leygardagur 25. oktober 2003síða 11

20 Nr. 203 - 25. oktober 2003 Nr. 203 - 25. oktober 2003 21 UTTAN ÚR HEIMI CIA var ikki uppií Myndugleikarnir í Venesuela vilja vera við, at am- erikanska fregnartænastan CIA var uppií, tá andstøðan herfyri royndi at fella landsins forseta, Hugo Chavez. Varaforsetin í Venesuela hevur sagt, at CIA hjálpti and- støðuni, og tað sama søgdu tveir tjóðartingslimir hós- dagin. Amerikanski sendiharrin í Venesuela, Charles Shapiro, hevur víst skuldsetingunum aftur. Hann sigur tær vera tann bera heilaspuna, og tað sama søgdu tríggir kongresslimir, sum í vikuni vóru í Caracas og tosaðu við Hugo Chavez. Ein teirra, demokraturin William Delhunt, viðgekk, at CIA hevur viðvirkað til at fella stjórnir í Latínamerika fyrr, men tann tíðin er farin, segði hann. Viðurskiftini millum USA og Venesuela hava verið spent, síðani Hugo Chavez gjørdist forseti í 1998. Andstøðan hevur fleiri ferðir roynt at fella hann, og nú roynir hon at fáa eina fólkaatkvøðu um forsetan til várs. Kanna trygdina hjá politikarum Morðið á svenska uttanríkisráðharran, Onnu Lindh, hevur fingið norsku løgregluna at vísa trygdini hjá landsins fremstu politikarum nógv størri ans enn higartil. Tí hevur tann serliga trygdarløgreglan gjørt av at tosa við hvønn einstakan politikara, men løgreglan vil ikki siga, hvat hon ætlar. Formaðurin í Arbeiðaraflokkinum, Jens Stoltenberg, sigur við norska útvarpið, at svenska løgreglan undir- metti eftir øllum at døma vandan, sum Anna Lindh var í upp undir fólkaatkvøðuna um evruna. Hann sigur, at hetta eigur at geva øðrum politikarum nakað at hugsa um, tí politikararnir mugu hava álit á metingunum hjá løgregluni. Tí fegnast hann um stigið hjá trygdar- løgregluni. Jens Stoltenberg sigur, at hann hevur onkuntíð kent seg illa, men at hann hevur ongantíð kent seg hóttan. Eiga at sleppa til Kuba Ein meiriluti í amerikanska Senatinum hevur samtykt, at amerikanarar eiga at sleppa til Kuba at ferðast. Tað hevur annars verið bannað í meiri enn 40 ár. 59 senat- orar atkvøddu fyri uppskotinum og 36 ímóti. Umboðsmannatingið hevur eisini samtykt, at amerik- anarareiga at sleppa til Kuba at ferðast, hava teir hug til tess. Republikanski flokkurin hjá George W. Bush, for- seta hevur meiriluta bæði í Senatinum og í Umboðs- mannatinginum, og atkvøðugreiðslurnar vísa, at Bush og floksfelagarnir fraga ikki eina línu í hesum spurn- inginum. Tí forsetin hevur gjørt greitt, at hann fer at nýta sýtingarrættin ímóti samtyktini. Bush hevur tvørturímóti givið myndugleikunum um at herða eftirlitið við ferðabanninum, og hann hevur lovað at revsa teir amerikanarar, sum fara til Kuba kortini. Sambært lógini kunnu fólk fáa upp í tvær milliónir krónur í bót og upp í tíggju ára fongsul, bróta tey bannið ímóti at fara til Kuba at ferðast. Men nógvir amerikanarar velja at fara til grannalondini Kanada ella Meksiko fyrst og haðani til Kuba. Amerikanska films- kvinnan fekk virðis- løn fyri arbeiði sítt at vísa heiminum á trupulleikarnar hjá flóttafólki. VIRÐISLØN Árni Joensen fartekst@mail.dk Angelina Jolie hevur leingi virkað fyri at kunna altjóða samfelagið um arbeiðið hjá ST-flóttafólkastovninum UNHCR, og í vikuni fekk hon ta nýstovnaðu virðis- lønina "Sergio Vieira de Mello Citizen of the World"-virðislønina. Virð- islønin hevur fingið navn eftir brasilska diplomatinum Sergio Vieira de Mello, sum doyði í einari bumbuatsókn at ST-skrivstovuni í Bagdad í august. Hann var leiðari á skrivstovuni, og 23 av hans- ara starvsfólkum doyðu eis- ini í atsóknini. Í grundgevingunum fyri at geva Angelinu Jolie virðis- lønina verður sagt, at hon hevur víst almenninginum á trupulleikarnar hjá flótta- fólki og á tann hátt fingið heimssamfelagið at hjálpa teimum. Sjálv hevur Angelina Jolie givið UNHCR 100.000 doll- arar burtur av inntøkunum frá filminum "Beyond Bor- ders", sum júst snýr seg um flóttafólk og neyðhjálpar- arbeiði. Hon hevur eisini gjørt av, at UNHCR skal fáa allar inntøkurnar av einari bók, sum hon hevur skrivað um arbeiði sítt við flóttafólki. Bókin kemur út í næstum. Tann 28 ára gamla films- stjørnan, sum hevur ættleitt ein smádrong úr Kambodja, hevur júst skrivað nýggjan tvey ára sáttmála við ST. Amerikanska rúmd- arumsitingin NASA ávarar nú um, at ísurin við Norðpólin bráðnar ógvuliga skjótt. Okkurt má gerast, siga granskar- arnir. UMHVØRVI Árni Joensen fartekst@mail.dk – Tað er í ferð viðat henda júst nú, og vit hava ikki stundir til at bíða longur eftir tekniskum loysnum, sigur Savid Rind á gransk- ingarstøðini, sum NASA hevur í New York. Savid Rind sigur, at fylgisveinamyndirnar av økinum við Norðpólin vísa, at ein broyting er á veg. Ísøkið er minkað eitt pros- ent um árið síðani 1980 og hevur ongantíð verið so lítiðsum nú. Amerikonsku granskar- arnir siga, at broytingin við Norðpólin kemst uttan iva av tí veksandi hitanum á Jørðini, og teir siga seg vera serliga stúrnar, tí broytingin í Arktis ger, at tað verður uppaftur heitari á Jørðini, og teir tosa tí um eina ónda ringrás. – Kavi og havísur virka sum endurskyn og senda tí orkuna frá Sólini út aftur í rúmdina. Tá ísurin minkar, verður minni sólorka send útaftur, og tí verður tað heitari á Jørðini, sigur Jose- fino Comino, sum er granskari hjá NASA. Í september boðaðu am- erikanskir og kanadiskir granskarar frá, at tann størsti jøkulin í Arktis, tann 3000 ára gamli Ward Hunt- jøkulin úti fyri Ellesmere Island í ein útnyrðing úr Grønlandi, er í ferð við at fara í upploysn. Jøkulin er longu farin í tvíningar, og partar av honum eru farnir út í Beaufort-havið norðan fyri kanada og Alaska. Ísurin í Arktis bráðnar skjótari enn hildið Angelina Jolie fekk ST-virðisløn Tað var Nana Annan (høgrumegin) kona ST-aðalskrivaran, Kofi Annan, sum handaði Angelinu Jolie virðislønina Sandavágs Ítróttar- felag skipar sunnu- dagin fyri stórum tiltaki á Giljanesi. Á skránni verður mill- um annað eydnuhjól, andlitsmáling, undir- hald av ymsum slagi til børn og vaksin, eins og Angela og M'as Bluesband fer at undirhalda TILTAK Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Sandavági: Tað árliga Giljanestiltakið hjá Sandavágs Ítróttarfelag verður í ítróttarhøllini á Giljanesi sunnudagin. Byrj- að verður klokkan 16.00 seinnapartin, sigur SÍF í tíðindaskrivi. Tá latið verður upp klokkan 16.00 fer Angela at undirhalda fyri børnum í ítrótarhøllini. Beint eftir, at Angela er liðug, verður meira til børnini. Tá sleppa tey at mála sær andlitið og flætta sær perlur í hárið og annað áhugavert. Her verður eitt lítið gjald tikið fyri tað til- farð, brúkt verður til perlur og tílíkt, sum fer til flætt- ingina, siga fyrireikararnir. Annars eru tiltøkini ókeyp- is, eins og tað er ókeypis at koma inn í høllina sunnu- dagin. Samstundis, sum Angela undirheldur, byrjar eisini mattombola, fiskibrunnur og matsølan, sum vanliga plagar at vera á slíkum til- taki, er eisini tá. Hálvan tíma seinni bryjar stóra eydnuhjólið í høllini, eins og talvkapping eisini verður sett í gongd klokkan hálvgum fimm. Men ikki bara tey, sum telva, sleppa at royna seg í kapping á Giljanesi sunnu- dagin. Eisini ein sjavskapp- ing verður hildin í høllini í samband við tiltakið. Ymsar framsýningar verða eisini í høllini. Eitt nú fara fólk at fáa høvið at síggja ymisk húsdjór, sum kom at vitja í høllini. Fjalltíð er, ella við at vera liðug, og nógvir mans hava gingið við stavi í haganum um dagarnar. Nógvir teirra eru heil meistaraverk, og ætlanin er sýna fram nakrar slíkar fjallstavar á Giljanesi sunnudagin. Onkur er eis- ini, sum er rættiliga gamal, siga tey, sum skipa fyri. Tað ber eisini til at sleppa at royna styrki á Giljanesi sunnudagin. Klokkan 17 veður kapping í sumoglím- ing, og tað skal, eftir sum sagt verður frá, vera rætti- liga undirhaldandi. Søgan sigur tó einki um, hvørt tað eru rættiligir japanskir sumoglímarar, sum komnir eru hendanveg at bjóða vágafólki og føroyingum annars av. Klokkan hálvgum átta fer tað kenda M'as Bluesband á pallin at undirhalda. Emma er ættað vestaneftir, og hon er altið sera vælupp- løgd, tá hon syngur í Vág- um, so tað man eisini fara at verða hesaferð, siga tey í Sandavágs Ítróttarfelag. Lutaseðlasøla verður alla tíðina, meðan tiltakið varar, og høvuðsvinningurin er ein vikuskiftisferð fyri tvey til Danmarkar við Maersk Air. Drigið verður, tá til- takið endar. Stórt tiltak á Giljanesi sunnudagin Árliga Giljanestiltakið hjá Sandavágs Ítróttarfelag verður hildið sunnudagin í ítrótarhøllini á Giljanesi Børn í Klaksvík vitja Trøllapætur og ommuna Fríggjadagin í farnu viku vóru børn úr barnagarðinum Mylnuhúsið í Klaks- vík á vitjan hjá Trølla- pæturi og ommuni. Eitt upplivilsi, sum tey seint fara at gloyma, kann sigast VITJAN Joan Brockie/Sem Johnsson starvsnæmingar Børnini á barnagarðinum, Mylnuhúsið hava leingi tosað um at fara til smátt- una hjá Trøllapæturi og ommuni. Eftir fleiri mis- eydnaðar roundir, har hvørgin var inni, eydnaðist tað teimun loksins seinasta fríggjadag. Kl. 10:30 var farið frá barnagarðinum. Lagið var gott, og børnini vóru sera spent at vita, um Trøllapætur og omman mundu vera inni hesuferð. Tey komu til smáttuna sum lá millum tveir stórar steinar nokk so langt uppi í haganum. Tá ið tey komu nærri, sóu tey Trøllapætur og ommuna koma undan steinunum. Børnini runnu ímóti teimum, men nøkur vóru heldur bilsin. Ein genta vildi so fegin sleppa at syngja "Trøllapætur sangin". Og Trøllapætur var ikki seinur at tríva í, og so sungu tey øll tann væl- kenda og vældámda sangin um Trøllapætur Óføra stuttligt Tey sungu, prátaðu og stutt- leikaðu sær óføra væl. Men alt fær ein enda.Og eisini henda vitjan hjá Trøllapæt- ur og ommuni, so Trølla- pætur greiddi teimum frá, at hann og omman máttu fara at keypa inn. Og tað var gjørt við stíli í. Onki við at brúka bil ella motor- súkklu, sum omman jú so val dámar. Nei ein tyrla kom ímóti teimum, sum skuldi flúgva tey til Havnar. Øll børnini veittraðu til tey, tá tey fóru. 6 starvsfólk og 15 børn fóru á vitjan hjá Trøllapæt- ur og ommuni. Tey vóru øll um 3-6 ára aldur. Hetta var nakað, sum tey seint munnu fara at gloyma. Børnini í Mylnuhúsinum í Klaksvík vóru ein dagin herfyri og vitjaðu Trøllapætur og ommuna C M Y K 21 20