leygardagur 8. november 1997síða 14

Í seinna parti av hugleiðingunum, sum Gunnar Hoydal skrivaði í Fraklandi herfyri, skrivar hann m. a. um Maur- ice Papon, sum hevur havt mong týðandi stór í franskari umsiting og hevur verið ráðharri hjá Valéry Giscard d'Es- taing, men nú er komið fram, at hann heyði ábyrgdina av, at nógvir jødar vórðu fyribeindir undir krignum Arbeiðsloysi i % að íða ar På era seg i seg i æT A Far g i MM Á 9 ppsk i ið rið r P 5 if „> ha 39 ar. Øl kulu fara 4 tímar niður rbeiðstíð men varðveita jønina, tey nú hava. Soleiðis skal tað tøka arbeiðið bytast út til fleiri, og øll fáa meira frítíð uttan at keyptorkan minkar Hetta er ikki akkurát upp skriftin hjá fyritðkunum og vinnuni. Tey siga saman við teimum borgarligu poltikk- arunum, at tað sum ræður um í landinum er ikki at arbeiða minni, men meira. At kostnadarstødid longu er ov høgt í mun til granna- londini, og at alheims kappingin krevur lættar heldur enn nýggjar byrðar á vinnuna. Hvussu arbeiðið verður lagt til rættis eigur at verða av gjørt í sáttmálum millum fyritøkurnar og tað einstaka starvsfólkið. Og hygg bara hvussu sosial- demokraturin Tony Blair ger hinumegin sundið! Har verður tað latið leyst, og eru har ungdómar, sum ikki duga at skikka sær, sum teir eiga, so skulu nú foreldrini k r 1 M N V in < i i Þ n I MA r g10. Ef rætt at há 1 m nu? spyr hon. Í 1 beið Ma » þú K 10 ? ) heiða sk r ikrant Im K rða 1 } , » i v Mit T il OKK r i 4 i rr ] ga teimun 5 niaip t Y nav n Q Ríkidemi Michel Rocard, fyrrrver andi forsætismálaráðharri hjá Mitterand, sær hetta meira søguligt ber tað til at lækka arbeiðs tíðina og varðveita lønina sigur hann. Tað er tað, sum hevur verið gongdin tey seinastu hundrað árini. Ar- beiðstíðin er farin niður í ein fjórðing av tí, hon var í 1880, og lønin er samstund- is fimmfaldad máld í føst- um virði. Tað eru bara hesi seinastu 15-20 árini, at løn og arbeiðstíð hava staðið í stað. Henda tíðin er undan- takið í søguni, og samstund- is tíðin við tí stóra arbeiðs- loysinum. Heimurin er bliv- in nógv ríkari hesa tíðina, men hetta rikidømid er bara fallið til teirra, ið hava dug- að at brúkt arbeiðsloysið sum vápn móti løntakaru- num. Viviane Forrester er fíggj- arfrødingur og hevur skriv- að fleiri bøkur um samfel- agsviðurskifti. Hon hevur hug at gera gjøldur burtur úr teimum, sum tosa um at taka harðari á árarnar, at ar- beiða meira og framleiða Sjálvandi Seinni partur a. Atheimurin ikki toln meira ørum og kuk KK f I i að I i ro t einki h ð arbeiða at:gera longur Frælsi i ak rbuskapur verður kallað in gekkaskort r, sum er lagdur uttan á ein alheims búskap, ið er einki uttan spekulatión. Teir stóru Jag bara € ngarnir rulla millum r eingin fram já ongar løg eitt spæl rum kasino pælarar, sum halda eg vita, hvar gekkurin er Gekkarnir Jú, her ganga nógvir gekkar vsir. Í hesum lítla býnum tið stórri enn Havnin, sær | friðarligt út. Fólk g i millum opnu búði nar á torginum og velja og vraka. Frukt og grænmeti sí langt eygað røkkur Eg har eru øll sløg av feskum fiski innkomin um náttina, frá svørdfiski niður i høggu slokkar og nebbasild. tað liggur og skreidir skyggj andi oman å isi, flugurnar tykjast at vera serliga óðar eftir tí svarta kjøtinum á tunfiski. Inni í tí lítla ráð- húsinum er reint og noss- ligt, fryntligt fólk tekur í- móti, tá ið tú vilt vita nakað um bygging og viðgerð av byggimálum. Tað er einki at ivast i, at her er gott skil f. Men nå hevur står gøla tikið seg upp. Fyri trimum árum síðani var kvinnuligur politikkari, Yann Piat, drip- in í grannabynum Hyéres, beint eystan fyri Toulon. Tveir ungir á motorsúkklu koyrdu framvið og skutu inn í bilin hjá henni. Teir vórðu seinni funnir deyðir í einum bilskúri, eitraðir av útstoytsgassi. Kanningar komu til tað niðurstøðu, at teir høvdu gjørt av við seg sjálvar, tí teir iðraðu seg um Maurice Papon er gamal maður, 87 ár, men birgur og fattur. Undir krignum ar- Nr. 214 - 8. NOVEMBER 1997 beiddi hann fyri tyska hersetingarvaldið og er nú komið fram, at hansara und- irskrift stendur á teimum útivið 1600 persónligu skjølunum, ið lótu jødar úr hes- um eina landsparti til hersetingarvaldið at føra til týningarlegurnar í Týsklandi og Póllandi sína misgerð. Men nú hava tveir blaðmenn kannað mál- ið og givið út bók, sum vil vera við, at talan er um pol- itiskt dráp á hægsta stigi. Byggilendi er sum gull her, og øgiligar upphæddir eru uppi í marglætisbygg- ingini allan vegin fram við strendurnar. Yann Piat hevði sett seg ímóti bygging á teimum stóru náttúragkju- num oman ímóti víkini eystan fyri býin, og bókin avdúkar nú eina loyniliga umsiting, har øll størri byggimál í landspartinum verða avgjørd í nevnd við nøkrum heilt fáum fólka- valdum, embætismonnum og umboðum fyri tær stóru byggifyritøkurnar. Teir báð- ir hægstu fólkavaldu í nevndini eru borgarstjórin í Marseille, Jean-Claude Gaudin, og formaðurin í høgraflokkinum UDF, Francois Leotard, bådir fyrrverandi rådharrar. Tad er henda loyniliga umsitingin, ið skal hava skipað fyri drápunum, sum var hetta Si- cilia ella Suduritalia. Teir fólkavaldu hava vist øllum aftur og nevnt hetta sum aft- ur eitt dómi um arbeiðið hjá gølupressuni og paperazzi- blaðfólki. Vit hyggja upp á tað lítlu klokkuna á ráðhúsinum. Franska flaggið veittrar so vakurt blátt, hvítt og reytt undir liðini á tí bláa ES- flaginum. Skil og ábyrgd, í øllum fórum uttan á hús- inum og inni við skivuna Men tá ið tað verður álvari, so taka størri og sterkari maktir við. Maurice Papo Tær stóru maktirnar, sann- leikin, ábyrgdin og sam- vitskan. Hetta er spurning- arnir í tí stóra sakarmáli- num, sum nú fer fram í Bordeaux móti Maurice Papon, og sum fær alt tað franska samfelagslívið at steðga á eina løtu. Maurice Papon er gamal maður, 87 ár, men birgur og fattur, á myndunum ber hann seg ógvuliga tignar- liga. Heilt frá ungum árum hevur hann verið týðandi