týsdagur 24. juni 1997síða 7

Nr. 117 — 24. JUNI 1997 tidindabladid 7 Funnið stort korallriv vid Føroyar TP at om Jan MULLER Havfrødingar siga seg hava funnið eitt risastórt korallriv norðan, eystan og sunnan fyri Føroyar. Tað sigst vera fleiri túsund ára gamalt og eru gjørt úr „coral polyps“, smá djór, sum hava lagað seg til lívið á sera stórum dýpi Hetta verður upplýst í fleiri av bretsku og skotsku blødunum í gjár. Tað verður so tengt at:leitingini eftir olju og royndunum hjá fel- agsskapinum Greenpeace at steðga hesi leiting Uppdagingin hevur fingið menn at seta stort spurn artekin vid ta oljuleiting. sum fer og skal fara fram á Atlantsmótinum Bretska blaðið The Guar dian skrivar, at oljuleitingin norðan og vestan fyri Skot land er ein hóttan móti korallrivinum, sum hevur yvirlivað í einum øki, sum verður mett at vera ettt av teimum elstu og mest oyðnu á jørðin: Hetta er komið fram á eini ráðsteynu. sum Green peace skipar fyri í London nú um dagarnar. Nakrir vísindamenn halda, at kor allrivið, sum kann vera so gamalt sum seinasta ístíð, møguliga vil visa seg at vera tann mest týdninga vistfrødiskipanin = (øko- skipan) í Norduratlantshavi Tað kann eiga lívið í meira enn 800 sløgum av fiski og ymsum havdýrum. Tað varð gjørt av kaltvatnskorall- polyppinum „Lophelia pertusa” Blaðið skrivar, at økid, har hetta stóra korallrivid er, nú verður hótt av fleiri av heimsins størstu oljufel- øgum, sum halda, at olju- goymslurnar her eru uppá einar 1,2 milliardir tons ella nógv størri enn tær í Nord ursjónum BP skal sum fyrsta olju felag nakrantid fara undir oljuframleiðslu frá For naven keldum í hesum árinum Sambart The Gvardin tara havbiologar, sum eru við á ráðstevnuni hjá Green peace, at mæla stjórnini til at gevast við víðari olju- leiting, til ávirkanin á ko- ralirivið og annað liv í havinum er kannað Greenpeace heiður. at loyv- ini, sum eru givin olju- feløgunum í april í ár, eru ólóglig og hevur longu mótmælt hesum hjá euro peiska dómstólkinum. Æt lanin er nú eisini at:fara til bretskar dómstólar fyri harvið at tvinga ráðharrar at taka stig til eina um hvørviskanning av økinmum Annars hava bæði stjórn in og fleiri oljufeløg longu tíkið stig til at kanna um- hvervið. Vísindamenn, sum standa Greenpeace nær, halda. at øll oljuleiting eigur at verða steðgað, meðan kanningarnar verða gjørdar Teir ávara um, at koral Irivid kann verða skatt av sedimentum frá boringini og kann eisini verða ávirkað av kemiskum evnum frá | boring. Alex Rogers frå | „Marine Biological Asso- | ciation“ sigur við blaðið, at uppdagingin av hesum stóra | korallrivi kemur heilt åvart Stor kanning Í skotska blaðnum Press á | Journal verður skrivað, at oljufeløgini og bretska stjórnin eru farin saman um | at gera eina stóra kanning | av havøkinum vestan fyri | Hetland. Verkætlanin hevur fingið heitið „MIME“ Endamálið við hesi verkætlan er at minka mest møguligt um skaðiligu árinini á umhvervið frá oljuvinnu á djúpum vatni Ein partur av kannngini er nettup at fáa meita at vita um umrøddå korallriv. Teir, ið fíggja verkætlanina, hon kostar 20-25 mill. kr., eru The National Environment Research Council, The En- gincering and Physical Sciences Research Council, DTI og eitt samtak við fleiri stórum oljufeløgum Verkætlanin er rættiliga umfevnandi. Hon fevnir m.a. um samspælið millum kemi og biologi á hav- botninum og í havinum, ein kanning av at finna besta hátt at kunna taka sær av Beint eftir summarsiglingina verður skipað daga cruise-ferð. Steðgað verður ein heilan dag í hverjum av teimum 4 høvudsstødunum. fyri eini 10 Skipað verður fyri áhugaverdum útferðum hvønn dag, meðan Norrøna liggur við evnum, sum stava frá boring og sum kann skaða umhvervið o.a Endamalið við kanningini sum heild at skilja betur eitt umhvervið við so djúpum vatni og øllum ti, sum er knýtt at ti. Vitanin um slíkt økid er nógv minni enn vitanin vit í dag hava um eitt nú landsgrunnin. Sum so verður tað serstakliga Atlantsmótið, sum fer at verða kannað Ætlanin er at' fara undir verkætlanina 1. juli og fer hon at taka try år. Leidarin fyri Mime, Dr. Jonathan Williams sigur, at MIME fer at útvega okkum vitan, sum ídnaðurin hevur brúk fyri til tess at kunna bera seg rætt at í hesum so viðkvæma umhvervinum Í greinini í skotska blaðnum verður eisini víst á, at kanningin kemur ikki inn á ta møguliga ávirkan, sum fiskiveiðan á djúpum vatni og sum er nógv økt av bæði sponskum og fronskum - on nú eisini bretskum - trolarum, kann hava fyri korallrivid Hesi skip toga sera tunga útgerð eftir sær, sum kann skaða eitt slíkt korallriv Sambart blaðnum so er slík veiða higartil sloppin undan reguleringum að verður annars arbeitt við eini stórari umhverv- isætlan á føroyskum øki Henda ætlan verdur fyri- reikað í løtuni og fara fleiri av oljufeløgunum, sum hava áhuga fyri føroyska økinum, at vera við Herfyri varð lýst eftir fólki í Føroyum at vera samskipari av kanningini Tað er annars Halvor Snar- vold frå AMG-samtakinum, sum er leidari av kann- ingini Cruise - - ferð til norðurlendsku høvudsstadirnar Oslo, Stockholm, Helsinki og Keypmannahavn 6. - 15. september Í Oslo mánað. 8. sept. kl. 8: 00 - 17:00 Å ferdini verdur skipad "4 Farið verður úr þú -. Í — Feroyum leygard. EF 66. sept kl.10:00, komið Í — verður aftur månad. 15. sept. kl.14:00 fyri góðum undirhaldi "" Í Stockholm mikud. 10. sept” 4 kl.9:00 -48:00 Um á vaksin eru í ferðalag í einum 4-koyggjukamari, fáa tann 3. og á. ferðandi ávikavist 20 og 40% í rå TA. 5å KNDP en P. Í Helsinki lisd. 11. sept. Í 8-0 Me LINE rr. 15900 Fyrivarni verður tíkið fyri broytingum