mikudagur 29. oktober 2003síða 6

10 Nr. 205 - 29. oktober 2003 Nr. 205 - 29. oktober 2003 11 Ì hesum døgum er ársfundur hjá Norðurlandaráðnum, og umboð fyri løgting og landsstýri eru sum vanligt við á fundinum. Norðurlendska samstarvið hevur nú gott og væl halvthundrað ár á baki, og ymiskt er, sum mett verður um týdningin av samstarvinum. Samstarvið er eitt politiskt samstarv sum gongur fyri seg millum ting- menn og millum ráðharrar. Norðurlond eru í serstøðu, av tí at tey flestu teirra eru so lík í mentan, søgu og demokratiskum hugburði. Samstarvið er vanliga sera gott og uttan teir stóru trupulleikarnar og mangan fyri- myndarligt fyri altjóðasamfelagið. Sum er, eru tríggir av suverenu norðurlendsku statunum limir í ES og fýra lond eru limir í NATO. Hetta tykist tó ikki nerva samstarvið. Heldur er tað tvørturímóti soleiðis, at hetta beinleiðis fremur samstarvið á tann hátt, at londini, sum eru limir í ES ella NATO kunnu tala søkina hjá teimum, sum ikki eru limir. Føroyar, Grøn- land og Áland hava ikki sjálvstøðugan limaskap í Norðurlandaráðnum. Tá vit taka lut í norðurlendskum samstarvi, er tað óbeinleiðis umvegis danska lima- skapin. Tó eru sendinevndirnar úr hesum sjálvstýrandi tjóðunum ikki partar av ávikavist donsku og finsku sendinevndunum, og er hetta ein viðurkenning av, at sendinevndirnar umboða serstakar tjóðir. Føroyar hava eisini umboð í nevndum og ráðum hjá ráði og ráðharra- stovni. Vit eru við í Norðurlendska Mentanargrunnin- um, í nevndum viðvíkjandi bókmentum, tónlist, leiklist, børnum og ungum, umhvørvi og mongum øðrum. Tveir norðurlendskir stovnar eru í Føroyum nevniliga NORA og Norðurlanda húsið og virka báðir sera væl. Spurningurin um fullan føroyskan limaskap í Norður- landaráðnum er sum nevnt reistur, og taka allir flokkar undir við hugskotinum. Hetta er sera áhugavert, og einki er at ivast í, at Føroyar høvdu fingið nógv burtur úr full- um limaskapi. Hetta mál eigur tí ikki at verða slept, men eiga landsstýri og løgting at fylgja væl við viðgerðini av hesum máli. Roknast má við, at hetta mál fer at taka drúgva tíð, og fer politiska gongdin í Føroyum ivaleyst at hava sína ávirkan á hetta mál. Tað er umráðandi, at Føroyar eru við í slíkum altjóða samstarvi sum tað norðurlendska. Her fáa vit royndir og kontaktir, og okkara umboð kunnu verða við til at breiða út kunnleika um Føroyar og um føroysk viðurskifti. Tað er umráð- andi, at okkara umboð taka uppgávuna í størsta álvara, soleiðis, at tey fáa nakað burturúr og soleiðis at arbeiði teirra í Norðurlandaráðnum er teimum og okkum øllum til gangs og til sóma. At Danmark nú hevur tikið fyri- varni fyri sjálvstøðugum føroyskum limaskapi er nakað, sum vit mugu taka upp í størsta álvara í tí heimliga orðaskiftinum eisini. Nú føroyingar standa saman um henda limaskap eiga vit so eisini at gera alt vit eru ment fyri at sannføra hini Norðurlondini og eisini Danmark um, at alt tað føroyska fólkið stendur aftanfyri sam- tyktina um at fáa limaskap. Fullur limaskapur í Norður- landaráðnum er ikki nakað nýtt. Umbøn varð eisini send um hetta í sjeytiárunum og tá tók Danmark einki fyrivarni. Áhugavert kundi verið at vitað, hvat er broytt síðani tá, tí grundlógin er tann sama. DAGSINS MEINING Sosialurin Norðurlendskt samstarv VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 225429 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Yvirtøkulógin eitt vegamót ella ein fella? Sjúrður Skaale Jóannes Eidesgaard kann uttan iva setast í fongsul fyri sín skendska atburð. Tað kann gerast sera dýrt fyri Javnaðarflokkin Heldur enn vegna Javnað- arflokkin at biðja um um- bering fyri at Katrin Dahl Jacobsen av tingsins røð- arapalli hevur samanborið Høgna Hoydal við Hitler, ger Jóannes Eidesgaard í bløðunum í gjár tað øvuta: Hann gevur Katrini Dahl Jacobsen rætt! Sambært Eidesgaard KANN Høgni Hoydal veruliga samanber- ast við eitt av størstu bøl- mennum í mannasøguni. Formaður Javnaðarflok- sins skrivar soleiðis: "Tjóðveldisflokkurin skírdi meg fyri hálvan før- oying, og Lisbeth L. Peter- sen fyri hálvan dana, með- an Høgni Hoydal var einasti rætti føroyingurin. Hvat minnir slíkt okkum um? Hvør brúkti júst somu terminologi um ta reinu rasuna?" Jóannes Eidesgaard sipar til eina lýsing, sum stóð í Sosialinum dagin fyri síðsta løgtingsval. Men hvørki Tjóðveldis- flokkurin ella Høgni Hoy- dal høvdu gjørt ella góð- kent hesa lýsing. Sama kvøld sum lýsingin stóð í blaðnum, ringdi Høgni Hoydal persónliga til bæði Lisbeth og Jóann- es. Hann greiddi teimum frá at hetta ikki var hansara verk, men bað kortini um umbering fyri, at tey vórðu sett fram sum vánaligir før- oyingar. Tað veit eg, tí eg sat í sama rúmi. Dagin eftir, valdagin, tók lýsingarfyritøkan Team 85 fulla og heila ábyrgd av lýs- ingini, og gjørdi greitt, at Tjóðveldisflokkurin hvørki hevði bílagt hana ella góð- kent hana. Málið fekk seinni avleiðingar innan- hýsis á lýsingarfyritøkuni, eins og sakarmál bleiv mill- um Tjóðveldisflokkin og Team 85. Alt hetta veit Jóannes Eidesgaard. Kortini brúkar hann hesa lýsing í enn eini roynd at samanbera Høgna Hoydal við sjálvan Hitler. At Javnaðarflokkurin ger slíkt, er vorðið gerandis- kostur. Bara hesa farnu tíð- ina eru fýra dømi: Líkið av Annu Lindh var ikki meir enn kólnað, fyrr enn blaðstjórin á Sosialin- um royndi at seta drápið í samband við føroyska full- veldisvongin. Undir fíggjarlógarvið- gerðini pástóð pástóð Kristian Magnussen av tingsins røðarapalli, at Tjóðveldisflokkurin hevði "forlovað seg" við terror- felagsskapinum ETA. Undir somu viðgerð royndi Katrin Dahl Jacob- sen at seta Høgna Hoydal í samband við nazistarnar. Og so kemur sjálvur for- maðurin fram. Í stíli við sínar partamenn nýtir hann í gjár skendskar lygnir í royndini at seta Høgna Hoydal í bás við tað stýrið, sum drap 6 milliónir jødar, hevði við sær at Europa varð sundursorað, og at 60 milliónir menniskju mistu lívið. Eg skilji væl, at javnaðar- menn eru frustreraðir, nú teir sita í andstøðu á áttanda ári. Men um Jóannes Eid- esgaard heldur, at slíkar lygnir, slík álop og slík sjúklig útspilling fara at gera hann til løgmann, má hann trúgva um aftur. Eitt sindur av heiðurlig- heit er framvegis til. Bæði millum fólk og millum politikarar. Og einki heið- urligt menniskja kann góð- taka tann atburð, sum leiðsla Javnaðarfloksins sýnir í løtuni. Tí eru í løtuni tíverri ikki útlit til, at nøkur breið tjóð- skaparlig semja verður funnin í bræði. Hóast nógv, bæði í Fólka- og Tjóðveld- isflokkinum, fegin vildu gjørt eina slíka semju sam- an við Javnaðarflokkinum. Við síni óndu herferð setir Javnaðarflokkurin seg sjálvan uttanfyri alt sam- starv. Nakað heilt annað er, at Jóannes Eidesgaard helst endar í geglinum, um Høgni Hoydal stevnir fyri ærumeiðing. Og so leingi hann situr har, verður hann ið hvussu er ikki løgmað- ur... Jóannes Eidesgaard kann enda í geglinum tórbjørn jacobsen Lansstýrið og danska stjórnin royna í løtuni at koma undir land við eini yvirtøkulóg, sum skal gera tað smiðligari, lætt- ari og greiðari at fremja setningin í løgtingssam- tyktini um sjálvstýri Før- oya fólks. Bara sjálv skip- anin av føroyska statinum verður hildin uttanfyri, tað er ein spurningur sum verður avgjørdur á fólka- atkvøðu í 2012. Sam- gongan eigur at tryggja sær, at lógin eittans er jarnbrot framímóti full- ari sjálvstøðu, og at hon á ongan hátt skalar frum- rættin til tjóðina. Dygg- asta fólkarættar-eksper- tisa í heimi eigur at vera konsulterað, soleiðis at leikur, ið ikki kann end- urleikast og møgulig mis- tøk ikki koma fyri. Ann- ars er tíðin komin, harið meira ferð eigur at verða sett á sjálvstýrismotorin, skal aðalsetningurin í s a m go n g u s k j a l i nu m røkkast. Verða mál sum løgregla og rættarskipan ikki skipaði sum føroysk mál sum skjótast, rotast samgongan upp innaní- frá, og valdið liggur aftur í hondunum á teimum, ið hava politiskt status quo sum aðalmál. Tjóðin and- øvir tá aftur uppí lands- synningin. Í naggatødn. Við ongum stavnhaldi. Lívið hevur eina meining, eina hendinga meining; tað gongur sína gongd, framá, uttan at nøkrum tørvar at skumpa undir, eingin leikur kann endurtakast, og oftani heldur ikki rættast fyri møgulig mistøk. Tí er neyðugt at hugsa gjølla um Framhald á næstu síðu VIÐMERKINGAR Johan Dahl Løgtingsmaður Um hetta ætlaða yvirtøku- mál hevur Karsten Hansen, landsstýrismaður sagt "sitat": "Hetta er størsta stigið fram móti einum samfe- lagsbúskapi, har vit sjálvi hava avgerðarrættin og á- byrgdina. Vit eru farin und- ir arbeiðið at yvirtaka alt fíggjarøkið, tað vil siga penga- og kredittmál", sig- ur Karsten Hansen, lands- stýrismaður við fíggjarmál- um. Yvirtøkan fevnir um lóg- gávuvaldið mótvegis pen- inga- og kredittstovnum. Eisini fíggjareftirlit og innskjótaratrygd eru uppi í yvirtøkuni - Hetta sum oman fyri siterað - eitt av ætlaðu yvirtøku málunum, sum stórt sæð onga viðgerð hev- ur fingið av okkara fjøl- miðlum, tað er higartil "skoyta " elegant tvørtir- yvir tí, sum um tað ongan týdning hevur alment. Fíggjarøkið er Vitalt og umráðandi fyri okkum øll. Økið er sera umráðandi og vitalt fyri okkum øll sum livað í hesum landið , - tí tað hevur við ALT okk- ara fíggjarkervi at gera og heldur m.a. eisini eftirlit við at okkara fíggjarstovnar gera sítt arbeiði til lítar og halda seg innan lógargivnu karmarnar. Okkara peningastovnar/ fíggjarstovnar eru ídag partur av donsku skipanini og undir eftirlitið av danska fíggjareftirlitinum, sum heldur skil á og eftirlit við øllum fíggjarstovnum í danska ríkunum. Lógarverkið hesum við- víkjandi og uppdateringar, sum støðugt verða framdar í einum alsamt broytandi heimið verður umsitnir av hesum mynduleika. Fíggjareftirlitið á før- oyskum hondum: Eg loyvið mær at seta spurnartekin við hvussu professionelt hesin kemur at verða umsitin av fólkið sum einans skulu eftirkann- að 1 banka og 3 sparikassar, - í mun til eitt "servant" team ,sum hevur allar bank- arnir í ríkunum at halda eftirlit við?? Verður yvirhøvur hugsað um hesi tingini? Eg ivist stórliga. "Pengeinstitutternes Garantifond." - Samhalds- festi millum peningastovn- arnar. Okkara bankar og spari- kassar eru eisini partur av eini samhaldsfastari i.e. "solidariskari" skipan við donsku bankarnar og spari- kassarnir. Kemur ein banki ella sparikassi í fíggjarligar trupulleikar ,sum enda við konkursið — tá hefta bank- arnir og sparikassarnir soli- dariskt fyri hvørjum ørðum við eini upphædd, sum í stødd er tengd saman við støddina á einstaka banka/ sparikassanum. Um vit t.d. takað Føroya Banka og Den Danske Bank sum dømi, so er býtislykilin tann, at um t.d. Den Danske Bank fór av knóranum so hefti Føroya Banki fyri ca. 10. mio sum teirra parti í garantifonden . Hinvegin, - um Føroya Banki for á heysin, so er upphæddin, ið Den Danske Bank heftir fyri í garanti- fondinum ca. 700 mió. Um fíggjarstovnar í kongaríkinum fara á heysin ídag, so tryggjar "Penge- institutternes Garantifond", sum verður umsitin av Danska Tjóðbankanum at: : • Allir uppspararar fáa afturgoldið upp til Kr. 300.000 frá trygdar- grunninum. • Allir pensiónsuppararir fáa 100% av teirra pen- siónsuppsparing endur- goldna frá trygdargrunn- inum. Tá (um) tit yvirtaka fíggjarøkið sum føroyskt sermál og harvið fara burt- urúr danska kervinum, - tað er jú tað sum lands- stýrismaðurin ætlar, - hvussu verður støða okkara tá ?? Hvør tryggjar tá pen- sións - og vanliga uppspar- aran í føroysku peninga- stovnunum ?? Sagt í tíðindaskrivinum er eisini at landsstýris- maðurin fegin svarar faktu- ellum" spurningum og mínir eru hesir: 1) Hvør verður trygdin frameftir og hvør veitir hana? 2) Hvat verður væntaði kostnaðurin av hesi yvir tøku? 3) Eru peningastovnar og bankar í Føroyum spurdir til ráðs, ella teirra hugsanir hoyrdar í hesum sera um- ráðandi máli? Karsten Hansen, lands- stýrismaður í fíggjarmál- um, verður vinarligast biðin at svara hesum spurningum alment, tí teir eru sera relevantir fyri allar føroyingar at fáa svaraðar. Uttanumtos verður frá- biðið! – Einans fakta er áhugavert at fáa greitt svar uppá. Ætlaða yvirtøkan av fíggjarøkinum – Fortel okkum, hvussu hetta skal fyriskipast harra landsstýrismaður hvatið man vil og at vera varugur um hvatið man tekur sær fyri. Hesi orðini eigur spaniólin, heimspek- ingurin Fernando Savater, sum m.a. hevur skriva bøk- urnar "Hin politiski breyð- snerkjarin" og "Hugsanir frá einum kannibali". Várið 1998 gjørdist po- litiska várið í Føroyum. Politiska skipanin, sum í hálvthundrað ár hevði ligið og andøvt uppí landsynn- ingin, varð vambakastað av fólkinum. Sjálvstýrisflokk- arnir fingu meirilutan, und- anvind, og settu fyri fyrstu ferð síðani fólkaatkvøðuna, kósina beint ímóti føroyska statinum. Alt hevur ikki bara verið ein dansur á rós- um síðani, nógv mistøk og mangar undanstøkkingar, men kortini liggur skútan framvegis á kósini. Eingin ivast í frumburð- arrættinum til landið og føroysku tjóðina. Harvið er illa hugsandi, at nakar í álvara hugsar um at endur- taka mistakið hjá Esavi, tá ið hann spældi sær av við alt - fyri breyð og ein verð av flatbønum. Heldur ikki javnaður og samband, sum skilst. Hesir, sum í 48 lótu danir smoyggja eina heima- stýrislóg niður yvir før- oyska fólkið, siga seg virða og æra sjálvsavgerðarrættin og føroyska frumrættin til tjóðina, hóast teir liggja tvørir í alduni og ongan proaktivan leiklut ætla sær á leiðini fram ímóti skip- anini av føroyska statinum. Samgongan er eisini alt ov lítið á leið komin í sín- um sjálvstýrisstarvið. Ein góður triðingur av flatbøn- unum eru flýggjaðar døn- um aftur, materia sum var yvirflóð tá ið hon varð kubbað, annars er lítið og einki hent í politiskari framsøkn síðani várið í 98. Tingingar av øllum handa- slagi, á embætisstigi og politiskt, men úrslitini síggjast bara við luppið. Og hendir ikki okkurt álvars- ligt og meiri ítøkiligt hiðani og frameftir, nú samgongu- tíðin skjótt er hálvrunnin aftur, so kann samgongan skjótt koma sær í vanda- sjógv. Tað verður trupult hjá Tjóðveldisflokkinum, Miðflokkinum og radikal- ara partinum av Fólka- flokkinum at leggja seg á fólksins bismara eftir átta árum, um úrslitini ikki vera trivaligari enn nú. Harvið eigur løgmaður, saman við varaløgmanni, at leggja sambandsvongin í løg- mansflokkinum og Kára Post undir eitt ávíst polit- iskt trýst, soleiðis at í hvussu er setningurin í samgonguskjalinum verður framdur í hesum valskeið- num. Inertiið í politiskum skip- anum er tiltikið. Einki fyri bræsnar og ótolnar menn og kvinnur. Nógv formalia, nógv tos, hópur av pappíri og smá úrslit. Løgmaður og Anders Fogh høvdu ein fund í vetur, 14. januar, í eini roynd at finna prak- tiskar mannagongdir fyri at útinna setningin í samtykt- ini um sjálvstýri Føroya fólks. Hittust aftur á Tvør- oyri í summar, hin 26. juni, og samdust um at virka fyri eini yvirtøkulóg, sum skuldi gera tað smidligari, at yvirtaka øll málsøkir frá dønum, uttan tey sum hava við sjálvan suverenitetin, skipanina av føroyska stat- inum, at gera. Og nú hoyr- ist, at oddvitarnir í sam- gonguflokkunum eru farnir at tjakast um hvussu lógin skal skipast og hvussu hennara endaliga skap skal vera. Men teir eru ikki einsamallir, danir sita hinu- megin borðið, og fara iva- leyst at royna sum frægast, at halda fast um tikin og rænd rættindi. Hesir kallar eiga at hava tunguna miðskeiðis í munninum. Danir hava ongar ætlanir um at sleppa nøkrum. Teir eru dystin lærdir í stjórnarkynstri, tí má ansast væl eftir, at hendan lógin in spe, ikki setir frumrætt føroyinga í vanda. Tjóðveldis- & Fólkaflokkurin hava ong- antíð góðtikið Heima- stýrislógina formelt. Tían- betur. Hinvegin hava báðir valt at liva og virka undir henni. Ein sannroynd sum ikki slepst undan, heldur ikki í tíðarhvarvinum síðani 98. Tí eigur yvirtøkulógin einki annað status at hava, samstundis sum hon bara refererar til sjálva heima- stýrislógina, enn tað at gera mannagongdirnar í yvir- tøkumálum lættari og greiðari fram til skarp- skerðingina í 2012 tá ið politiski skilnaðurin mill- um Føroyar og Danmark skal vera endaligur veru- leiki. Samgongan eigur at kon- sultera dyggastu fólkarætt- ar-ekspertisu í heiminum fyri at tryggja sær at ongar bindingar eru í endaligu lógini, sum kompromittera frumrættin og sum annars á einhvønn hátt kunna geva dønum óneyðug vápn uppí hendurnar, sum kunna brúkast ímóti okkum og komandi ættarliðum. Her liggur ein ósvitalig og tung ábyrgd á herðum Høgna, Anfinns, Kára og Jenisar. Sjálvt um lógin er eitt praktiskt jarnbrot ávegis móti republikkini, so er tað trupult at skilja, hví so nógv hóvasták verður gjørt burturúr henni. Nógvur roykur og eingin grind. Mál røkkast ikki av sær sjálv- um, og als einki spyrst burturúr eini rammulóg einsamallari. Politiskt knúgvafeitt, treiskni, hugur, sál og óvikandi sannføring skal til, um nøkur mál skula røkkast yvirhøvur. Meira ferð má og skal nú setast á samgongumotorin. Yvirtøkusetningurin fyri hetta valskeiðið er greiður: Familjurættarmál, havum- hvørvi, kortlegging, upp- havsrættur, vinnulóggáva, tilbúgving, veðurtænasta, vitaverk, uppmerking, fjøl- miðlaábyrgdarlóg, arbeiðs- & uppihaldsloyvi, tinglýs- ingin, fólkakirkjan, flog- vøllurin, loftferðslu mynd- ugleikin, løgreglan og rætt- arskipanin. Nú frættist frá bonaðu gólvunum, at íhaldnir sam- gongumenn ikki hætta sær undir at skipa hesi viður- skifti undir føroyskum ræði. Orsøkin skal vera ein versnandi búskaparstøða. Hann náði okkum. Soleiðis hugsar einki annað fólk í heimi. Tað kann ikki verða rætt, at tilvildarligir prísir á exportmarknaðum okkara skula avgera hvussu tað skal fløða ella fjara viðvíkj- andi politiska valdi føroy- inga. Skal hýsumarknað- urin í Bretlandi, upsaditto í Týsklandi, toskaditto í Spaniu og rækjuditto í Jap- an avgera politisku lagnuna hjá hesum samfelagnum, so mega vit bara staðfesta, at tað var ein vanlagna, at suvereniteturin og búskap- argongdin so treytaleyst vórðu tengd saman. Polit- iska pseudospælið í danska aliringinum kann halda fram. Og hevur politiska spektrið ikki hægri tjóð- skaparlig mál, enn at tosk- urin á landgrunninum skal avgera stjórnarskipanarligu lagnu føroya fólks, so hevur fólkið, ið hevur valt hesar menninar ikki betri uppiborið enn svartasta samband. Politiskt vald er nakað eitt hjáland tekur sær og heldur fast um, kosta hvat tað kosta vil. Alt annað má laga seg hareftir. Frum- rætturin til landið og tjóð- ina er einasti rættur, ið vit eiga at ganga undir. Er yvirtøkulógin ein smiðlig sniðgøta haðar ávegis, so verður tikið undir við henni. Gloymið bara ikki, at ávísir leikir ikki kunna endurtakast, og heldur ikki rættast fyri møgulig mis- tøk. Føroyskir sjálvstýris- menn eru farnir at ótolnast. Hvøll ljóð úr firruni hoyr- ast nú frá føroyskum kong- um, ið aftur eru farnir at bretta sær á. Menningar- hjálp Ása Justinussen Nú tá orðaskiftið aftur hevur tikið seg upp um, hvørt tað almenna Føroyar letur ov lítið í menningarhjálp, havi eg eitt hugskot. Landsstýrið skal skriva niður til donsku stjórnina og biðja hana senda t.d. 10 mió.kr. beinleiðis til menn- ingarhjálp av onkrum slag og taka peningin burturav blokkstuðul- inum. So hava vit latið pening til menningar- hjálp, og avsendarin er tann rætti, nevniliga danska fólkið. Eg haldi tað vera ótrúliga dupult- moralskt av okkum at "reypa" av at vit lata menningarhjálp, tá ið tað eru donsku ar- beiðskonurnar og ar- beiðsmenninir sum hava sent peningin til okkara, tí at »vit ikki kunnu klára okkum uttan«. Tað hevur ongantíð verið hildið at vera nakað serligt at geva gávur víðari. Framhald av síðu 10 C M Y K 11 10