hósdagur 9. oktober 1997síða 32
‹ fyrra síða allar 51 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 193 — 10. OKTOBER 1997
tíðindablaðið |
II. partur
Deyðarevsingar-
hættir í USA
Tann vanligastu avrættingarhættirnir í USA eru elektriskur stoytur, deyðilig
innspræning og at gassa fólk. Nakrir heilt fáir statir nýta at hanga ella skjóta
fólk. Deyðilig innspræning var fyrstu ferð nýtt í Okla-homa og texas í 1977,
síðani eru alt fleiri statir farnir undir at nýta nenda avrættingarhátt
Deyðilig Innspræning
Avrætting við deyðiligart
nspræning krevur áhald
andi innspræning í blóðæðr
við einum deyðilugum máti
av stutt bernadi sovievni
blandað við einum kem
iskum avlammandi evni
Hópurin av læknum hava
víst á, at evnini møguliga
ikki rigga so gott hjá sukur
sjúkum ella fyrrverandi
rusevnismisnytarum, hvers
æðrar tað møguliga er
torført at raka. Í onkrum føri
eru, sambært heilsufrá
greiðingum, minni skurð
viðgerðir neyðugar, fyri at
fáa nálina í æðrina
Statirnir, ið nýta deyðiliga
innspræning sum av
rættingarhátt eru: Arkansas
California, Colorado, Con
necticut, Delaware, Idaho
Hlinois, Indiana, Lousiana
Maryland, Mississippi
Missury Nevada New
Jersey, New Mexico, North
Carolina, Ohio, Oklahoma
oregon Pennsylvania
South Dakoda, Texas, Utah
Virginia, Washington
amerikanska hernadarvald
ið og amerikanska stjórnin
Elekritskur stoytur
Elektriskur stoytur hevur
sjónliga niðuroyðandi árin
á kroppin. Oll tey innaru
gøgnini verða brend; Fang
in fer ofta framyvir ímóti
fastspentu reimunum, tå ið
streymur verður settu til
Kroppurin broytur lit, hold
ið hovnar og onkutíð kemur
eldur í. Fangin kann hava
leyst lív, pissa ella spíggja
blóð. Sjóanrváttar siga altíð
at tað luktar illa av brendum
holdið, tá ið fólk verða av
rættaði við elekriskum
stoyti
Statirnir, ið nýta elektr
iska stólin eru: Alabama
Florida, Georgia, Kentucky
Nebraska, Ohio, South
Carolina, Tennesee og
Virginia
Gass rúm
Fangin verður afturhildin í
einum lufttættum, jarn
klæddum rúmi. Tá tekin
verður givið letur avrættarin
flótandi hydroclorid sýru
inn í rúmi fgjøgnum ein
ni Tå næsta- tekir
verður givið, verður nakað
av potassium cyamd kry
stalli ella tablettum av sær
jálvum latið í sýruna. Av
hesum verður framlettt
hydrocvanid gass, 10 oyður
møguleikan hjá blóðið at
framleiða hemoglobin
CYAN'i0 sum er blátt, litar
holdið eitt sindur blátt)
Fangin missur vitið innan
fá sekund um hann/hon
andar djúpt inn. Um tey
halda andanum tekur tað eitt
sindur longri. Aftaná at
fangin er staðfestur deyður
verður rúmið tømt við
carbon og ødrum „neutrali
serandi“ evnum. Starvsfólk
við gassmaskum reinsa
kroppin fyri giftevnum. Ein
óskettin bidimadur kann
doyggja, um hetta ikki
verður gjørt
Statirnir, ið nýta gass
rúmið eru: Arizona, Cali
fornia, maryland, Missi
sippi. North Carolina
Hanging
Fangar verða
avrættingina
vegaðir
áðrenn
Hvussu „fallið“ verður er
tengt at vektini hjá fang
anum (Talvur vóru gjørdar
í Englandi í 1800 talinum)
Tad skulu 1260 kraftarpund
á hálsin hjá fanganum
Vektin hjá fanganum verður
býtt í 1260 fyri at fáa
„fallið“ í fótum. Hetta er
fyri at:tryggja ein brådligan
deyða, minka um skurðslini
og at fangin ikki kvælist ella
hålshøggist. Utført ordiliga,
doyr fangin vid takinum um
triðja ella fjórða rygg
geiðslanum. Tað kendi
heingi knúturin verður
lagdur aftanfyri vinstra oyra
hjá fanganum, soleiðis at
fáa í hálsin í fallinum
Statirnir, ið nýta hanging
sum avrættingarhátt eru
Delaware, Montana og
Washington
Skjóting
Mil hesa avrætting verður í
grundini einki skrásett um
sjálva avrættingina. Fimm
menn verða settir framm
anfyri tann, ið skal avrætt-
ast. Ein av hesum hevur tí
deyðiligu kúgluna, men tað
r ikk krásett hver 3 januar 1996
veruliga rættaði. Síðani Skjóting verður "eimans
deyðarevsing aftur var sett nýtt í statunum Utah og
ild: eru tveir avrættaðir á = Idabu
henda hátt. Gary Gilmore í á
1977 og John Tavlor 26
Fangin er í deyðsklivanum teir síðstu 12 tímarnir áðrenn
hann verður avrættaður. Ofta verður sent boð eftir einum
presti, ið tó av trygdarávum stendur uttanfyri tremmurnar.
Teir flestu fangarnir seta spurningar um reinkarnatión.
Fáar tímar áðrenn avrættingina etur fangin sína síðstu
máltíð. í Texas eru tær kendu yvurdrivnu máltíðirnar.
Tað mest etna er dupultur Cheesburgari við kipsi
Soleiðis sær rúmið, har fangin fær eina deyðiliga inn-
spræning, út.Tá ið fangin er spentur fastur til bríkina,
sígur hann síni síðstu orð í mikrofonina, ið er bundin til
hátælararnar í áskoðararúminum. Ofta velur fangin eitt
skriftstað úr bíbliuni. Bødilin, ið stendur vinstrumegin
koyrur síðani gifti igjøgnum eina plastikkslangu, ið er
bundin til vinstra arm hjá fanganum
Doktararitgerð
i målfrødi
Fyri snøggliga hundrað er skrivað á, enskum
árum síðani vardi Jákup Bókin er um 260 síður
Jakobsen doktararitgerð skipað í seks hevuðs
í målfrødi á lærda há- partar: 1. Um ritgerðina
skúlanum i Keypmanna- samskipan, mannagongd
havn fyrsta dokt og føroysk ljóð- og
araheitið føroyingur = mållæra, 2. Fyrstu lánini
vann yvirhøvur fyri um ár 1600, og
Stívliga 35 ár seinni >Dictionarium
vardi Christian Matras Faroense« hjá Savbo, 3
sína målfrødiritgerd, og Gomul lån, 1600-1800
í januar í år gjørdist triði — 3. Nýggj lån, 1800-1940,
føroyingur doktari í mál 5. Nýkomin lån, 1940
frødi, tá ið Tórður 1995, 6. Onnur ensk lán
Jóansson á lærda háskúl- og nidurstøda. Bókin
anum i Aberdeen vardi sum forlagið FANNIR
sína ritgerð um ensk gevur út, er prentað í
lánorð í føroyskum avmarkaðum upplagi og
Ritgerðin, >English kostar kr. 299. fyri
Loanwords in Faroese<, eintakið
kemur nú á tí máli, hon
Fríggjakvoldið spæla
BERGMENN
Leygarkvøldid spæla
BIMS
ÉR see eee eee eee
PIZZAKØKURIN
er opin hvønn dag uttan månadag frå kl. 17-23.
Eisini hava vit a la carte matseðil.