mikudagur 21. mai 1997síða 9

Nr. 93 — 21. MAI 1997 tíðindablaðið Må } Fa John Smith: Hægsta virðið må varðveitast — Kunnu vit varð- veita optimala virðið á fiskinum, so ber eisini til at fáa betri prís. Og tá veksur útflutn- ingsvirðið, sigur John Smith GRÆKARIS DJURHUUS MAGNUSSEN Skulu føroyingar megna at hækka útflutningsvirðið á fiski úr umleið 900 mill: num krónum upp í millum 3 og 4 milliardir krónur, er skynsamari hagreiðing utt an iva ein teinur á leiðini Men tað er eisini neyðugt at finna út av, hvat slag av veiðu loysir seg best. Hvor vera gevur besta prisin feskur fiskur, ísfiskur ella frystur fiskur? John Smith vísir á. at sum er geva eimi 110-120.000 tons eitt útflutningsvirði upp á millum 850 og 1.000 milliónir krónur. Miðalprís urin fyri kilo ráðfisk liggur tá millum 7,50 og 8,50 krónur. Tað er hesin prís- urin, sum eigur at verða betri. Og tað er hendan prís in, John Smith ynskir at gera nakað við John Smith sigur tað vera skeit, tå ført verður fram, at botnfiskatilfeingið ikki hevur størri virði enn tað, vit kenna frá almennum hagtølum Hetta er sagt okkum lika sidani 1964, tå øll flak aframleiðslan varð løgd um ul blokkframleiðslu, sigur John Smith I 1988 førdi táverandi fiskasølustjårin, Birgir Danielsen, fram, at "føroy ingar útflyta sín fisk fyri hálvan prís“ Tvey ár seinni, tá fyrsta landingin fór fram uttan fyri skipanina, vórðu prog fingin ul vega fyri í Skot andi, at:vit høvdu selt fiskin fyri hálvan prís í samfull 28 ir, sigur John Smith Soleiðis sum fiskivinnan er sett saman i dag, ber stórt sæð bara til at fram leiða somu vøruna. So leiðis sum vit hava gjørt tað í skjótt mong år Men kunnu vit fáa eina hug burðsbroyting í fiskivinn uni, so standa nógvir møguleikar upplatnir fyri okkum, heldur John Smith Mynd: Jens Kristian Vans Feskur fiskur gevur besta prísin John Smith heldur, at til ber innan allar veiðihættir at hagreiða fiskin betur, so at góðskan verður nógv betri Ikki bara umborð á trolarum og línuskipum, men eisini umborð á útróðrarbátum Til ber at fáa sonevnda HSV-útgerð, sum hóskar væl sjálvt til féroyskt smíð aðar bátar John Smith Hann hevur sjálvur tekn að ma. Fugltúgvuna. Og umborð á henni nýta teir ett slag av HSV-útgerð Í stuttum kann sigast, at við HSV-útgerðini er lætt at hagreiða fiskin væl og virði liga. Fyrst verður fiskurin blóðgaður og reinsaður Síðani verður hann lagdur í eitt kar við rennandi sjógvi, meðan hann blødir út í eimar 10 ul 15 minuttir Nú verður fiskurin vask aður í einum eðrum kar, og síðani ísaður í smærri kass ar. Hevur fiskurin ikki ligið á dekkinum í longri tíð, áð renn hann verður blóðgað ur, ella hevur hann ikki ver ið deyður í longri tíð, so fæst optimal henda hátt John Smith heldur, at fer fiskivinnan í framtíðini at leggja dent á skynsamari hagreiding, so fer ivaleyst sigur góðska á at verða talan um tríggjar fiskamarknadir”: Marknað fyri frystan fisk, isfisk og feskar fiskavørur. Utflutn ingsvirðið á fiskavøruni er rættiliga ymiskt á teimum trimum marknaðunum Sambært útrokningunum hjá John Smith sæst, at verður alt botnfiskatilfeing ið sær roknað í teir tríggjar bólkarnar, verður úrslitið nakað soleiðis A) Feskar fiskavørur (við eini årtøku upp á 75% av í alt 110-120.000 tonsum) á feskavørumarknadin 90.000 X 40 krónur kilo = 3,6 milljardir krónur B) Feskur fiskur å fesk- fiskamarknaðin (urtøka upp > A RE á umleið 100%): 120.000 X 16 krónur kilo = 1,9 milli- ardir krónur C) Frystar fiskavørur á vanligu/trad. marknaðirnar (úrtókan bert 42%): 50.400 tons X 20 krónur kilo = 1.008 milliardir krónur A hesum sæst rættiliga greitt, at bólkur A, feskar fiskavørur, gevur besta úr slítið, neyniliga 3,6 milli- ardir krónur í útflutnings virði árliga Hesum máli meti eg tað bera til at røkka, fara vit skynsamiliga fram í allari fiskahagreiðingini. Men tað krevur eina hugburðsbroyt- ing, og tað krevur eisini nakað av útskifting í fiski- flotanum, heldur John Smith Hann heldur kortini, at við einum góðum vilja, so kundu vit rokkið málinum eftir umleið tíggju árum Og innanfyri næstu tvey árini skuldi borið til at fing- ið gjørt ávísar broytingar, so at umleið 30.000 tons av samlaðu veiðuni kundu far- ið av landinum fyri hægsta virðið, sigur John Smith Hann tekur kortini aftur í aftur, og heldur tað vera eitt syrgiligt paradoks, at tað, føroyska fiskivinnan hevur fingist við nú í 30 ár, nevni liga ísfiskurin og blokkurin, gevur so greitt vánaligasta úrslitið Lyfta vit í felag, so hagreiðingin av fiskinum verður nógv betri, so kann útflutningsvirðið hækka við milliardum av krónum sigur John Smith Slík tel tala fyri seg, og slík tel áttu at fingið føroy- ingar at ressast. Attu at fing- ið fiskivinnuna alla sum hon er, at gjørt nakað munagott, so vit fáa tað úrslit; fáa tað góðsku, og í seinasta lagi tann prís, sum veruliga kann fáast fyri fiskin, sigur John Smith millum annað