leygardagur 7. juni 1997síða 11

AK! BERTHOLDSEN Kanska kann hetta vera við til at minna okkum á, at verulerkin er fjølbroyttari at tað musikalska ríkidómið er stórri. enn vit dagliga ganga og halda Það. sum Eivind Wevh« mpaæ til, tå ið h hetta, er forkunnuga fløga sum nú er komin út við vis u- og kvædaløgum Tad er Plátufelagið Tutl sum grundlógardagin. hos dagin, gav fløgu út við 34 vísu og kvædaløgum i nógvum ymsum brigdum Iey verða kveðin vid løg um, sum ikki eru so ofta at hoyra nú á døgum Og tað er kanska ikki so legi. tí nógvar av upptøku num eru rættiliga gamlar Tær elstu eru heilt frå 1902, men tær nýggjastu eru frá í ár Endamálið við fløguni er fyrst og fremst at varðveita og skjalprógva sjálv løgini Tvs, at á fløguni eru ikki nn seg kvæði og vísur í fullari longd Allar upptøkurnar eru Kári Sverrisson vid fløguni, longsta er góðar fimm min uttir, men tær flestu eru styttri enn tveir Men hetta merkir so eis im, at bara summi løg eru við í fullari longd, tey flestu eru kutað, summi heilt nógv Við fløgum er eitt lítð hefti við frágreiðing í um tær ymsu upptøkurnar Men Tutl ger vart við, at tað er ein feilur í heftinum so al tey, sum keypa fløg una, fáa eitt nytt At fløgan kemur út 5. juni er kanska ikki heilt av til vild, tí hetta er fæðingar dagurin hjá Mortani Nol sé. sum kann sigast var tann fyrsti, sum av álvara fór undir skipaða innsavn ing av kvøding við band upptakara Fleiri virðismíkil søvn Fløgan er urslitid av ein- um samstarvi imillum Kåra Sverrisson í Saltangará sum tók stig til hana, plåtu felagið Tutl og Feroyamáls deildina á Fróðskaparsetrin- um A stuttum hátíðarhaldi nirði hjá Tutl í Fútastovu í Vikuskiftið Vikuskiftið Musikalska ríkidómið er stórri enn vit dagliga ganga og halda k 5 Plátufelagið Tutl heldur nú til i Fútastovu, nirði vid Kongabrúnna. Hósdagin var samkona inni á Tutli tí nú kunnu tey leggja enn ein varða afturat øllum teimum plátum, bondum og fløgum, tey hava givið út igjøgnum árini. Tað er ein forkunnug, og forvitnislig fløga við vísu- og kvædaløgum, tyey flestu slik, sum ongantíð, ella sjálvdan eru at hoyra Td. hevur útvarpið gjøgnum árini bygt upp eitt stórt bandasavn, har sum lokal kveðingar- og dansi tradition er fest á band Men eisini í fimtiårunum, blivu upptøkur gjørdar fyri Flúgvandi Biðil“, sum hann sjálvur tók stig til við vísu- og kvæðalegunum. Tær elstu upptekurnar eru frá 1902. Upptøkar eru eisini frá tjúgunum Tær yngstu eru frá í ár. Í flestu forum eru bara stutt brot. Stytsta lagið eru bara 11 sekund stuttar, øgiliga stuttar Tann stytsta er ikki meiri enn II sekund og tann næst stytsta er 12 sekund. Tann summar Havn, segði Eivind Weyhe, at tað eru nógv virdismikil søvn til av okkara niður- arvaða kvæða - og vísu- skatti tað føroyska útvarpið og sendar í danska útvarpinum sunnudagar áðrenn Útvarp Føroyar sá dagsins ljós Hesi søvn eru nú á fróð- skaparsetrinum Hetta eru alt upptøkur frå pionertíðini hjá ljóð bandinum, ella stálbandin um, sum tað nevndist tå Men fyri ta tid høvdu eisini upptekur gjørdar, men tað var við tí meira primitiva tólinum, sum nevndist fonografurin við voksvalsunum, sum bara kundi taka upp heilt stutta tíð ísenn A tann hátt hava vit upp tekur heilt aftur frá aldar mótinum Ein pionerur Skulu vit tosa um at festa kvæði og vísur á band, slepst ikki uttanum at nevna Mortan Noilsøe Hann var tann fyrsti, sum av álvara fór undir skipaða innsavning av kvøding við bandupptakara Hann var í fimti- og sekstjárunum knýttur at Institutt for folkeminnevit- skap å universitetinum i Oslo, fyrst sum lesandi síð- ani sum granskari Tá ið hann var heima i Føroyum um sumrarnar í savningarørindum, tók hann kvædi og visur upp frå nógvum heimildarmonnum kring landið Ferðandi bandupp- takari Tá ið hann kom á Fróðskap- arsetrið í 1972 hevði hann alt hetta velduga banda- savnið við sær og gjørdi tað til grundarlag undir banda- savninum á Føroyamåls- deildini Samstundis helt hann fram við sínum upptøkum, sum hann í fleiri fórum skipaði soleiðis, at lánti kvødarum kring landið ein bandupptakar, sum hann lærdi teir at brúka, so kundu teir, tá ið tað lá fyri, sjálvir kveða inn á band, tað teir dugdu. A tann hátt eru fleiri ser- søvn blivin til, har ið ein- stakir kvødarar hava kveðið so at siga alt tað, tað dugdu. Eivind Weyhe segði, at sévn sum hesi hava ómet- aligt virði fyri tey, sum vilja granska okkara musikktrad- itión, soleiðis sum hon fyri- liggur í einum hópi av lok- alum frábrigdum Nýggjasti kvisturin en eitt er at savna og goyma. Annað er at fáa tað út til almenningin. Eivind Weyhe segði, at her hevði útvarpið gjørt ein stórt arbeiði. Hann nevndi eisini kvæðapláturnar, sum eru komnar. — Og tann nýggjasti kvist- urin er so henda fløgan, sum kemur út í dag. Sterri enn vit halda Eivind Weyhe segði, at tað er einki yvir at dylja, at gongdin er og hevur verið tann vegin, at vit fara burtur frá stórri fjølbroytni ul stórri og stórri uniformering, alt gerst meiri líkt og einshátt- að — Tað er so ein av prísun- um við framstigunum — Tí tað sum fyrst kemur fram og verður spælt um- aftur og umaftur, hevur lyndi til at vinna sær eitt slag av autorisatión og at troka teir sjáldsamaru vari antarnar til viks, so at teir at enda verða gloymdir heilt Hetta er bæði galdandi fyri tekstir og løg, eins væl og fyri sjálvt dansi-og kvað ingarlagið — Kanska kann ein útgáva sum henda, sum inniheldur løg, heilt afturi frå 1902, og fram til dagin í dag, frá nógvum bygdum, vera við til at minna okkum á, at ver- uleikin er fjølbroyttari og tað musikalska ríkidsmið stórri, enn vit dagliga ganga og halda, segði Eivind Weyhe.