fríggjadagur 1. august 1997síða 14

14 tíðindablaðið +: Nr. 143 — 1. AUGUST 1997 1 tid fyri Skipanin hevur stóran týdn ing fyri føroysk fiskiskip har Føroyar kunnu fáa at gongd til fleiri veiðimegu- eikar í sjóðki hjá londum, sum Føroyar samstarva við Fyri at lúka nýggju krevini frá IMO og tað vaksandi eftirlitið við handils- og fiskiskipum krevst, at allir sjómenn innan árslok 1998 hava lokið trygdarskeið fyri at kunna starvast á skipi. Á fíggjarlógini er peningur avsettur til trygdarmiðsteð, men skerjingar gera tað trupult at skipa so fyri, at allir sjómenn kunnu fáa trygdarskeið innan ásettu tíð, og tí mugu leita sær utt- anlands. Landsstýrið roynir at finna eina loysn á hesum máli Sjómanslógin, sjóvinnulóg- in og manningarlógin verða endurskoðaðar. Broyting er gjørd í manningarlógini fyri at lúka altjóða krav, um havdálking skuldi ført til endurgjald. Arbeidsum- hvervið á handils- og frysti- skipum verður betrað Vinnumál Alivinna Utflutningurin av alifiski vaks ur 6.000 tonsum i 1995 uppí 14.000 tons í 1996 og í virði úr 173 milj. kr upp í 326 milj. kr. Roknað verður við, at framleiðslan í minsta lagi heldur sær á hesum staði Í 1992 var alivinnan sera illa fyri. Tað almenna noyddist at veita vinnuni tíðaravmarkaðan stuðul fyri at koma fyri seg aftur. Onn- ur tiltøk sum fækkað ali- loyvi, fiskasjúkutænasta og t á i Á - + trygdargrunnur alivinnunn- ar kunnu nevnast. I sam- starvi við vinnuna og figg- ingarstovnar hevur arbeiðið at fáa hesa vinnu á beint aftur eydnast so mikið væl, at alivinnan nú kann sigast at standa á egnum beinum Tiltók eiga at virka menn- andi og elva til ekta fram- leiðslu og aling av nýggjum fiskasløgum við neðyugum fyrivarni fyri umhvørvin- um Saman vid p/f Fiskaaling verður meira gjørt við kyns- bótararbeiðið og royndirnar at ala kalva. Fyri at økja um framleiðsluna verður løgd ein miðvís ætlan at menna tøknina at ala á minni vard- um økjum Neyðugt er, at góðskan á alifiski verður betrað og at meira fæst burturúr fiskin- um, soleiðis at alivinnan kann geva uppaftur meira av sær ldnadur Ídnaður og tænastuvirksemi hava havt munandi fram- gongd seinastu årini. Serl- iga er at fegnast um, at gongd er komin á útflutn- ingin. Føroyskar fyritøkur eru kappingarførar innan so ymiskar greinar sum skipa- bygging, útgerð til skip, reingerdarvørur og entre- prengr- og handverksvirk- semi Fyri at stuðla undir fram- gongd á hesum øki er neyð- ugt at halda fast við kósina hjá samgonguni at bøta um kappingarførid við at lækka kostnaðarstigið, = avtaka forðandi og tyngjandi gjøld, at betra um verandi markn- Løgmaður ávarar løgtingsmenn, bæði í samgongu, og í andstøðu. Han vil heldur hava at tryggja politisku kósina, enn at toyggjað valskeiðið eitt ár afturat aðaravtalur og at gera nýggjar, sum stórur tørvur er á Vinnuframi Danskar vinnuframalógir eru settar í gildi í Føroyum, og tað hevur givið nýggjar møguleikar at stuðla nýggj- um vinnum. Ein trupulleiki hevur verið, at ringt er finna fram í teimum møguleikum sum eru og at fáa greina verkætlanir, sum saman við almenna stuðlinum kann út- vega neðyugu egin- og bankafíggingina. Ein tøkn- ilig kunningarstova, TK- stovan, er sett á stovn júst við tí endamáli at veita fyri- tókum og persónum, sum ætla undir egið virksemi, ráð og vegleiðing Farið er undir at endurskoða allar grunnar og vinnufram- askipanir fyri at gera hesi liðiligari og gera tað lættari hjá fyritøkum og einstakl- ingum at fáa hjálp og ráð Virksemi og vidtøkur Fram- taksgrunsins verða endur- skoðaðar í heyst. Hóast brúktar eru omanfyri 100 milj. kr., so eru uml. 90 milj. kr tøkar. Verður farið skyn- samiliga íram, kunnu tær gerast eitt gott íkast at menna nýggjar vinnur í Før- oyum Nærum ongar nyfløgur eru gjørdar í fiskiskip seinastu árini. Nevndin, ið landsstýr- ið setti í fjør at kanna fígg- ingarmøguleikar til skipa- bygging, hevur latið lands- stýrinum frágreiðing. Landsstýrið fer í heyst at leggja uppskot fyri tingið um serliga skipan fyri bygg- ing av fiskiskipum í Før- oyum Lóg um kapping varð sam tykt í vár. Lógin byggir á meginregluna um eftirlit heldur enn forboð. Hetta skuldi verið ein smidligari skipan, við tað at lógin forðar fyri brotsverkum í vinnuni í tann mun, tað er neðyugt Sølufeløg Størsta sølufelagid Faroe Seafood varð endurstovnað undir heitinum Faroe Sea food Prime. Neðvugt er við sterkum sølufelag skulu vit kkum í altjóða kappingini. Drúg tíð gongur. áðrenn úrslit av einum standa marknadarføringar- og sel uarbeiði vísa seg Onnur sølufeløg eru eisini Fyri at stuðla hesum hevur Menningarstovan skipað fyri og hjálpt til, tá fer oyskar fyritðkur hava sýnt fram á vørumessum uttan lands Ferðavinna Dentur verður lagdur á at menna ferðavinnuna, sum gevur eitt gott íkast til bú skapin. Ferðaráðið arbeiðir saman við vinnuni fram móti málinum at fáa 50.000 ferðafólk til landið í ár 2002. Vekstur er í vinnuni ár undan ári og mett verður at ferðavinnan næst eftir fiski- og alivinnuni er tann vinnugrein, ið gevur land inum mestan pening uttan eftir Samstarvsavtala um ferða vinnu, nevnd FITUR, er gjørd við Ísland. Avtalan hevur til endamáls at økja ferdingina Føroya og Is- lands millum og at sam starva um felags marknad arføring. Eins og dentur verdur lagdur å at markn- adarføra Føroyar úteftir, verður arbeitt vid innlendis menning Landbúnaðarmál Nevndin, sum sett varð at endurskoða og gera uppskot um neyðugar lógarbroyt- ingar fyri framtíðar land- búnað, er liðug við arbeiði sítt Spurningurin, sum støda skal verða tikin til sambært álitinum er, hvert landsjørd- in skal privatiserast, og hvussu landsjørdin framyvir verður skipað. Við stødi í hesum arbeiði verða neyðug lógaruppskot gjørd, sum kunnu tryggja, at landbúnaðurin kann mennast, soleiðis at náttúru- tilfeingið við atliti til nátt- úruvernd verður røkt, og búnaðarverur verða kapp- ingarførar bæði í prísi og dygd Samskiftismái Fjarskifti Í farnu tingsetu varð alt målsøkid telegraf- og tele- fonmål formliga yvirtikið, eisini uttanlandssamskiftið við útbúnaði til CANTAT-3 kaðalin Lóg um fjarskifti varð sam- tykt í farnu tingsetu. Lógin hevur munandi broytingar við sær á fjarskiftisøkinum. Nú er staðfest, at heima- stýrið hevur einkarrætt til alt økid, og at ein ella fleiri fyritøkur kunnu fáa serloyvi at reka fjarskifti. Slíkt ser- loyvi kann fevna um kervið sjálvt og um tænastur á kervinum. Nýggja fjarskift islågin gevur møguleikar at fylgja við í altjóða tillaging og menning á fjarskiftisøk inum Fyri at Telefonverk Føroya Løgtings skal kunna standa seg í kappingini á einum fríar marknaði, er neyðugt at Telefonverkið verður skipað sum eitt óheft felag Ld. sum eitt partafelag, og verður uppskot lagt fram í næstum Uppskot til nýggja lóg um postvirksemi og Postverk Føroya verður fyrireikað Leisturin verður lógarsmíð ið fyri fjarskiftisøkið. tí tað sum ið undir postøkinum, er leiðis fyri liberaliseringum Lógarkarmarnir verða til lagaðir samsvarandi Tilbúgvingarætlan fyri Før oyar verður fyrireikað, so leiðis at vit kunnu vera á hædd við onnur lond, tá tað ræður um at bjarga mann alívi og avmarka skaðar, um stórri vanlukkur skuldu hent á føroyskum land- ella sjó eki. Allir neyðugir mynd ugleikar og feløg verða samskipað í eina tilbiigv ingarætlan vanliga hevur lig somu Flutni band Tá hugsað verður um út- og innflutning av verum, so er flutningssambandið nekt andi, tó kundu fráferðirnar úr Føroyum verið spjaddar meira, tá um útflyting av feskum fiski ræður Í samband við at Skipafel agið Føroyar tók yvir flutn ingssambandið til Skot lands, eydnaðist tað ikki at varðveita ferðafólkasam bandið Regluligt ferðafólk asamband eigur at vera millum Føroya og Bret lands, loftvegis ella sjó vegis Nú rekist so fyri, at bein- leiðis sjófarleið verður tíkin upp aftur í summarmánað unum komandi ár Møguleikin fyri regluligum flogsambandi til Bretlands alt árið verður kannaður Miðalaldurin á skipunum hjá Strandfaraskipum Landsins er 30 ár. Neyðugt verður sum skjótast at byggja ella at keypa skip Nevnd arbeiðir við eini langtíðarætlan fyri alla inn- lendis samferðslu á sjógvi og landi, eitt nú vega- og bergholsgerð, flogvallar- og havnagerð, umframt bygg- ing ella útvegan av strand- faraskipum. Ein langtíðar- ætlan er eitt gott grundarlag undir politisku raðfesting- ini, so vit samfelagsliga fáa sum mest fyri pengarnar. Atlantsflog gevur yvirskot annað ár á rað. Konsolider- ingartilgongdin í flogfelag- num styrkir grundarlagið undir einum øktum virk- semi, bæði viðvíkjandi verandi ferðafólkaflutningi og nýggjum virkisøkjum, eitt nú eini oljuvinnu Uppskot til broytingar í ferðslulógini verða lagdar fyri tingid í næstum, m.a. umfatandi lægri promillu- mark og broyttar ásetingar fyri mest loyvdu ferð. Bileftirlitið er farið í holt við at skifta gomul koyri- kort út við nýggj, sum geva føroyingum rætt til at koyra við føroyskum koyrikorti í ES-londum Kunningartøkni Kunningartøkni og elek troniskur = infrastrukturur verða raðfest ovarliga. Ein KT-bólkur við umboðum frá vinnuni og tí almenna er í holt við at leggja ein kunningartøknipolitikk til rættis. Vinnumálastýrið fær ábyrgdina av, at stevnumið im verða sett í verk. Ætlanin er, at eitt KT-forum við um boðum frá stýrum og stovn um innan landsumsitingina skal samskipa verkætlanir í landsumsitingini. Fyrsta stig at skipa eitt datasam skiftisnet fyri landsumsit ingina er um at verða liðugt Netið verður gjørt í sam starvið við telefonverkið Orku- og umhvervismál Orkumál Elmegi Elfelagið SEV er nú farið undir vatnorkuútbyggingina í Eysturoynni, nevnd Eiði 3. Alt arbeiðið er mett til 111 mi6. kr. SEV eginfíggj ar tær 71 mió. kr, og lands stýrið hevur givið SEV lánsloyvi til tær írestandi 40 mió kr. Arbeiðið er mett at taka eini trý ár SEV lækkaði elprísin 3 oyr u/kwh í fjør og á nýggjár inum 6 oyru/kwh. Væntandi verður hetta gongdin, hóast vatnorkubyggingin verður framd Umhvervismál Umhvørvisvernd Umhvørvi og umhvørvis vernd hava ein tydandi leik lut, tå talan er um at geva vinnum karmar. Tað gerst alt meira vanligt, at fyrilit fyri umhvørvinum er ein partur av politikkinum hjá fyritðkuni. Hesi gongd áttu føroyskar fyritøkur at givið gætur. Ein slíkur hugsunar- háttur fer at stuðla vinnu- greinum sum fiskivinnu og ferðavinnu. Fyri at tálma havdálking verður OSPAR-konventión- in løgd fyri løgtingid til góðkenningar OSPAR- konventiónin setur forboð fyri at føra og søkkja dálk- tevni í havið Ætlanir eru um nýggja hav- umhvervislóg fyri Føroyar, har atlit til eina framtíðar oljuvinnu er týðandi partur Landsstýrið hevur sett bólk at gera uppskot hesum við- víkjandi, eins og uppskot til eina hóskandi fyrisitingar- og eftirlitsskipan. Krøvini í OSPAR-konventiónini verða løgd inn í nýggju hav- umhvervislógina Fleiri kommunur luttóku í eini verkætlan við komm- unalum umhvørvisætlanum við stuðli úr landskassanum og Norðurlendska Ráðharr- aráðnum. Hetta hevur stór- an týdning fyri kommun- urnar, og hildið verður fram soleiðis, at allar kommunur kunnu verða við og fáa ráð- geving frá einum umhvørv- issamskipara, sum landið og kommunurnar fíggja í felag mm Ét