mikudagur 29. januar 1997síða 14

14 Fann 29. januar 1997 hendi n stórhending her á landi sum fekk stóran tydning fyri kkara samfelag. Henda Má Í y 75 sidan fyrstå K g IK ; + PP 1 kk ) ! Þ 1 + kk T ) k í i Í ið kvir 5 ha: { | 6 vedur FK or & t ø cina ed i Fø e tað sig kk L| in ; ør Í yer r g ivø an hes sam gsliga økinu Tað 3 C % vnski et i Fiskep rnes ng heyði fingið } DOK um at taka nakað frå stór verkinum. sum bókin um Fylking veruliga er. víst kann verða til tað fyrimynd- samarbeiði. sum ímillum hesi feløg — tað er í serklassa at tað J fiskagenturnar. sum høvdu tey fíggjarligu vidur- agt, soleiðis at tær øgdu pengarnar á borðið tá ið arbeiðsplássini vórðu VETLK Tað var soleiðis skiftint í keypt 1930. Og í 1936 varð »Leivur Øssurssøn« kevptur virkini vórðu t keypt tá ið arbeiðsgevarar fóru av knóranum. Stóra kreppan. sum tók seg upp og tók ikki bara her okk im, men rakti hart kring all an heimin og tók stórar fyri tøkur av fótum Tað var ikki ódugna skapur. sum gjørdi at virk mi her heima fóru, men broytingar í fiskaprisum og borgarkríggj. har veran skuldi seljast, gjørdu sítt Tað var soleiðis, at skipini fóru beinleiðis av fiskileið til Spaniu, og har bleiv hald lagt á tey og fiskalastina — og vórðu tey afturhildin í fleiri mánaðir. Hetta kostaði tí viðbrekna føroyska sam- felagnum dýrt. Tað vóru eingir møguleikar fyri stuðli Fiskepigernes Fagforening 75 ella hjálp. reiðarar vóru sínir rar. Tá var taC veru fria fyritakssemi sum var í hásæti — ikki sum neyðaregg. sum dúvar uppá landskassastuð ul og framtaksloysnir Sum sagt vóru hundrað- tals kvinnur komnar til TIvøroyrar at vinna sær pening. tí tað var sum skaldið Poul F. sigur so råmandi: >Her vóru virkir og hvíkorini best« Her vóru virkini og livi korini best tær gentur sum komu norðan ífrá høvdu eingi hús at búgva í tí bygdu keypmenninir hús til tær at búgva í. meðan tær vóru í arbeiði. Hesini hús- mi høvdu nøvn tad å Hvítanesi bar navnið Hvít hús — hjá N. J. M. var tað Kronborg húsið hjá Thomsen var Roykstovan, sum enn i dag er vard sum eitt søguligt minni um eina farna tíð Úttari Handil teir høvdu Jomfruburid. Her búðu bygdagenturnar. Tær høvdu eisini sømdir, sum tær lokalu ikki høvdu. Eitt var, at tær 14. hvønn dag fingu egnu ha ør ga ta nu eitt Fiskafólk hjá Thomsen - á fiskaplåssinum vestan fyri gomlu doktarahúsini á Tvøroyri. Dokaahusini blivu seinni til kommunuskrivstovu tíðindablaðið frá arbeiðsgevaranum eina kolaspann til hitan — hetta var ískoyti til lén teirra Fiskepigerne fingu sett í sin sáttmála, at tær lokalu skuldu hava somu sømdir og tær fingu tað. Hetta dømid sigur kanska ikki so nógv í dag, men snara ogur hjólunum 75 ár aftur, tá tað bert var torv til brúks. so heyði tað stóran tydning fyri tað lokala húsarhaldið og í flestu førum bleiv kolið goymt til vetrarkuldin kom Tær fiskagentur, sum tóku seg saman, vóru samdar. Tær íramdu tað fakfelag og politiska virki sum bygt verður á tann OSI! dagin í dag Ikki er gjørligt at nevna allar við navni. men ett er greitt: Tær skrivaðu søgu Fær settu stuðlar og teir sterkar undir bæði ta fak- felagsligu og ta politisku arbeidararørslu, sum vit hava her á landi. Tær kravdu ikki, at tær við lóg skuldu javnsetast við mann fólkini. tí tær vóru framm- anfyri At umrøda brøgd teirra verður sum at skriva søgu, men vit eiga ikki at lata hesa søguna doyggja, men goyma hana so væl. Tær bygdu hetta land. Teimum átti minnisvarði at verði Nr. 19 — 29. JANUAR 1997 ár í dag: 1 Yrbeiðsfólk hjá N. J. Mortensen og børn teirra settur Tad er nógv, sum undrast yvir at navnið ikki er føroyskad, men um so varð gjørt. vildi tað søguliga verið veikari, tí hetta hendi í 1922 — navnið Fiskepiger- nes Fagforening er eitt heið- urligt navn, sum við avrik- um sínum er ritað í Føroya fjall Tær dugdu bæði fakfe lagsliga og politiskt at fremja tók. progvini hava vit nógv Tann fyrsta stjórn felag- sins var: Magdalena Olsen, Anna Hofgárd og Poulina Niclasen Tað kundu nógv onnur nøvn verið nevnd, men lat okkum í takksemi minnast tær, tær tendraðu ein kyndil, eftir tær stendur ein varði um megnark vinnur, sum skaptu nakað haldbart, tær bygdu upp. og tá ið á stóð, tá tóku tær róður í hond Tær tóku ábyrgd, tí skuldi tann førningur bæði fak- felagsliga og ikki minni politiskt verið lættur at borið, tí hann varð væl úr hondum greiddur Tit, sum í dag hava á- byrgdina: hyggið at hvat tær, sum løgdu stødi gjørdu og haldið áfram í sama anda, tí undangongukvinnur í Fiskepigernes Fagfor ening, tær bygdu land og framdu í verki tiltøk til gagns fyri Føroya fólk Hjartaliga tillukku Sverre Midjord 4