týsdagur 12. august 1997síða 6
‹ fyrra síða allar 23 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 150 — 12. AUGUST 1997
føroyskar bókmentir
>Tað er tvætl,< sigur Carl
Johan Jensen
Mentunnarligt tómrúm
Føroyskar bøkur eru vorð
nar til í einum mentunnar
ligum tómrúmi, heldur Carl
Johan Jensen
Tey fólkini, sum vit í
dreyminum hittu á fyrsta og
ødrum palli, áttu at verið
undangongufólk. Tey skuldi
verið mentunnarliga odda
liðið. Men tey tey hava
skapt ein heim, sum útihýsir
øllum veruligum kjaki
Iey skapa bókmentir í
einum andaligum tómrúmi
Bókmentir, sum als eingi
verulig, mentunnarlig krøv
verða sett til
Handverkið er rætt og
slætt ov vånaligt. Málið
skinklar, uppbyggingin er
sum Harraguð veit, og per
sónslýsingarnar vísa bara
hamar
Og hetta lága stóðið, før
oyskar bókmentir eru á
samanborið vid ul dømis
norskar og islendskar bøk
ur, er alment
Tað hevur verið funnist
at, at Carl Johan Jensen í
Degi og viku tók kvinnu
bókmentir fram sum eitt
dømi um vånaliga skriving
Og tad er rætt, at so er
sigur hann. »Men føroyskir
menn skriva so sanniliga
eisini vånaligt
Serliga prosa
Carl Johan Jensen
tað kemur tó fyri, at okkurt
er, sum óskammað kann
fara út í heimin
Men tað er fyri tað mesta
bara yrkingar
Føroysk prosa er rættiliga
la farin seinnu árini. Tað
tykist, sum teir nýggju
prosahøvundarnir ikki
leggja nóg stóran dent á frå
sagnarpartin
Vit hava átt góðar frá
segumenn. Eitt nú Heðin
Brú og Martin
Men tað tykist, sigur Carls
Johan sum stød
líkasum er
setmastum
Nógv av teimum, sum
skriva prosa í dag, duga
heilt einfalt ikki at byggja
eina søgu upp. Tey drepa
tekstin við einum fábroytt
um og einstáttaðum frá
sagnarhátti
Og umráðandi er, at fólk,
sum skriva, fyrst duga at
lesa eina bók. At tey, eins
og Christian Matras mælti
Regini Dahl til, fara heim
og lesa og lúra teimum stóru
kynstrið av, áðrenn tey fara
undir at skriva sjålvi
>Tað er eyðsýnt,< heldur
Carl Johan Jensen, > at tey,
sum nú skriva føroyskar
bøkur, hava ikki lisið aðrar
rithøvundar = atfinningar
samt.<
sigur at
Joe nsen
Jensen
omandottið i
Einki mark
Bæði tey sum lesa og skriva
føroyskar bøkur, noyðast í
huganum at seta eitt mark
fyri, hvat verður roknað
sum góðar bókmentir
Myndlistin hevur klárað
tað, so hví ikki bókment
irnar eisini
Summi fólk tykjast halda
at alt bara skal vera javn
gott, sum givið verður út
og so sláa tey seg til tols
við tað
Jensen á
Men tað er alt ov vánaligt
at hugsa so, sigur Carl
Johan Jensen. Vit eiga altíð
- undir øllum umstødum
at gan- á eftir tí besta. Og
bara tí vesta. Og tað besta
fáa vit ikki við ongantíð at
stilla okkum sjálvum krøv
Høg krav. Tað ber ikki til
at alt nú knappliga skal eita
list
Verða ikki krøv sett til
tað, vit lata frå okkum,
verður sumt, sum kemur út,
tann bera skræpa
Krøvini til foroyskar bøkur eru nógv linari, enn tey eru til bøkur, sum givnar verða út
aðrastaðni
tíðindablaðið SM
Fyrr enn fólk hava lært
seg at lesa, fáa vit einki
kvalifiserað kjak um før
oyska mentan. Men ólukk
an er, at tann, sum ætlar sær
eitt veruligt kjak um før-
oyskar bókmentir, fær einki
kvalifiserað mótspæl
>Tað er í fínasta lagi at
ummæla síni vinfólk. Men
gerið tað so for ólukkan
ordiligt,< sigur Carl Johan
Jensen. >Tað må vera skil í
rosinum. «
Hann heitir å ummælar-
»Tad fæst einki kvalifiseað mótspæl, um onkur ætlar sær undir eitt mentunnarkjak i Førovum, «
arnar at gera sum Christian
Matras og Rikard I ong
>Sigið teimum, sum
skriva, hvussu tey áttu at
gjørt. Hjálpið teimum.<
Manglandi virðing
At vit koma okkum at senda
so vánaligar bókmentir út,
sum vit gera, hevur ta
fylgju, at onnur ikki taka
okkum fyri fult
Ikki tí. Vit hava evnini í
Føroyum til at skriva um
hvat tað skal vera. Vit hava
vísir Carl Johan
(Mynd Gundur Mikkelsen)
fleiri enn 40.000 fólk og
harvið fleiri enn 40.000
søgur í hesum landinum
»Men tá evnalítlir høv-
7
undar oyðilegja søgurnar, tí
teir ikki seta sær sjálvum
krøv, hjálpir einki,< heldur
Carl Johan Jensen
Tað sama er galdandi fyri
tey, sum velja føroyskar
bókmentir út at umboða
okkum í til dømis hinum
Norðanlondunum
Og vit eiga at minnast til,
at slíkt. sum valt verður út
at umboda føroyskar bók
mentir alment uttanlands.
verður av teimum, sum
síggja tað, hildið at vera tað
frægasta, vit eiga. Tað kann
gerast vandamikið, um al
mennar kanalir fara at senda
verk hjá persóniigum vin
fólkum at umboða okkum
uttanlands heldur enn tey,
sum veruliga nytta nakað
Og tí minkar altjóða virð
ingin fyri okkum
Carl Johan Jensen nevnir
sum dømi ummælið av
norðurlendskum søgusavni
sum stóð at lesa i norska
blaðnum Aftenposten
Ein av kendastu, norsku
ummælarunum hevði lisið
bókina og ummælu nå
greimiliga næstan alt, sum
var í
Næstan alt. Tí tá hann
kom tl føroyska partin
skrivaði hann, at tað mundi
helst eisini vera gott, ti tað
plagdi tad at vera
»Eitt tekin um, at hann
helt tad ikki vera vert at
lesa, men nevndi tað av van
ligum fólkaskikki. Ein yvir
berandi vælvild. Og tad
kemst av, at vit duga ikki
sjålvi at meta um, hvat er
gott, og hvat er minni gott
sigur Carl Johan Jensen
Vit hava
OPIÐ
hoskvøld:
frå kl. 17.00-24.00
friggjakvøld:
frå kl. 17.00-03.30
leygarkvøld:
frå kl. 17.00—03.30
sunnukvøld:
frå kl. 17.00-24.00
Night Club
Tørsgøta 11 * 100 Tórshavn
Tlf 19696
Heimsins kvikasti knivahvessari.
At brúka bæði innan- og uttan-
dura, t.d. tå ið tú fæst við fisk, >
umborð á bátinum, í kokinum
í havanum o.m.a.
RUSTFRÍTT STÁL!
LIVLANGT GA
Eftir uml. 10 sekundum kanst tú hvessa øll
Eisini knivar við sag
ber til at hvessa. Lætt,
skjótt og einfalt.
Heil- og småsøla
Pf. Herman Winther
240 Skopun + Tlf. 61620 * Fax 61158!
på