leygardagur 25. oktober 1997síða 14

lir ofta kynslig na vinkonu. Men skammar hann seg. tí tann Gud, hann veit um, er dómandi og bannar øllum stuttleika. Hugin verdur tidliga tyngdur av syndamedviti, men sum frå líður fánar tann ringa sam vitskan, og kvinnurnar fáa meiri og meiri at týða Skaldskapur fær gjøgnum skaldsøgurødini ein størri yg stórri leiklut, men hóast nakrar av teimum fyrstu bókunum eru á tremur av hesum áhuga, so er hanr ikki høvudståttur. Tað er sí nógv annað, sum trodkar á og krevur at verða lýst Sjónarhornið broytist Í fimta til sjeynda bindi, „Eitt dýpi av dýrari tíð“ 1984, >Í andgletti< 1988 og »Blåfelli« 1992, broytist sjónarhornið og flytur seg fríari ímillum persónarnar, so at lýsingar frá lestraráru- num í keypmannahavn BAÐ mose SEN Á skifta við afturlítandi br úr uppverkstrinum. Haraftr at eru titlarnir á teimum undanfarnu bókunum úr yrkingum eftir Christiani Matras, meðan >Eitt dýpi av dýrari tid« er úr yrking hjá havuðspersóninum sjálv- im Karmurin í hesum bindi er Keypmannahavn, men tað verður tikid um fleiri endar úr teimum undanfarn- u skaldsøgunum. Sum ikki einaferð hevur Hugin trup- ulleikar við tí forbrenda kynslívinum, sum ikki rætt- iliga vil, sum hann, og hann hevur ilt við at fáa eina sam- anrenning millum sez og gentu í lag. Antin vil hann ikki, ella vil hon ikki Frá fyrstan tíð er tað greitt, at Hugin vil vera rit- høvundur, og hann metir hendan leiklut at vera tann týdningarmesta av øllum Tá ið »Eitt dýpi av dýrari tíð< endar, hevur Hugin giv- ið út sítt fyrsta stuttsøgu- VU AS ARA AA SUS: * savn Í teimum báðum seinastu bindunum eru vit einamest í heimbygdini, kortini fara einstøk kapittul fram í Keypmannahavn Í miðjum leiki stendur Durita, hvers kynslív bæði bróður og biðlar royna at temja, men til fánýtis. Sjón arhornið verður tíðum flutt frá Hugini ul Duritu og brødur hennara og teirra lagnu, og lang brot er Hugin als ikki vid f spælinum Stundum kemur tað lesara- num fyri, at áhugin verður fluttur til aðrar persónar, tí at teir hava ein meira áhug- averda lagnu enn Hugin. Í so máta eru tey seinnu bind ini meiri fjøltáttað enn tey fyrstu. »Blåfelli« - seinasta bindið í rødini - tekur sam anum og hevur hendingar og upplivingar á orði, og hon endar við eini uppaft- urtøku av kenslunum hjá dronginum, tá ið hann heyði verið í hóslag við huldufólk fn Ringurin er lokaður Hóast hendingarnar í teimum sjey bindunum utt an iva í stóran mun byggja á egnar royndir og uppliv ingar, so hevur Jens Pauli Heinesen skapað eina bygd við fólka- og stadarnøvn um. Bygdin nevnist Fagri dalur og grannbygdin Mið garður! Tí, sum tað stendur á tittulblødunum, so eru bøkurnar skaldsøgur. Við hesum verður gjørt vart við, at hóast verkið hevur sítt stødi í endurminningum, so er tað, sum tú minnist, altíð sílað og vidgjørt Aðrar bøkur Umframt tær nevndu bøkur og eina rød av sjónleikum hevur Jens Pauli Heinesen skrivað tvey søgusøvn. Tað fyrra er blandingssavnid >Tann gåtuføri kærleikin« frå 1986. Ahugaverdasti teksturin er søgan »Ein lítil skaldsøga um frú A.«, sum rýmir frá manni og børnum Kynslívið er ein týðandi táttur í bókunum hjá Jens Paula Heinesen, og drongurin hugsar nógv um hetta - uttan at hann í fyrstani veit, hvat tað er - og hann spælir ofta kynslig spøl við eina vinkonu. Men alla tíðina skammar hann seg, ti tann Gud, hann veit um, er dømandi og bannar øllum stuttleika... g eini borgaraligart tilveru g fylgir sínum seksualitet á eini samfelagsligari niður gongd. Men frú A. er, har hon ynskir at vera. Søgan er tølandi og djørv. og knyt Í við tað næsta ir samband savnið Rósa Maria< kom í 1995 ger býtt I {v dóttir frú ( rari g Ulsamåan hverjar mynda eina stuttsøgu-syk triggjar søgurnar er, at tern kvinnuligu høv arnir hava dreymar, I eru fangaðar í einum smá borgaraligum helviti, sun tær halda er paradís. Við hvert kenna tær á sær, at nakað manglar, men sí finna tær bara upp á okkurt so tær gloyma hesar kensl ur. Frú E. í fjórðu søguni situr ikki hendur í favn, men hennara gerðir eru avlagað ar, og søgan vísir hjúnalagið sum rangmynd Tann fyrsti sanni persór urin, lesarin kunnast við, er seytjan ára gamla Rósa Maria, sum letur lesaranum jarðbundnar lýsingar av hinuri kvinnunum. Frú. B er eitt turkatræ. mamman frú C.. hevur verið burturi ørskapi, frú D. er býtt frú Í einkisigandi Sjálv | Rc si faria Í Ískað í harra E., men høv mn, og vit fáa ikki / end Frásagnirnar í ødrum parti av savninum standa leysar bæði av fyrra parti g av hvørjari aðrari, og sum tær undanfarnu segur nar snúgva tær seg í høv uðsheitum um kærleika ella kanska beinari: um skort andi kærleika. Undirtittulin á savninum kundi verið Søgur um miseydnaðan kærleika og kvett kærleiks sambond Þemu Í fyrra parti av skaldskapi num er eitt av høvudstemu num listamaðurin mótvegis samfelagnum. Kann ein list- amaður virka í einum borg araligum samfelag? Vil samfelagið loyva hesum? Tað vil samfelagið avgjørt ikki í »Yrkjarin í Selvik« og listamaðurin verður van- virdur og mettur sum ein spilla. Hetta byggir ivaleyst fyri ein part á egnar royndir Jens Pauli Heinesen sigur í eini grein frá, hvussu hann Nr. 204 - 25. OKTOBER 1997 sum ungur helt, at listamað urin mátti vera tann mest virdi persónurin í einum samfelag, tí hann leggur mest fyri. Tað varð nú brátt at hann fekk greiðu á. at tað er beint øvut: tað eru ikki mong, sum brýggja seg um tíansheldur virða eim sta mann Í teimum fyrstu bókunum er høvudspersonurin mang listamaður. ella hanr hevur ætlanir tann vegin. Í stórfingr Frænir eitur rmurin« tekur høvundurin vleiðingarnar av tí kjak kenda e letur høvuds persónin vera blaðmann og politikara í einum samfelag í upploysing, har høgrapop ulistiskar kreftir taka valdið Gamansleikur« I-II og Rekamaðurin< eru skemt ar dagdvøljur, og »Tey ja sær gudar« hevur Al fred Adler í baksynim. Eitt sindur iromiskt kann tað tykjast, at hevuðspersónar nir eru synir ein listamann t tað akkurát er vegna virðing. teir hava mett persónurin Hugin eim lista sál. 10 hevur havt samband ið yvirnatúrligar kreftir Listamaðurin finst í øllum skaldskapinum, men í ym iskum hami Í øllum teimum mongu orðaskiftunum í skaldskap inum hjá Jens Paula Heine sen verður ført fram, at tað ikki er stórur munur á fas cismu og kommunismu Sæmbært høvundin er ein asti dialektikarin hann sum stuðlar tí demokratiska samfelagnum. Øll onnur eru stirðnað í teirra meiningum úst tí tey ikki eru dialektist Meðan ein høvundur sum Heðin Brú lýsir tað nýggja dnaðarsamfelagið sum ein framburð. uttan tó at undirmeta tað gamla nfelagið, so førir Jens Pauli Heinesen atfinningar ram ímóti nútíðarsamfelag im. Hann setir ikki á nakr an hátt tað undanfarna sam fel ið fram sum fyrimynd men lýsir skeivleikar og sakn í okkara samfelag, ser liga har munurin gerst ov stórur millum ta framkomn u tøknifrødina og tað anda liga vesæladømid. Allastað ni i skaldskapinum hjå Jens Paula er bardagin hjá tí in tellektuella móti hesi armóð og ti dølskleika, sum hevur við sær, at tå ikki hugsar sjálvur, men í staðin letur onnur gera tað fyri teg Vovið saman við hesum høvudstema - listamaður mótvegis samfelag - eru nógv onnur temu: tíðin sum fyribrigdi, minnilutakenslur sum rakstrarmegi at vinna vald á ødrum, tann vidføddi frumangistin, kensluloysi í náttúruni og so kynslívið Í eini skjótt tretivu ára gamlari grein ger høvund urin hesa nidurstødu: >At hava hjartalag fyri øllum, bødili, offuri og ringasta brotsmanni, tað er uppgåv- an hjá honum, ið skrivar«