mikudagur 25. juni 1997síða 5

Tse || OA Nr. 118 — 25. JUNI 1997 tidindabladid SÚ f Nýggj bók um føroyska búskapin: Skal vera við til at menna og fjøltatta føroyska búskapin Jan MULLER Í hesum døgum er komin út ein fyri føroysk viðurskifti heldur sjáldsom bók. Hon snýr eg um nakað, sum vit føroyingar ikki halda okk- um vera nóg stinnar og góðar til, nevniliga búskap Bókin eitur „The Faroese Economy in a Strategic Perspective“. Tað er Lise Lyck, sum undirvísir á handilsháskúlanum í Keyp- mannahavn, ið er ritstjóri Tað er NordREFO, „Nor- diske Instituttet for regio nalpolitisk forskning“, sum gevur bókina út Hetta er fyrstu ferð bók er givin út, sum gevur eina samlaða mynd av føroyska búskapinum. Hyggja vit í innihaldsy virlitið síggja vit at evnini eru mong og fjøl broytt og har eru bæði før oyskir og útlendskir rit- høvundar, sum hver í sínum lag royna at viðgera tey ymsu evnini og koma við sínum boðum uppá fram- tíðina. Higartil bara fiskivinna Um bakgrundina fyri bók ini er at síga, at Føroyar fram til búskaparligu krepp una var tann einasti bú skapurin í heiminum, sum megnaði at utvikla ein væl- ferðarbúskap, sum fult og heilt varð grundaður á eina „specialiseringsstrategi fyri fiskivinnuna“ Kreppan hevur sjónliga vist, at tað ikki longur er møguleiki fyri at sameina ein javnan vælferðarútvik- McAfee - heimsins stórsti framleiðari av antivirusforritum, hevur júst røttu og bestu forritini til at verja tygara dáta móti skaðiligum telduvirusum. VIRUSSCAN"" - Finnur og burturbeinir i kend og nýggj teiduvirus á disklum, fløgum, harðdiskum og líknandi dåtagoymslum. VirusScan fæst til DOS Windows. OS/2, Machintosh og UNIX WEBSCAN"" - Kannar forrit og dåta, ið verða måttikin um internetið. WebScan virkar saman við NetScape, MS-Explorer og fleiri øbrum internet forritum NETSHIELD"” - Verður lagt á net-servaran og kannar øll dáta og forrit, ið verða goymd ella lisin á servaranum NetShield fæst til WEBSHIELD "* - Ein sokallabur "Firewall" ið verjir Web-servaran móti telduvirusum me BOOTSHIELD"” - Verjir móti bootvirusum vid at kanna bootsectorin tå teldan startar ROMSHIELD"" - Er ein bootprommur, ið verður settur á netkortið. RomShield kannar bootsectorin fyri telduvirus áðrenn stýriskipanin verður innlisin * } F b ? Bjarne Lindstrøm, stjøri å nordurlendska stovninum fyri regionalpolitiskari gransing og Lise Lyck, ritstjóri av nýggju bókini handaðu løgmanni Ed- mundi Joensen fyrsta ein takið av nýggju bókini Mynd Jens K. Vang ling við fiskivinnuni sum einastu berandi vinnu Hetta kann so hava við sær, at tú kanst leggja teg eftir at fáa økt um tað, sum eisini verður nevnt ,overførsels- indkomster” ella fremja eina „diversifikatión“ av sjálvari framleidsluni, soleiðis at aðrar vinnu kunnu stuðla uppundir inn- tøkurnar frá fiskivinnuni Bókin, sum her verður umrødd, er skrivað við tí í huga, at ein diversifika- tiónsstrategi verður brúkt. loysnir Búskaparliga kreppan í Føroyum gjørdist skjótt eis- ini til eina politiska kreppu og eina kreppu millum Dan- mark og Føroyar. Danskur politikkur varð meir" ella minni kroystur inn á føroyingar, og ein lítil herur av í høvudsheitum donsk- um serfréðingum gjørdi „Feroyaloysnir“. Bókin er skrivað út frá einum sjónarvinkli, at før- oyskir trupulleikar krevja .Jøroyskar loysnir“ og síðani eini mobilisering av føroyskari ekspertisu Bókin er so eisini skrivað út frá tí sannføring, at føroyski búskapurin hevur meira brúk fyri interna- tionalisering og globali- sering og hetta krevur so aftur búskaparbókmentir á enskum máli Endamálið við bókini er at geva eina samanhangandi mynd av føroyskum vinnu- lívi, sum so kann vera eitt utgangsstødi fyri eina vinnustrategi. Við undan taki av landbúnaði og fyri- siting er hetta sambært Lise Lyck, ritstjóra eydnast Ætlanin er so eisini, at bókin skal vera ein góð grundbók í búskapi fyri útlendingar fyri harvið at økja um vitanin um Før- oyar Bókin skal eisini vera brúkt við tí fyri eygað at fáa fløgur gjørdar í Føroyum Somuleiðis skal hon verða brúkt í undirvísingini og útbúgving í Føroyum. Eis- ini kann hon kom væl við, tá neyðugt er hjá bæði tí almenna og virkjum at finna fram til veikleikar og styrki í teimum ymsu vinnugrein- unum Eitt endamál við bókini er so eisini at fáa eitt breitt tjak um vinnuspurningar og búskap. Samanlagt kann sigast, at hon skal vera við til at gera føroyska buskap meira fjøltáttaðan Lise Lyck sigur, at tað hevur verið bæði drúgvt og strævið arbeiði at gera hesa bókina til veruleika. Hon heldur, at tað er sera av gerandi, at:tað ikki verður steðgað á við hesi bókini, tí endamálið við henni er júst at fáa fólk at taka nýggj stig, sum kunnu gagna føroyska samfelagnum bæði í dag og í framtíðini avgerandi M.a. heldur hon, at tað kundi verið áhugavert at skipa fyri eini altjóða vinnu- rådstevnu í Føroyum møgu- liga fyri at halda 50 ára dagin fyri Heimastýrinum Stovnsetan av einum vinnuráð, sum fevnir bæði um føroyingar og útlend- ingar. Hesi kunnu so eina ferð um árið koma við vinnupolitiskum tilmælum Eitt annað hugskot er at skiapa fyri eini norður- lendskari ella norðuratlant- iskari vinnumessu í Før- oyum Eisini kann tað hava stóran týdning at skipa eina føroyska vinnuskråseting. Fjølmidlar stóran tydning og åbyrgd Av ødrum kann nevnast eitt opid vinnuuniversitet, har tað verða hildnir fyrilestrar í útvarpi um stovnsetan av sjålvstødugum virki, mark- eting, design, sølu- møguleikar, joint venture, mangament osfr. Lise Lyck nevnir eisini eitt vinnuforum å Inter- netinum sum ein møguleika umframt at fåa vinnulæru inn í skúlarnar sum yrkis- grein. Hon heldur tað hevur stóran tydning, at føroysku = Innihaldið í bókini Preface Lise Lyck 1. Facts about the Faroese Islands Lise Lyck 2. Introduction Lise Lyck jø . Methodological Approach Lise Lyck 4. Faroese Fisheries Kjartan Hoydal S. Fish production and Exports Niels Sørensen 6. Fish and Fishery Oli Jacobsen 7. Aquaculture - Fish Farming on the Faroese Islands Andrias Reinert 8. Other Manufacturing Industries Rúni Hansen 9. Production of Private Services Bjarni Olsen 10. Transport Thomas Magnussen 1i. Tourism Jan Mortensen 12. School Education in the Faroese Islands 13. Knowledge Infrastructure Signar Heinesen & Wilhelm Petersen 14. Banking and Financing Malan Johansen 15. Mortgage Credit in the Faroe Islands Kai Lemberg 16. The Faroes' Exchange Rate System Thomas Dam 17. Towards a Faroese Oil and Gas Regime? Strategic Options Jerome D. Davis 18. Oil — The Potential Contribution by Oil to the Faroese Economy Ami Olafsson 19. Labor Force in a Dual Strategy Jógvan Mørkøre 20. The Editor's Strategic Considerrations on the Faroese Economy Lise Lyck fjølmiðlarnir royna at taka tráin upp og fylgja upp tí, sum kemur fram í bókini fyri harvið at skunda undir eina sunnan og skilagóðan vinnulívsútvikling í Før- oyum.