hósdagur 16. oktober 2003síða 4

6 Nr. 196 - 16. oktober 2003 Nr. 196 - 16. oktober 2003 7 Fuglafjarðar Sjónleikarfelag: 63 limir krevja eykaaðalfund Tey, sum eftir eru í nevndini, hava onga viðmerking til støð- una, sum hevur tikið seg upp MENTANARHÚSIÐ Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Eftir at formaðurin, næst- formaðurin og annar eyka- limurin í nevndini í Fugla- fjarðar Sjónleikarfelag tóku seg úr nevndini, hava tey, sum eru eftir í nevndini, avgjørt ikki at úttalað seg alment um viðurskiftini í felagnum. Páll Larsen, sum situr í nevndini, sigur við Sosi- alin, at hetta er ein støða, tey hava tikið, tí tey halda ikki, tað tænir nøkrum endamáli at fara í fjølmiðl- arnar við hesum. Í Sosialinum í gjár var samrøða við fráfarna for- mannin, Eyðun Hansen, og síðan tá hevur onkur vent sær til blaðið og sagt, at vit bert lýstu málið frá teirri eini síðuni. Sosialurin vildi fegin lýst viðurskiftini frá báðum pørtum, men sum skilst á Pálli, fer eingin av verandi nevndarlimum at úttala seg. Tey, ið eftir eru í nevnd- ini, eru Sofus Gregersen, Páll Larsen, Ingun N. Olsen og Unn Petersen. Eykaaðalfundur Nú verður so eykaaðal- fundur í Fuglafjarðar Sjónleikarfelag, fríggjadag- in, 24. oktober. Tað eru 63 limir í felagn- um, sum hava kravt, at að- alfundur verður hildin. Sambært brævinum, sum limirnir hava skrivað undir, er málið við fundinum at fáa greiði á støðuni, sum hevur tikið seg upp, nú nevndin ikki er fullmannað. Limirnir vilja eisini hava svar uppá ymiskar spurn- ingar, sum tey halda ikki eru nóg væl lýstir. Sum skilst, helt sitandi nevnd í Sjónleikarfelagnum tað ikki vera neyðugt við eykaaðalfundi, tí regluligur aðalfundur verður kortini fyrst í komandi ári. Men sambært lógum fel- agsins kann eitt ávíst tal av limum krevja eykaaðal- fund, og tað er hetta, sum gjørt er. Fleiri mál Í kravinum um eykaaðal- fund, sum hesir 63 limirnir hava skrivað undir, verður dentur lagdur á, at nevndin ikki longur er fullmannað, og at samstarvið millum nevndina og leiðsluna í húsini er hildið uppat. Tey, sum hava skrivað undir kravið um eykaaðal- fund, heita á sitandi nevnd um at taka hesi mál upp: 1. Viðgerð av undrunar- verdum viðurskiftum í nevndini 2. Val á síðsta ársaðal- fundi 3. Átalur sambært grein 4, stk. 2 í lógini 4. Nýval av nevnd 5. Viðgerð av uppsøgn av samstarvinum við leiðaran 6. Ymiskt Á eykaaðalfundinum í Fuglafjarðar Sjónleikarfelag verða eftir øllum at døma fleiri mál á skránni Í kvøld letur ein for- vitnislig framsýning – Orkis by night - upp í kjallaranum í blómu- handlinum á Glyvrum FRAMSÝNING Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Rannvá í Baiansstovu, sum er designari og eigur Faroese Fashion, fer at sýna fram ymiskar vørur, sum hon evnar úr føroyskari ull. Samstundis fer Orkis at sýna fram nýggjar vørur, sum júst eru heimkomnar. Í Orkis siga tey, at tað ser- liga eru ymiskar vørur úr glasi, sum eru frammi í dag, og talan er bæði um klárt glas, jarðlitt, ráhvítt og svart glas. Rannvá ger bæði troyggj- ur, jakkar, draktir og ym- iskar aðrar vørur úr ull. Hon evnar eisini vørur eftir serstakari bílegging, og tá er tað bert hugflogið sum setir mørkini. Orkis og Faroese Fashion hava áður havt framsýning saman í Ribarhúsi í Fugla- firði. Blómuhandilin á Glyvr- um er ikki minst kendur fyri sínar serstakliga vøkru blómubindingar, og tað eru ikki minst hesar, sum fara at prýða framsýningarhølið á Glyvrum, tá ið latið verð- ur upp í kvøld kl. 19. Í kvøld verður framsýn- ingin opin til kl. 22, í morg- in frá kl. 9.00-19.00 og leygardagin frá kl. 9-15. List og jól Leggjast kann aftrat, at málningaframsýning verð- ur í Orkis í november, har Jóannes S. Hansen og Sám- al Toftanes fara at sýna fram síni listaverk. Eins og undanfarin ár, fer blómuhandilin eisini í ár at hava vælumtóktu jólastov- una í kjallaranum á Glyvr- um. Orkis by night á Glyvrum Í kvøld letur forvitnislig framsýning upp í Orkis Glyvrum – Orkis by night. Opið verður til kl. 22. Framsýningin verður opin restina av vikuni. Mynd: Vilmund Jacobsen Hugnakvøld við eydnuhjóli á Toftum Á skránni verður eitt nú felagssangur, kórsangur og spurn- arkapping um gaml- ar lutir HUGNAKVØLD Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Toftir: Leygardagin, 25. oktober, skipar Fornminn- isfelagið í Nes kommunu fyri almennum eydnuhjóli og hugnaløtu á Svanga- skarði. Lagt verður fyri kl. 19.30. Umframt "lykkehjul – sum í gomlum døgum", sum stigtakararnir siga, verður mangt áhugavert og skemtiligt á skránni hetta kvøldið. Har verður kaffi, køkur, felagssangur, kórsangur og spurnarkapping um gamlar lutir. Stuðul Fornminnisfelagið sigur, at tey, sum vilja stuðla fel- agnum við at lata ein lut til eydnuhjólið, kunnu venda sær til ein av nevndarlimunum í sein- asta lagi mánadagin, 20. oktober. Nú um dagarnar selir felagið eisini lutaseðlar til frama fyri felagið. Tey, sum sita í nevndini í Fornminnisfelagnum í Nes kommunu, eru Jógv- an I. Olsen, Josefina Jac- obsen, Karl Johannesen, Beinta Dahl og Regin Debess. Gamli prestagarðurin á Nesi er karmur um virksemið hjá Fornminnisfelagnum í Nes kommunu. Mynd: Vilmund Jacobsen Andrias Petersen, løg- tingslimur og komm- unulækni, heldur, at fosturtøkulóggávan frá 1956 ikki fylgir við tíðini. Hann met- ir, at fosturtøkulóg- gávan skal endur- skoðast, so hon stend- ur í mát við tíðar- andan í dag. FOSTURTØKA Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Løgtingslimurin og komm- unulæknin í Norðagøtu, Andrias Petersen, heldur, at tíðin nú er búgvin til nútím- ansgera fosturtøkulóggáv- uni frá 1956. Hann gongur tí móti ætlanini hjá lands- stýrismanninum í heilsu- málum, Bill Justinussen, ið hevur sent kommunulækn- unum skriv um, at teir skulu fylgja lógini meira nágreiniliga. Galdandi lóg- gáva í Føroyum er frá 1956, og sambært Andriasi Peter- sen, fylgir lógin ikki við tíðini. – Okkara lóggáva er frá 1956, og er ongantíð broytt síðan. Hon er 50 ára gomul, og hon trongist avgjørt til eina revidering. Tíðarandin er heilt øðrvísi í dag, og orðingarnar í lógini eru gamlar og standa ikki í mát við tíðarandan í dag, sigur Andrias Petersen. Sjálvur tekur Andrias Petersen ikki undir við fríari fosturtøku, men sigur seg vilja hava skipað viður- skifti á økinum. Hann vísir á, at tað er neyðugt at halda seg veruleikan, at umstøð- urnar eru øðrvísi í dag, enn tá lóggávan varð smíðað. – Persónliga kenni eg hvørki nakran persón ella flokk, sum tekur undir við fríari fosturtøku. Vit liva í einum fríum samfelag, har vit eiga at hava virðing fyri einstaklinginum. Vit skylda kvinnunum ta virðing, at vit hava eina lóggávu, sum er tíðarhóskandi, og sum tryggjar trygg og skipað viðurskifti á økinum, greið- ir Andrias Petersen frá. Útalilsini hjá landsstýris- manninum eru alt annað enn heppin í samband við fosturtøkuspurningin. Andrias Petersen spyr seg sjálvan í hesum døgum, hvat tær kvinnur, ið hava tikið truplu avgerðina um fosturtøku, hugsa, nú tær nærmast verða gjørdar til at vera kriminellar. Hann heldur, at úttalilsini er at meta sum steinur oman á byrðu hjá teimum. Bróta ikki lógina Kommunulæknin í Norða- gøtu er ikki nógv fyri bræv- inum, hann fekk sendandi frá Bill Justinussen. Andri- as heldur, at kommunu- læknarnir í Føroyum halda lógina, hóast landsstýris- maðurin sipar til nakað annað. – Tað er eitt keðiligt tekin at senda okkum, at vit ikki halda lógina, og tað er taka sum eitt misálit. Eftir mín- um tykki hava vit øll árini hildið lógina, og hevur Bill Justinussen ella landsstýrið ein trupulleika við manna- gongdini, so kann Bill gera tvey ting. Hann kann fáa landslæknan upp í leikin, ið hevur eftirlitsmyndugleikin á økinum ella, at hann legg- ur uppskot í tingið um at broyta lógina, sigur Andrias Petersen. Javnaðartingmaðurin er ikki samdur í tulkingini hjá landsstýrismanninum av fosturtøkulógini. Hann metir, at lógin er avgjørt ein tulkingarspurningur. Bill Justinussen hevur alment sagt, at fosturtøkur kunnu bert fremjast um talan er um neyðtøku ella heilsu- vanda hjá kvinnuni, men hesum sjónarmiðjum tekur Andrias Petersen ikki undir við. – Í lóggávuni stendur eis- ini um psykisku og fysisku støðuna hjá kvinnuni, og tá er støðan opin hjá komm- unulæknanum, um hann velur at játta fosturtøkuna. Lógin er eftir mínum tykki formulera sum ein tulking- arspurningur, sigur komm- unulæknin. Onnur misunna okkum Í blaðnum mánadagin vístu vit á, at sambært hagtølun- um eru føroyingar langt niðastir, tá talan er um fost- urtøkur í Norðanlondum. Andrias Petersen rør eisini framundir hesi tøl, og sigur at onnur lond misunna før- oyingum fyri fáu fostur- tøkurnar – Føroyska lóggávan er restriktiv, men umsitin liberalt. Í samband við fost- urtøkur eru kvinnurnar ofta í viðtalu hjá kommunu- læknunum 2-3 ferðir, áðrenn endaliga støða verð- ur tikin. Eg haldi, at lógin er væl umsitin, og tí ger Bill Justinussen fosturtøk- urnar í Føroyum til ein trupulleika, ið als ikki er til staðar. Talan er um ein so- nevndan falskan trupul- leika, og hagtølini stuðla eisini tí, sigur Andrias Petersen. Ikki av tilvild Javnaðartingmaðurin held- ur ikki tað verða av tilvild, at fosturtøkuspurningurin aftur er í hæddini – Tað er ikki av tilvild, at fosturtøkan verður tikin fram júst nú. Hví skal landsstýrismaðurin senda bræv til okkum, nú tá fíggjarlógin er til viðgerð- ar? Tað er fyri at sløra fyri allar trupulleikarnar við fíggjarlógini, at málið er tikið framm júst nú. Tað er strategiskt frá samgonguni, at týdningarmikil mál sum fíggjarlógin fer í bakgrund- ina í fjølmiðlunum, og fjøl- miðlarnir hoppa eisini upp á tað. Eg haldi bara tað er stórt spell, at so álvarsamt mál, sum fosturtøka verður nýtt soleiðis, tí tað er tað alt ov týdningarmikið til, sigur Andrias Petersen at enda. Neyðugt við nýggjari lóggavu um fosturtøku Evnis- dagur um fostur- tøku Føroya Pro Vita fer leygardagin at skipa fyri evnisdegi um fosturtøku. Bente Holmgaard úr Danmark skal halda tríggjar fyri- lestrar um ráðgev- ing innan fostur- tøkuspurningar. EVNISDAGUR Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Kjakið um fosturtøku er aftur í hæddini. Heita evnið er javnan uppi og vendur, og seinastu vik- una hava serliga fjøl- miðlarnir varpað ljós á evni. Fosturtøka er eitt evni, ið flestu føroying- ar hava ein støðu til, og tí er ein evnisdagur um evnið rættiliga viðkom- andi í hesum døgum. Føroya Pro Vita er fel- agið, ið virðir rættin hjá ófødda barninum. Fel- agið skipar leygardagin fyri evnisdegi um ráð- geving í fosturtøku- spurningum. Evnisdag- urin verður skipaður í Mentanarhúsinum í Fuglafirði. Í samband við evnis- dagin, kemur Bente Holmgaard úr Danmark at halda tríggjar fyri- lestrar. Heitið á fyri- lestrunum eru: 1) Hvussu meinigheitir ella samkomur kunnu gera mun í okkara samfelag 2) Hvussu kenslur fáa mál í ráðgevingini 3) Hvussu trívist ein best sum ráðgevi Bente Holmgaard er út- búgvin lærari og er leið- ari á fosturtøkutelefon- ini hjá felagsskapinum "Retten til liv" í Dan- mark Evnidagur er almennur og byrjar kl. 10 Andrias Petersen er ikki nógv fyri brævinum, hann hevur fingið frá landsstýrismannin- um í heilsumálum. Tað er eitt stak óheppið tekin at senda kommunulæknunum, at teir ikki halda lógina, og tað er at meta sum eitt mis- álit, sigur kommunulæknin í Norðagøtu. Mynd: Savnsmynd Andrias Petersen sigur, at Bill Justinussen ger fosturtøkurnar til ein trupulleika. Onnur lond misunna okkum fyri fáu fosturtøkurnar í Føroyum, og tí eru fosturtøkurnar ein falskur trupulleiki í Føroyum, sum ikki er til staðar, sigur hann Kelda: Hagstova Føroya C M Y K 7 6