fríggjadagur 19. september 1997síða 18

18 tíðindablaðið » r Nr. 178 — 19. SEPTEMBER 1997 Fletting og hagreiding av kjøti Vu nærkast tíðin, tå heystfjøllini verða gingin. Tí skulu vit her endurtaka nókur ráð í samband við fletting og hagreiðing av kjóti Vísið stóran ans fyri tferinum undir flett- ng. lad er av serstakliga storum týdningi, at kjetið kki verður dálkað av skarn 2 tgerd og klæðir, ið hava verið nýtt til fiska- irbeiði., mugu ikki nvtast. flett verður. Krovið eigur at verða jongd í hjallin sum skjót- ist, so tað kølnar, og luft sleppur at ft. 4. Kjøt eigur ikki at verða hongt upp at turka. lu fiskimenn um tað er heitt, vátt og tilt í veðrinum. 5. Turt kjøt skal goym- ast kalt. Til. pkt. 1: Hervid k tszasar g ICES man ráða ogbrótarar gerast vi man herast andinum gerast nenna berast almenna i skútan man best verða mannað må nu hver føroyingur í landinum sanna við stovnum g stjórum um nesið hon heldur g fiskur úr last hennar ei verður seldur. Nú bygnaðar broytingar slagorð man verða vit almennu skútuna nútímansgera er nakar á dekkinum meira vil vera hettar kann féroyalandsskútan ei bera bygdum býum vit varðarnar reistu til minnis um teir sum bátarnar oystu mangur ein ikki til lands mundi vinna vit nøvnini skriva á varðinum finna Ja Faðir í Himli vit til tín her leita við bøn um at vísdóm tú geva os má so illa vit dugdu títt tilfeingi rekja vit sleppa nóg illa her fiskin at krøkja Malmberg D. Olsen, Strendur ! am Í 4IMurn € } KØ a net tað i KR} ÍSUr k kk til stad | ráð 1 lær N Øras | SN k ( 5 ngur hitin Íc i 22 ( ss seinr ørist bakternan 1 hitun ( Ju y 3 hitast k bakterian als ikki ørast. Kjøt eigur kh rða hongt upp , un rrá Bakte ør € har P irevr cpr k t{ rå ) í T i iKrar miilin rar inf k + Á r ný | 2 1 cloOstridi Kunnu vaksa. Umráðand €r 1 KJØ kki verður goymt 4fttøttum lati so um pD istikkpo {4 eru tá har í nd tt er Tess turrari kjøtid er, tess verri gerast umstødurnar hjá Clostridium botulin um. Vandin fyri vøkstri er sostatt størstur teir fyrstu 1-2 mánaðirnar, kjøtið hongur í hjallinum. Nakr- ar fyribils kanningar hava vist, at kjøt, sum hongur á miðjum oktober til miðjan januar, er ov turt til at Clostridium botulin- um kann klára seg. Tó skal dentur leggjast á, at hesir kanningar eru gjørd- ar eitt ávíst ár í einum ávísum hjalli. Eisini er munur á, hvussu turt fólk ynskja kjøtið. Sum oftast er tað soleiðis, at eiturið verður framleitt meðan kjøtið er feskt, serliga um tað hongur í einum heit- um rúmi. Um Clostridi- um botulinum kann vaksa og framleiða eitur í kjøti, ið er vorðið turt, vita vit rrin er skiltand: frá ár Í år og frå hjalli til hjal er tað best at binda um heilan fingur og goyma kjøtið kalt eftir at tað er turt um tað skal goymast yvir eitt longri tíðarskeið el ersin í hvussu er - Sum heild hevur reinførid í samband við fletting og hagreiðing av kjøtinum stóran týdning, tí jú færri bakteriur eru til staðar frá byrjan av, jú minni verður vandin Botulisma stendst av, at bakterian, ið nevnist Clost- ridium botulinum, ger eitt slag av nervaeitri. Hetta eiturevni lammar vøddarnar í kroppinum og er í ringasta føri lívshættisligt Umráðandi er at fáa læknahjálp sum skjótast um ein hevur illgrund um botulismu. Vert er at leggja dent á, at um so er, at fleiri fólk hava etið sama mat, kann tað kortini koma fyri, at bert ein verður sjúkur Sjúkan kann byrja við, at ein kennir seg ússaligan >g spyr, serliga tá talan er um Clostrndium botulinum slag E. Sjúkueyðkennini koma ftast 6-36 tímar eftir. at tann eitraði maturin er etin Sjúkueyðkenninni kunnu vera hesi * lamningur av eygnavødd um við dupultsjón ella ringari sjón og hangandi eygnalokum * eygu og muður gerast turr * spýggja kann vera, serliga tá talan er um slag E * ilt við at tosa og svølgja * lamningar av vøddum, andadråttur gerst tungur og ein orkar ikki at standa * vanliga er ongin fepur Í útløndum stendst botul- isma av niðursjóðaðum grænmeti ella frukt, fiska- verum (saltaðiðursjóðaðar, royktar, tur ella ráar), og onkrir tilburðir hava staðist av ymsum kjøtrættum Pinkubørn, sum eru undir | ára gomul, kunnu fáa botul- ismu av hunangi. Í Føroyum hava verið fleiri tilburðir av botulismu orsakað a skerpikjøti Yvirhøvur eitur matur sum ikki luktar sum hann skal ella sær út sum hann skal, at verda beindur burt ur. Matur úr bólgnaðum dósum eigur ongantíð at vera etin. Eingin fær tó vart seg til fulnar, tí at ofta gong- ur onki óvanligt at matin- um, ið er eitraður siga Heilsufrødiliga Starvsstov- an og Landslæknin i tíð- indaskrivi