við donskum í triðja , heldur, at tað er ov flokki. við donskum og fyrrenn í fjórða flokki. Teir tímarnir, sum verða til „avlops“ í triðja flokki. skulu so brúkast til at styrkja féroyskt og yrasirskapaf lærugreinar. Hinvegin hevur ein minniluti í nevndin, Arnold Ab- rahamsen, Olaus og Anrdass Samuelsen Í fyrss Iapið stef ul, at danskt serður varðveitt í trðja flokki óbroytt, og í ødrum lagi hevur minnilutin skotið upp, at danskt verður varðveitt í triðja flokki flokki við færri tímum, og at føroyskt verður styrkt við avlopstímunum. Hvussu viðkvæmur hesin er, sæst „at hetta spurningur er einasta mål í øllum álitinum uppá hålvt triðjahundrað síður, neyndin fór í tvíningar um. Men eitt er neyndin. Eitt heilt annað er, hvat vanlig lærarin runt um landið heldur. Sosialurin hevur verið eina sporadiska rundferð kring landið og tað hepnaðist okkum at fínna lærarar ber og har, sum vit stutt fingu at siga sína meining um hetta eldfima mál. Sverri i Jac obsen, lærari á í Venjingarskúlanum í Hav n: Tað hevði verið ein roynd Sverri Jacobsen heldur, at tað hevði verið ein roynd at skotið danskt út í fjórða flokk Hann sígur, at av tí at ar kanningar eru gjøre donskum í triðja - eila fjórða flokki, åvirkar stóðið hjá næmingunum í føroyskum, tekur hann undir við, at danskt verður skotið út fjórða flokk Tað kundi verið sjór í nøkur ár sum ein ein kann ing, ella ein roynd, tí sum er hava vit einki at halda okk um til Hann sigur, at tað er heilt týðiligt, at nógvir næmingar ikki hava fingið rættiligt tak í tí føroyska í triðja flokki. i ið teir skulu byrja vid lonskum í triðja flokki vast IKKI Í, at:tað n trupulle:k læmingunum hann vildi hildið. at tað mátti I næmgarnar år at blanda eitt fremmant mál ippí, áðrenn teir duga rætt iliga at:lesa sítt egna mál Ti tekur hann undir vid at danskt verður útsett til 4 flokk, tí so hava vit eina kanning at halda okkum til tg hann Kann róa cl á hesum r ogva