leygardagur 12. juli 1997síða 14

tíðindablaðið ST Nr. 131 — 12. JULI 1997 Hans sigldi við bæði norskum, kanadiskum og amerikonskum skipum. Hans uttast til høgru kensluborið. Øll vóru so blíð og tóku væl ímóti mær, ja eg kendi meg alt fyri eitt sum part av familjuni. -Hevur tú hugsað um, at tú kanska líkist fleiri av tínari familju her? -Eg havi lagt il merkis, at tá tey tosa sínámillum á føroyskum, so dugi eg at skilja á teimum, at tey siga, at eg líkist eitt sindur henni og eitt sindur honum. Ég dugi eisini at síggja, at páp! mín líktist fleiri av fam- iljuni her -Hevur tå so tosad vid nakran í Fuglafirði, sum kundi fortelja tær nakað um pápa tin? -Eg havi bert mett einum persóni í Fuglafirði, sum mintist pápa min frá sem- astu ferð hann vitjaði í Føroyum. Tað var á vetri í 1916. og tá var hann 20 ára gamal. Tað er Petur Bjarna- stein, sum í dag er nøkur 90 ára gamal Jennifer sigur annars, at tað er hent so nógv uppá so stutta tíð, at hon ikki rætti- liga hevur havt tíð at hugsa alt igjøgnum. Hon hevur so tikið rúgvu av myndum at vísa familjuni í statunum og ikk: minst beiggjanum Petur, sum ikki slapp vid hesaferð -Ikki minst maður mín og børnini, Jonathan og Na- tasja eru so altråd eftir at vita, hvussu gongst. Longu tá eg tosaði um at fara til Føroya at leita eftir familj- uni her, fóru tey á bóka- søvnini i San Fransisco at leita eftir bókum um Før- oyar. Tær vóru sjey í tali, men tær flestu vóru so gamlar, ja upp til 80- 100 ára gamlar Tað skuldi so vera Inter- netið, sum gav teimum meira tíðarhóskandi upp- lýsingar -Tá vit funnu Ferða- mannastovuna á internetin- um fingu vit bøkur og myndir sendandi. Ég var rættiliga ovfarin, tí eg heyði ikki roknað við, at tað var so grønt í Føroyum, og so kendist tað so løgid, at her vóru eingi trød Ni eg eri i Føroyum dugi eg eisini betur at. imynda mær, hví pápi mín búsetti seg í San Fransisco, tí tað er meinlíkt Føroyum, við havinum og víkini. Jennifer sigur víðari, at hon roknar við, at beiggi hennara fer at koma til Før- oya eisini at hitta familjuna. Hann hevur arbeitt sum elektrikkari í 30 ár men er givin við tí og stendur í dag fyri tónleikinum í eini kirkju Giftist í San Fransisco Men hvat veit og minnist Jennifer so um pápa sín! -Hann var føddur í Fugla- firði í 1896 og fór til sjós sum 14 ára gamal. Í 1913 var hann við norskum skipum og sigldi kring allan knøttin. I 1921 var hann við kanadiskum skipi, og árini 23 og 24 sigldi hann millum San Fransisco og Mel- bourne í Australia Jennifer sigur, at nøkur fá ár, áðrenn pápin doyði, fekk hon hann at tosa á band um hesi árini til sjós. Undir fyrra heimsbarda sigldi hann uppá India. og tað var ikki vandaleyst, tí hvitir menn vóru ikki vælkomnir har. Ein ferð heyði hann lagt serligan dent á, var tá skipið hann var flutti leyvir, tikarar og onnur villini djór til djóragarðin í San Fransisco Jennifer greiðir frá, at Hans fyrstu ferð metti mammu síni í 1922 ella 23 í San Fransisco. Hon ar- beiddi tá hjá Frelsunnar- herinum á havnaøkinum í býnum. -Pápi vildi giftast henni. men hon giftist tó einum ødrum manni og flutti til Arizona at búgva, har hon fekk seks børn. Tá maðurin doyði, fór hon heimaftur til Oregon, haðani hon varð, og tað var á leiðini til Ore- gon, at hon støkk inn á gólvið hjá systrini í San Fransisco og har vildi tilvildin, at hon hitti pápa aftur. Tey blivu so gift nøkur ár seinni, so hann hevði bíðað leingi Hans tók sær av børn unum hjá konun: sum sími egnu børn. So sman við Jennifer Peter hann hevði falt 8 børn at føda Hans doyði i 1979, 83 ára gamal. Konan doyði í jan- uar mánað í ár, 94 ára gom ul Kærleikasø Men hvi sleit Hans øll bond við Føroyar spurdu vit dóttrina! -Visti eg tað skuldi eg sagt tykkum tað. Seinastu ferð hann var í Føroyum var í 1916 ella 17. Hann var her í hålva aðru viku. Eg haldi ikki hann royndi at koma aftur til Føroya eftir hetta men gjørdi istadin av at seta búgv í California -Hví vildi hann gloyma Føroyar? -Eg veit tad ikki. Ein kann bert gita og spekulera Møguliga finst partur av svarinum í teimum mongu brøvunum, sum eg nú havi fingið fólk í Føroyum at umseta fyri meg Tað kundi sjálvandi eisini hava nakað at gera við, at tað var so langt burturi. Tá tað í dag kennist sum Før- oyar liggja ómetaliga langt vekk, hvussu mundi tað so ikki kennast fyrst í hesi øldini spyr Jennifer! Hon sigur, at tað millum brøvini finst ein stakkur, sum er brævaskifti millum Hans og so Marin Poulsen, sum búði í Fuglafirði. Hetta er ein sonn „Lovestory“, ein kærleikssøga, og ein skilur, at tey hava verið góð, men av tí at hesi brevini ong- antíð eru umsett til enskt, kennir hon heldur ikki alt innihaldið í teimum. Og veit tú heldur ikki, hvussu tað endaði millum tey bæði Men tað fer hon so kanska at fáa okkurt at vita um, nú brøvini verða umsett -Eg veit ikki, hvussu oft ani hann skrivaði henni brøv aftur. Men hann fekk Sálmabókin var ein av teimum fáu ognarlutunum hann hevdi úr Førøyum og sum dótturin nú 75 seinni kann vísa skyldfølkunum í Fuglafirði nógv brøv úr Føroyum Mær er so fortalt, at hon doyði í 1967 Jennifer sigur víðari, at millum tey seinastu brevini Hans fekk úr Føroyum vóru tvey frå påpanum. Í seinasta brævinum er hann ikki sørt illur um, at Hans ikki vildi koma heimaftur. Familjan bad hann so inniliga um at koma heimaftur. - uttan úrs- lit -Tá hon so einki hoyrdi aftur frá honum hevur hon helst hildið, at hann mundi vera deyður í tí herviliga jarðskjálvtanum, sum var í San Fransisco í 1924 -Eg haldi hann skrivaði seinasta brævið heim í 1924, men tað er møguliga ikki komið fram og so hoyrist ikki meira. Eg haldi hann trúði, at mamman varð deyð fleiri ár, áðrenn hon fór av verðini. Hon doyði í 1932 og pápin í 27 musikalskur Hans var 50 år, tå Jennifer varð fødd. Hon minnist, at honum dámdi so sera væl tónleik og spældi eisini sjálvur, fyrst saksofon í ein- um orkestri og seinni mandolin. Hann var sera musikalskur og dugdi væl til alt, sum hevði við hend- urnar at gera. Hann hevði sær eitt arbeiðsrúm í kjall aranum, har hann m.a bygdi eitt ein metur langt skip. Tað hevur sonurin Petur í dag. Um tað musi- kalska er at síga, at tað liggur til tey í Lonafamilj- uni at vera musikalsk -Påpi var annars ein sera tigandi maður. Vit hoyrdu hann ongantíð tosa sítt móð urmál. Føroyar hoyrdu til Danmark, so spurdi onkur hann, hvaðani hann kom, segði hann, at hann var dani Eg spurdi hann onkuntíð, um hann ikki kundi siga okkurt á føroyskum, men hann segði, at tað var so langt síðani, at hann heyði gloymt tað. Men accent- inum slapp hann ikki undan Tað var altíð so stuttligt at hoyra hann tosa amer! kanskt Hvat hugsaði Hans! Søgan um Hans Jacobsen er helst ikki øll komin fram fyri ein dag. Nakad fæst so at vita frá teimum mongu brøvunum, sum nú verða umsett. Hetta er so eisini fyrstu ferð, at fólk í Før- oyum hava høvi at lesa brevini, sum skilfólk teirra og onnur skrivaðu til Hans í Amerika. Men um vit nakrantíð fáa svar uppá, hví Hans Jacob- sen ikki kom aftur til Før- oya ella ikki lat hoyra frá sær eftir 1924 til hann doyði í 1979, er ilt at siga Kanska okkurt meira kemur fram fyri ein dag, tá hitt syskinabarnið, Petur, kemur til Føroya at vita. Og hver veit, kanska okkurt av føroysku syskinabørnunum fer at nýta høvi til at leggja sær leiðina til San Fransisco og síggja staðið, har skil- maðurin Hans í Lon baldist meginpartin av ævi síni Jógvan Arge á Varmakeldu: Fuglfirðingar um allan heim fylkist! Í sambandi við at Jógvan Arge setti varmakeldu stewnuna nam hann eisini vid søguna um Hans í Lon Vit prenta røduna Soleiðis kundi yvirskrivtin verið til hesa Varmakeld una, tí tað man vera sjáld samt, at ein stevnubygd í somu viku, sum stevnan skal vera. fær vitjan heilt hinumegin frá á knettinum av ókunnufólki, ið leitar eft ir sínum uppruna Tað er eisini sjáldsamt, at menn og kvinnur, sum eru farin um dustsins ár, brád- liga fáa tey boð, at tey eiga tvey sprelllivandi systk inabørn yviri í San Fran- sisco í California, sum tey ikki hava havt mindsta var- huga av. Hetta er næstan, sum tá tann burturvilsti sonurin kom aftur í aftur. Og aftur í aftur er hann komin - Hans Jac- obsen, sum ongin av skyld- fólkunum í Lon her í Fugla- firði hevði hoyrt nakað frá ella sæð nakað til síðani 1924 Tey hava hildið, at hann var burturgingin í tjúgunum ella undir krígnum, men veru- leikin var, at sambandið bara slitnaði. tá hann legðist uppá land í Amerika, og nú hevur dóttir hansara syrgt fyri at knýta tað aftur Tu kanst gera tær tinar tank ar um, antin Hans í Lon gloymdi Føroyar. Tað gjørdi hann kanska, men tunt er tað blóð, sum ikki er tjåkri enn vatn, og tí goymdi hann Føroyar. Tað, at hann ikki blakaði Feroyar burtur, er grundin til at sambandið er knýtt aftur Hevdi hesin hulni sjómað urin úr Fuglafirði ikki verið so umhyggin við teimum minnum, hann hevår um Føroyar, og heyði hann ikki goymt hvert bræv higani og hvert pappír frá síni gigling kring knøttin fyrst í øldini, so var onki samband i dag Og so høvdu eftirkomarar hansara í California ikki havt stórvegis møgulgikar fyri at finna sínar røtur, sum eru so týdningarmiklar fyri øll menniskju, og dóttir hansara Jennifer Henke, sum er her í dag, hevði ong- antíð fingið at vita, hvar vøggan stóð Varmakeldan er týdningar- mikil fyri allar fuglfirðing- ar. Hon er teimum í kjøti borin, um eg so má siga, og -