týsdagur 11. november 2003síða 4

6 Nr. 214 - 11. november 2003 Nr. 214 - 11. november 2003 7 - Eg kenni meg væl móttiknan og gleði meg at fara til verka sum kommunulækni í býnum. Men at koma til eina tóma læknastovu, har øll amboð og alt neyðugt medicin skal fáa til vega av nýggjum, er ikki heppið fyri læknadømi, sigur 33 ára gamli Christian Macshmann KOMMUNULÆKNI Steintór Rasmussen Nýggi læknin sum er settur at røkja triðja læknastarvi í Klaksvík er so smátt farin til verka. Hann hevur haft sína fyrstu vaktir um viku- skiftið og alla síðstu viku stríddist hann við at inn- rætta hølini, sum vóru púra skrallaði fyri øll tól, sum hava við læknaarbeiði at gera. - Tað var óneyðuga tung at byrja. Sjálv konsult- atiónin og læknataskan skuldi verið verið klár áðrenn læknin kom á stað- ið, sigur Chritian Macsh- mann, sum leggur afturat, at tað hevur kortini ikki skorta uppá góðan vilja frá Klaksvíkar Kommunu og Sosialu Deild í býnum, sum á bestan hátt hava roynt at fáa alt til vega, sum nýsetti læknavikarurin hevði tørv á. Valdi Klaksvík framum Norra Hóast nýggi lækni einans er 33 ára gamal, so hevur hann drúgvar royndir og verið víða um í útbúgving- arørindum og í starvandi praksis. Næstu fýra mánað- irnar skal hann røkja starv- ið sum kommunulækni í Klaksvík og hetta tekur hann sum eina avbjóðing. - Eg varð biðin av um søkja starvið og eg visti so nøkulunda hvat eg kom til. Annars var boð eftir mær í Norra, men eg helt at tað var meira spennandi at koma til Klaksvíkar. Eg havi verið í Føroyum áður, og eg haldi at landið er vakurt og fólkini vinarlig, sigur Macshmann. Hóast læknin er týskari, so tosar hann flótandi dansk. Hann viðgongur á ein lítillátnan hátt at hann allarhelst hevur eitt gott máloyri, men seinastu trý árini hevur hann mest verið í starvi í Norðurlondum. Seinast í Vesturnoregi nær- hendis Bergen. Tingini skulu rigga - Eg havi helst nakað av týskari perfektionismu við mær. Og eg má viðganga, at tað eru nógv viðurskifti her í býnum, sum eg vildi ynskt vóru øðrvísi. Sjálvur havi eg havt vaktini um vikuskifti og tað hevur verið ein frægari uppgáva at finna runt í Klaksvíkini, eitt nú tí at býurin er so illa uppmerktur. Nógvastaðni eru ongi húsaskelti og summar gøtur er illa upp- lýstar. Tað kann ljóða banalt, men hjá einum lækna sum hevur bæði tíðina og sjúkur at kempa ímóti, so mugu slík viður- skifti vera í lagi. Christian Macshmann heldur eisini, at tað er óheppið at skipanin við journalum og upplýsingum um sjúklingarnar er so avmarkandi sum hon er. - Tað kann ikki verða rætt, at ein nýggjur lækni skal leita og finna nýggjar upplýsingar fram fullkomi- liga av nýggjum, tá ein journalur finst til flestu sjúklingarar. Tað gevur bert læknum, sum framman- undan hava ríkiligt at gera, eyka arbeiði. Vil fegin steðga longri Nýggi læknin í Klaksvík hevur fyribils játtað at vikariera í Norðoyggjum fyribils í fýra mánaðir. Aftaná tað er hann sátt- málabundin til eitt starv í SuðurAfrika í tríggjar mán- aðir. Men hvat síðani hendir er rættuliga opið. - Eg vil fegin síggja eina meining í tí sum eg fáist við í lívinum. Og soleiðis er eisini við starvinum í Klaksvík. Tískil er tað ikki óhugsandi at eg seinni komi aftur hendanvegin, sigur Christian Masch- mann, sum um tvey til trý ár kann síggja fram til eina útbúgving narkosulækni. Jólaborð- halds- árstíðin byrjaði friðarliga LØGREGLU- TÍÐINDI Nú komið er út í no- vember mánað eru jólaborðhaldini longu byrjað. Hetta plagar at síggjast aftur í døgn- rapportini hjá løgregl- uni, men um farna vikuskiftið verður sagt av politistøðini í Havn, at tað var av teimum allar friðarligastu. Nakrir fáir brotnir rútar ymsastaðni vóru grovastu herverkini løgreglan í Havn hevði at taka sær av millum fríggjakvøld og sunnu- morgun. Løgreglan í Havn var sum vant jólaborð- haldskvøld úti og hugdi at teimum, sum koyrdu heim eftir borðhaldini, men eing- in varð tikin fyri at koyra ávirkaður. Allan november mánað hevur løgreglan verið serliga nógv úti á vegunum í einum sokallaðum ferðslu- átaki, ið serliga hevur til endamáls at kanna, um lyktirnar á bilunum lýsa rætt. Fyrsta dagin vórðu ikki so fáir bilar steðgaðir við ólagi á lyktunum, men nú løg- reglan hevur verið nógv at sæð, tykjast bilførarar hava syrgt fyri at kanna og um- væla lyktirnar á bilum sínum, verður sagt av løgreglustøðini í Havn. Í Klaksvík var so friðarligt um vikuskift- ið, at tað sambært løg- regluni har ikki er komið nakað í døgn- rapportina, sum hevur almennan áhuga. Eis- ini í Klaksvík hava teir dúgliga kannað lyktir seinastu dagarnar og latið nakrar bøtur frá sær til bilførarar í illa lýsandi bilum. Á løgreglustøðini í Runavík er døgn- rapportin fyri viku- skiftið eitt blankt pap- pír. -jm Nýggjur lækni til Klaksvíkar Vil hava ordan í tingunum - Eg havi helst nakað av týskari perfektionismu við mær. Og eg má viðganga, at tað eru nógv viðurskifti her í býnum, sum eg vildi ynskt vóru øðrvísi Mynd: Bárður Lydersen Landið má taka ábyrgd Vinnuhúsið kann undir ongum um- støðum góðtaka eina Barsilsskipan, har landið ikki rindar sín part. Bjørgfríð Ludvig sigur vegna Vinnu- húsið, at landið skal halda sínar skyldur mótvegis skipanini, og hon fýlist á, at partarnir á arbeiðs- marknaðinum ikki fáa neyðuga skotbráið at viðgera broytingar við Barsilsskipanini BARSILSSKIPANIN Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Felagið fyri privatu arb- eiðsgevararnar, Vinnuhús- ið, kann als ikki taka undir við ætlaðu broytingunum við Barsilsskipanini. Sam- bært fíggjarlógaruppskoti- num mælir samgongan til, at Barsilsskipanin skal hvíla í sær sjálvum, ella sagt við øðrum orðum, at partarnir á arbeiðsmark- naðinum skulu einsamallir fíggja skipanina í fram- tíðini. Landið hevur seinnu árini rindað góðar 25-30 árliga í Barsilsskipanina, meðan partarnar á arbeiðsmark- naðinum hava í felag rindað um somu upphædd. Játtanin til Barsilsskipan- ina komandi ár er 52,5 mio krónur, og partarnar á arb- eiðsmarknaðinum skulu sambært fíggjarlógarupp- skotinum fíggja tær 52, 5 mio. krónurnar einsamallir. Partarnir á arbeiðsmarkn- aðinum hava goldið 29 mio. krónur til Barsilsskip- anina í ár, so er talan um eina munandi tyngri byrðu hjá arbeiðsmarknaðinum, um fíggjarlógaruppskotið verður samtykt. Fíggjarlógaruppskotið leggur upp til, at inngjaldið til Barsilskipanina frá hvørjum av pørtunum á a r b e i ð s m a r k n a ð i n u m hækkar úr 0,25% til 0,4% Halda skyldina Bjørgfríð Ludvig sigur vegna Vinnuhúsið, at Før- oya Arbeiðsgevarafelag kann ikki taka undir við fíggjarlógaruppskotinum. Vinnuhúsið fýlist á, at landsstýrið ikki heldur sín- ar skyldur mótvegis Bar- silsskipanini, sum tað hev- ur gjørt higartil. Barsilsskipanin varð sett á stovn í 2001, tá dagpen- ingaskipanin og almenni barsilsgrunnurin vórðu lagdir saman í eina skipan. Landið hevur síðan rindað 25 mio krónur árliga, men henda upphædd frá landi- num dettur sambært upp- skotinum burtur. Tað er eisini ein sann- roynd, at skipanin komandi ár verður væl dýrari enn hon hevur verið farnu árini, og tað kemur sum steinur á byrðu hjá pørtunum á arbeiðsmarknaðinum. – Tað verður ógvuliga tungt hjá pørtunum á arbeiðsmarknaðinum, at vit fyrst skulu rinda fyri skip- anina einsamallir og har- umframt, at skipan verður dýrari. Tað góðtaka vit ikki, sigur Bjørgfríð Ludvig. Hon rør frammundir, at landsstýrið hevur skyldu til at rinda sín part í skipanina. Ger landsstýrið ikki tað, so verður Føroya Arbeiðsgev- arafelag ikki sinnað at við- gera nakrar broytingarnar við Barsilsskipanini. Skal Barsilsskipanin viðgerast av nýggjum, er neyðugt, at partarnir á Arbeiðsmark- naðinum fáa neyðuga skot- bráið, sigur Bjørgfríð Lud- víg. Hon heldur tað er óhepp- ið, at umfatandi broytingar við skipanini verða gjørdar í skundi, uttan at partarnir á arbeiðsmarknaðinum hava fingið neyðugu tíðina at viðgera broytingarnar. Vit hava roynt at fingið fatur á Ingeborg Vinther til eina viðmerking um Bar- silsskipanina, men tað eydnaðist ikki, áðrenn blað- ið fór til prentingar. Sambært fíggjarlógaruppskotinum skulu partarnir á arbeiðsmarknaðinum sjálvir gjalda fyri Barsilsskipanina í framtíðini. Hetta góðtekur Vinnuhúsið ikki, og sigur, at landið hevur skyldu til at rinda pening í skipanina. Mynd: Baby AÐALFUNDUR Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Alfred Olsen og Lisbeth Petersen hava um vikuskift- ið verið á árliga landsfundi- num hjá Vinstra. Anders Fogh Rasmussen, forsæt- isráðharri, heldur fast við, at føroyingar kunnu sjálvir avgera, um teir vilja úr ríkisfelagsskapinum Størsti flokkur í Fólka- tinginum, Vinstri, hevði um vikuskiftið sín árliga lands- fund. Seinastu mongu árini hevur Vinstri havt tætt sam- band við føroyska Sam- bandsflokkin, og tvey um- boð úr Føroyum vóru eisini boðin við á fundin. Umboð fyri ein av grønlendsku flokkunum var eisini við á landsfundinum. Úr Føroy- um vóru fólkatingslimurin og floksformaðurin, Lis- beth L. Petersen og ting- maðurin, Alfred Olsen, um- boðað. Vit fingu orðið á Lisbeth Petersen úr Danmark, og hon greiddi frá, at fundurin var rættiliga áhugaverdur. –Stóra kjakevnið var kommunala økið. Kjakast varð um, hvussu ein møgu- lig umskipan av kommu- nala økinum skal fremjast, og serliga lokalu vinstra- politikkararnir gjørdu um seg. Kjakið var rættiliga áhugavert, og relevant fyri føroyingar, sigur Lisbeth Petersen. Seinnu árini hava fleiri røddir verið um, at donsku amtini eiga at niðurleggj- ast, so at uppgávurnar í amtunum verða givnar til kommunurnar, so avgerðir- nar koma nærri borgara- num. Sama støða Á landsfundinum hjá Vinstra er vanlig manna- gongd, at bæði grønlendsku og føroysku umboðini sleppa at siga nøkur á røð- arapallinum, og so var eisini í ár. Floksformaðurin Anders Fogh Rasmussen greiddi frá, at hann er framvegis sannførdur um, at avgerðin um føroyskt sjálvsstýri liggur í Føroyum og ikki í Danmark. Sum skilt á føroysku umboðunum á landsfundinum, so varð ríkisfelagsskapurin ikki nógv umrøddur hesaferð. Sambandsflokkurin tekur ikki við upp- skotinum hjá Barsils- skipan hjá Vinnu- málaráðnum. Flokk- urin heldur ikki tað verða rætt, at tað aft- ur verður lagt eftir teimum lægstløntu. BARSILSSKIPANIN Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Størsti andstøðuflokkur, Sambandsflokkurin, tekur eins og Tjóðveldisflokkurin ikki undir við ætlaðu broyt- ingunum hjá Bjarna Djur- holm við Barsilsskipanini komandi ár. Sambandsting- maðurin og formaðurin í trivnaðarnevndini, Alfred Olsen, sigur, at flokkurin góðtekur ikki broytingar- uppskotið. Flokkurin metir, at skip- anin hevur síðan, hon kom í gildið, bara versnað um viðurskiftini hjá teimum tímaløntu, og uppskotið hjá Bjarna Djurholm hevur ongar ábøtur við sær- heldur tvørturímóti. -Øll tey fastløntu hava kunnað kent seg trygg við skipanini, men verri er við teimum tímaløntu. Tey verða aftur hart rakt, og tað góðtaka vit ikki. Tað er ikki rætt, at tey lægstløntu aftur fara at standa við sviðið soð, sigur Alfred Olsen. Hann leggur afturat, at uppskotið hjá Vinnumála- ráðnum leggur upp til, at Barsilsskipanin í framtíðini verður ein samanvevstur av eini arbeiðsmarknaðar- og sosialari skipan, og henda blanding er ikki heppin. Barsilsskipanin eigur at verða varðveitt sum ein arbeiðsmarknaðarskipan, heldur sambandstingmað- urin. Tímaløntu harðast rakt Øll tey fastløntu hava kunnað kent seg trygg við Barsilsskipanini, men verri er við teimum tímaløntu. Tey mugu aftur svíðja, og tað góðtaka vit ikki, sigur Alfred Olsen um uppskotið hjá Vinnumálaráðnum Mynd: Jens Kristian Vang Sambandsfólk á aðalfundi hjá Vinstra C M Y K 7 6