mikudagur 24. mai 2000síða 4
‹ fyrra síða allar 17 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Nú hava politikarar frítt spæl
rítt spæl
Henning Jacobsen, fyrrverandi stjóri á Landsverkfrøðingsstovninum, fekk ikki
starvið aftur. Hann avvísir ikki, at hann var millum umsøkjararnar, men sigur
samstundis, at hann hevði ikki væntað at fingið starvið. Nú tykist, sum er frítt
hjá politikarum at blaka embætisfólk út, er ein av niðurstøðum hansara
DAGFINN OLSEN
Nú er greitt, at starvið sum
landsverkfrøðingur er sett
og at hann eitur ikki Henn-
ing Jacobsen.
Sostatt kann Henning Ja-
cobsen nú endaliga stað-
festa, at hann er fyrrverandi
landsverkfrøðingur, sum
hann eisini hevur verið tað,
síðani hann varð loystur úr
starvinum av Finnboga
Arge,
landsstýrismanni.
Hetta hendi, tá ætlanir vóru
um at leggja saman Lands-
verkfrøðingsstovnin
og
Strandferðsluna.
Væntaði sær
ikki starvið
Henning Jacobsen avvísir
ikki, at hann var millum teir
7, ið søktu starvið sum
landsverkfrøðingur. Men
hann sigur eisini, at hann
hevði ikki væntað at fingið
starvið.
Henning váttar, at hetta
sigur hann útfrá teirri sann-
føring, at tað er trupult hjá
einum politikara at draga í
land og ásanna mistøk, tí
hetta í politiska heiminum
er tekin um veikleika. Sjálv-
ur ivast Henning Jacobsen
í, um hetta er rætt.
Persónspurningur
Ert tú samdur í tí, at um
landsstýrismaðurin setti teg
aftur í starv, so hevði tað
verið tað, ið verður rópt fa-
litterklæring ella vesala-
váttan?
– Hon hendi jú beinan-
vegin. Tveir stovnar skuldu
leggjast saman, men hetta
var eftir øllum at døma ikki
hugsað ígjøgnum, so har
tapti
landsstýrismaðurin
beinanvegin uttan størri
hóvasták. Hetta hendi inn-
anfyri teir fyrstu 14 dagar-
nar. Restin var bert ein per-
sónspurningur, og tað haldi
eg er ikki so áhugavert at
koma nærri inn á, heldur
Henning Jacobsen.
Niðurstøðan
Henning Jacobsen er komin
til ta niðurstøðu, at nú hava
politikarar frítt spæl.
– Tað er trupult at koma
til eina niðurstøðu, men ein
hevur hildið, at tænastu-
menn vóru nakað fast, ið
skapti stabilitet. Ryggurin í
umsitingini. Nakað, ið var
loyalt, og flutti seg neyðugt,
í mun til politisku saman-
setingina. Men eftir hetta
letur til, at ein uttan hokus
pokus kann blaka tænastu-
menn út, uttan at tænastu-
verðin sigur frá, so at tað
merkist, sigur Henning Ja-
cobsen.
– Niðurstøðan hjá verandi
og komandi landsstýris-
monnum má vera, at teir
hava frítt at fara. Eingin
hóttir teir. Dámar teimum
ikki ein, so er bara at blaka
út, staðfestir Henning Ja-
cobsen.
Tað er ikki bara
Spurdur um, hvørt lands-
stýrismaðurin við setanini
av nýggjum landsverkfrøð-
ingi, hevur valt best um-
søkjaran, sigur Henning Ja-
cobsen, at talan er um ein
mann, ið vónandi fer at
rigga í starvinum, men sum
í samanhanginum er ó-
– Niðurstøðan hjá
verandi og komandi
landsstýrismonnum má
vera, at teir hava frítt at
fara. Eingin hóttir teir.
Dámar teimum ikki ein,
so er bara at blaka út,
staðfestir Henning
Jacobsen, fyrrverandi
landsverkfrøðingur
royndur.
– Hóast væntandi royndir,
kann ein vera dugnaligur.
Men vit hava jú mong dømi
seinnu árini, har roynt verð-
ur fyrst við einum stjóra, so
tí næsta og so framvegis.
Tað er jú ikki givið, at ein
rakar rætt. Tí tað er jú ikki
bara bara , tí tað eru mangir
smálutir í slíkum starvi, sig-
ur Henning Jacobsen, sum
leggur afturat, at tað vísir
seg ikki, fyrr enn ein tíð er
fráliðin, hvat hepnaðist og
hvat ikki hepnaðist og met-
ingarnar um hetta kunnu
vera ójavnar.
Staðið sum klettur
– Landsverkfrøðingsstovn-
urin hevur altíð staðið sum
ein klettur, sum ikki lat seg
rista, um landsstýrismenn
skiftu og ringar tíðir vóru.
Har var einki bøvl í fjøl-
miðlum og landsstýrismenn
komu ikki í neyð av stovni-
num, sigur Henning Jacob-
sen.
- Um hetta verður øðrvísi
í framtíðini, torir hann ikki
at meta um, men hann stað-
festir, at nógv er at hoyra
um aðrar stovnar.
– Ein hoyrir í hvussu er
nógv frá øðrum stovnum,
har ein ikki kann siga
tveimum fólkum upp, uttan
at landsstýrismaður kemur
í neyð.
- Tað sigur so mikið, sum
at týðiligir munir eru. Í ein-
um stað verður farið fram,
sum ein má og skal til tíðir,
meðan aðrastaðni verður
bólturin bert blakaður aftur
í politisku skipanina. Um
tað broytist, velst um ment-
an og verimáta. Tað kann
eisini vera, at politikarum
dámar betri, at eitt sindur
av rumbli er um teir, tí so
koma teir oftari í fjølmiðl-
arnar. Spies segði, at øll
reklama er góð, positiv og
negativ, og kanska er nakað
um tað. Júst hví ein lands-
stýrismaður hevur verið
nevndur hvønn dag í fjøl-
miðlunum,
hava
fólk
gloymt eftir 4 árum, heldur
Henning Jacobsen.
Betri við
umboðsmanni
Greiða niðurstøðan hjá
Henningi Jacobsen er, at nú
er frítt hjá politikarum at
blaka embætismenn til hús,
uttan at nakar sigur orð ella
eið.
Men hinvegin fegnast
hann um, at kanska støðan
hesum viðvíkjandi fer at
broytast, tá vit fáa løgtings-
ins umboðsmann.
– Eingin skipan er, ið tek-
ur slíkt upp. Men nú fáa vit
løgtingsins umboðsmann.
Kanska fer tað at gera mun.
Men sum er, finst eingin
skipan, ið t.d. kann hjálpa
privatfólki og ein kann ikki
rokna við, at tey fara at føra
sak í áravís mótvegis lands-
ins myndugleikum, heldur
Henning Jacobsen.
Hann heldur, at, slík skip-
an helst kann verða hent, tí
so kunnu fólk leggja sína
søk fyri óheftan persón ella
stovn, sum kann fara víðari
við hesum.
– Tá skulu fólk bert geva
eina frágreiðing og ikki føra
eina sak í rættinum, sigur
Henning Jacobsen, sum í
dag arbeiðir hjá SEV.
Nýggjur stjóri
fyri landsverk-
frøðingsstovnin
Nýggjur landsverkfrøðingur er
Oyvindur Brimnes
Landsstýrismaðurin
í
samferðslumálum, Finn-
bogi Arge, setti mána-
dagin Oyvind Brimnes í
starv sum stjóra fyri
landsverkfrøðingsstovn-
in. Fyribils setti stjórin,
Hans Biskopstøð, fer nú
frá vegna aldur.
Oyvindur Brimnes er
36 ára gamal og útbúgv-
in
sivilverkfrøðingur.
Hann hevur arbeiðs-
royndir úr Føroyum og
Grønlandi, bæði viðvíkj-
andi fyrisitingarligum og
praktiskum
arbeiði.
Hann starvast í løtuni hjá
Tórshavnar Havn, har
hann stendur fyri út-
byggingum og viðlíka-
haldi.
Oyvindur
Brimnes
tekur við starvinum tann
1. august í ár, sigur
Vinnumálastýrið í tíð-
indaskrivi.
- do -
– Landsverkfrøðingsstovnurin hevur altíð
staðið sum ein klettur, sum ikki lat seg rista,
um landsstýrismenn skiftu og ringar tíðir
vóru. Har var einki bøvl í fjølmiðlum og lands-
stýrismenn komu ikki í neyð av stovninum«
»
7
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 98 - 24. mai 2000
6
tíðindablaðið sosialurin
Nr. 98 - 24. mai 2000
Føroya Handverksmeistarafelag fer í næstum at seta á stovn ein sjálvsstøðugan
grunn, iðfær navnið Valahandverk.
Endamálið við grunninum er at tryggja, at handverk altíð verður væl úr hondum
greitt, eins og endamálið er at geva brúkarunum ein kærumøguleika, um teir ikki
eru nøgdir við arbeiðið, ið er gjørt av einum limi.
1. Innbjóðing
Lýst verður við hesum til kapping um búmerki til Grunnin. Búmerkið skal nýtast í
øllum samskifti, vit fara at hava í sambandi við grunnin. Tað skal vera einfalt og
eyðkent á høgum grafiskum stigi. Búmerki skal viðvíkja tí, ið grunnurin fer at
takast við.
2. Luttøka
Kappingin er opin. Øll, ið halda seg hava eitt hóskandi uppskot, kunnu luttaka í
kappingini.
3. Virðisløn
Virðislønin fyri valda uppskotið er 10.000 kr.
4. Dómsnevnd
Nevndin í Føroya Handverksmeistarafelag verður dómsnevnd.
5. Innlating
Uppskot skulu latast inn í A4 stødd og vera í tveimum, annað svart og hvítt og hitt
í liti ella í litum. Uppskotini skulu vera dulnevnd við frámerki. Saman við
uppskotinum skal latast inn afturlatin brævbjálvi við sama frámerki uttan og við
navnaseðli í, sum sigur, hvør ið uppskotið hevur gjørt.
6. Tíðarfreist
Uppskot skulu vera Føroya Handverksmeistarafelag í hendi í seinasta lagi 8. juni
2000 kl. 16.00, merkt "Búmerki".
Føroya Handverksmeistarafelag
Postsmoga 179
R.C. Effersøesgøta 30
110 Tórshavn
Tlf. 311864 Fax 317278
e-mail: fag@industry.fo
Føroya Handverksmeistarafelag tilskilar sær rætt til ikki at velja nakað av innkomnu uppskotunum.
Sosialurin - 311820
–Okkurt má ger-
ast, og tað má
vera nú. Tí sam-
stundis sum út-
reiðslurnar hjá
skipunum eru
nógv hækkaðar,
verða møguleik-
arnir at fiska al-
samt skerdir
ÁKI BERTHOLDSEN
– Verður onki gjørt nú,
kemur Føroyska fiskivinn-
an í stórar trupulleikar um
fá ár.
Hetta er boðskapurin frá
Føroya Reiðarafelag eftir
aðalfundin um vikuskiftið.
Reiðarafelagið sigur, at
yvirhøvur ganga øll tølini
fyri fiskiflotan tann skeiva
vegin í løtuni.
Yvirhøvur er fiskiskapur-
in versnaður, og tað ber bara
takkað verið teimum sera
høgu prísunum, at avreið-
ingarvirðið er á nøkunlunda
sama støði, sum í fjør.
–Men hinvegin mugu vit
staðfesta, at møguleikarnir
at fiska verða meiri og meiri
skerdir, samstundis sum út-
reiðslurnar hækkað. Tí fer
tað at verða trupult at fáa
raksturin at bera seg, sigur
Reiðarafelagið.
Í stórar trupulleikar
Felagið vísir á ta sannroynd,
at fiskiskapurin eftir ísfiski
undir Føroyum er reguler-
aður við fiskidøgum.
– Men tað er eisini ein
sannroynd, at nú mangla
bæði partrolarir og línuskip
fiskidagar.
– Samstundis hevur fiski-
málaráðharrin boðað frá, at
dagatalið verður skert 10%
frá 1. september í ár
– Verður hetta gjørt,
koma hesir skipabólkar í
stórar trupuleikar.
Reiðarafelagið vísir eisini
á, at hetta seinasta árið eru
oljuprísirnir tvífaldaðir
–Hetta er ógvuliga tyngj-
andi fyri raksturin hjá trol-
araflotanum, og tá serstak-
liga hjá lemmatrolarunum,
tvs, hjá djúpvatnstrolarun-
um, rækjutrolarunum, svart-
kjaftatrolarunumr, flakatrol-
arunum, umframt hjá nóta-
skipunum, sigur Jákup Sól-
stein, formaður í Reiðara-
felagnum.
– Hetta saman við mink-
andi veiðimøguleikum fer
at gera tað trupult at fáa
raksturin at bera seg.
– Tað verður tí ikki møgu-
ligt at skapa møguleikar fyri
nýggjum íløgum, ella til
nakra endurnýgging av flot-
anum, tí hann kastar ikki
nóg nógv av sær til at hann
megnar at endurnýggja seg,
Føroyska fiskivinnan kemur
í stórar trupulleikar um fá ár
Ljósafellið hevur verið á
Flemish Cap og fiska
Svartkalva og tað hevur
gingið heilt væl.
So vítt, vit hava fingið
uppspurt, fór hann yvir fyrst
í mars mánaða og nú hevur
hann fingið uppí.
Sostatt hevur hann 420
tons í lastini. Og tað fær
hann heilt væl fyri, tí eisini
prísurin á svartkalva er stak
góður, einar 25 krónur
fyri kilo, so teir fáa yvir
10 milliónir fyri lastina.
–Áki–
Fekk 420 tons av svartkalva
Fyribils eru tvey føroysk
skip farin í Irmingarhav-
ið at royna eftir Konga-
fiski har.
Tey eru Enniberg og
Akraberg.
Enniberg fór mánadagin,
men Akraberg hevur gjørt
ein túr- og hann var góður.
Túrurin var nakað lang-
ur, tí tað hevur viðrað nak-
að illa, men hann hevði 380
tons, nú hann fór inn at av-
reiða. Hann fór til Reykja-
víkar at avreiða og har var
prísurin heilt góður, tí
Akraberg fekk 15-16
krónur fyri kilo av skrá-
skornum kongafiski.
–Áki–
Fáa 15-16 krónur fyri kilo
Nú
er
flakatrolarin
Sundaberg á veg heim til
Føroya. Hann hevur roynt
í norskum sjógvi. Men
har bleiv tann føroyska
kvotan uppi í gjár og tí
hevur Sundaberg gjørt av at
sigla heim.
Fiskiskapurin hevur ikki
verið tann stóri. Sundaberg
fór heiman í frá 1. apríl og
hann hevur eini 240 tons av
flaki í lastini, nú hann siglur
heim. Men er nøgdin ikki
stór, er prísurin hinvegin
sera góður, tí Sundaberg
fær yvir 40 krónur fyri
kilo, so teir fáa útvið 10
milliónir fyri lastina
–Áki-
Sundaberg er á veg heim
burtusæð frá einstøkum
skipum, sigur reiðarafelags-
formaðurin.
Okkurt má gerast nú
Reiðarafelagið sigur, at ein-
stakir politikarar fegnast
um, at tað hevur eydnast at
fáa allan studning til fiski-
vinnuna burtur, men sam-
stundis bara veksur og veks-
ur tann almenna nýtslan.
– Fiskivinnan biður ikki
um studning, men tað má
verða hvørjum manni greitt,
at tað verður tørvur á stór-
um íløgum til nýggj skip.
– Tað er ikki nøktandi at
okkara fiskimenn skulu
sigla við 30-40 ára gomlum
skipum.
–Samstundis er væntandi,
at fiskivinnan kemur í harða
kapping um fólkið, eitt nú
við oljuvinnuna. Fólkið fer
sjálvsagt har, umstøðurnar
eru bestar og tað er so skjótt,
at fiskivinnan kann koma at
liggja eftir á, um umstøð-
urnar ikki batna.
– Jákup Sólstein sigur, at
um ikki ein ætlan verður
gjørd nú, har tað almenna
hjálpir til at fáa eina lang-
tíðarætlan upp at standa, so
kemur føroyska fiskivinnan
í stórar trupulleikar um fá
ár.
Jákup Sólstein leggur aft-
urat, at hetta er einki annað
enn turr staðfesting.
Men, hvussu hetta skal
gerast, hevur hann ikki gjørt
sær nakrar tanka um.
– Nógvir tankar hava ver-
ið frammi um, hvussu hetta
kundi verðið gjørt. Men
politiskt eru teir allir skúgv-
aðir av borðinum. Sostatt er
neyðugt við nýggjum, polit-
iskum tankum fyri at finna
MYND AV
FISKISKIPUM
eina loysn.
Og Jákup Sólstein heldur
at tað hevur skund, tí tað
ganga nógv ár frá tí, at teir
fyrstu tankarnir eru farnir at
spíra, til verulig gongd er
komin á endurnýggingina.
Møguleikarnir skerdir
Felagið vísir á, at møgu-
leikarnir á fjarleiðum verða
eisini skerdir í framtíðini.
– Á Flemish Cap verður
helst kvota sett á rækjurnar
um heilt stutta tíð, og tá
kunnu vit ikki vænta at fáa
meir enn eini 6 - 7.000 tons.
– Eisini hevur ES boðað
frá, at felagsskapurin vil
endurskoða sáttmálan við
Føroyar.
Men hetta verður ikki til
okkara fyrimun - heldur
tvørtur ímóti, tí teir fiska
bert ein lítlan part av tí, teir
kunnu fiska hjá okkum.
Her kann rækjuveiðan við
Eysturgrønland koma í
vanda, sigur Reiðarafelagið.
Felagið sigur eisini, at
svartkjaftastovnurin skal
býtast ímillum londini, og
hetta kemur at fáa stóra á-
virkan á okkara møguleikar
at fáa fiskirættindi aðra-
staðni - t.d. Íslandi, Noregi,
Russlandi og ES.
– Makrelurin er nú býttur
ímillum strandalondini, og
okkara partur er 30.000
tons. Heildarkvotan fyri
2000 er á einum høgum
støði, so tað kann væntast,
at henda veiðan kemur at
minka í framtíðini.
– Um heildarkvotan av
sild fera at minka, so verður
okkara partur eisini tilsvar-
andi minni.
– Toskastovnurin í Bar-
entshavinum er illa fyri
sambært fiskifrøðingum, og
hetta sæst eisini á fiskiskap-
inum.
Kvoturnar koma tí eisini
her at lækka munandi kom-
andi árini.
Reiðarafelagið ásannar tí,
at tað samanumtikið ikki
sær so gott út fyri møgu-
leikunum at fiska í fram-
tíðini. Tí er at vóna, at fiska-
prísirnir fara at halda sær á
einum høgum støði, og at
oljuprísirnir fara at lækka
munandi, tí annars verður
ikki væl vorið hjá stórum
parti av føroysku fiskiskip-
unum, sigur Reiðarafelagið.
–Tá ið prísirnir eru so
høgir, sum teir eru, skal lítið
til, áðrenn teir verða fyri
bakkasti, leggur Jákup Sól-
stein afturat og tað kann
verða álvarsligt.
Afturvaldir
Annars hendi ongin broyt-
ing í nevndini hjá Reiðara-
felagnum á aðalfundinum
um vikuskiftið.
Tveir nevndarlimir stóðu
fyri valið. Tað vóru teir
báðir tvøramenninir, Gud-
mund Mortensen og Viberg
Sørensen, og teir vórðu báð-
ir afturvaldir.
Hinir nevndarlimirnir eru
Eiler Jacobsen og Poul
Hansen í Havn, Jónsvein
Knudsen í Saltangará, Ólav-
ur Petersen í Sørvági, um-
framt Jákup Sólstein, sum
er formaður.
Tiltakslimir eru Eyðálvur
Joensen, Johan Christian-
sen, Tummas Mortensen,
Bogi Mortensen og Jákup
Egholm Hansen
– Vit biða ikki um studning, men tað má verða hvørjum manni greitt, at tey næstu árini verður tað tørvur á stórum
íløgum til nýggj skip. Og tær íløgurnar megnar flotin ikki at gera einsamallur, sigur Jákup Sólstein, formaður í
Reiðarafelagnum