týsdagur 18. november 1997síða 4

R fr Nr. 220 - 18. NOVEMBER 1997 AIDS- grunnur stovnaður i Føroyum - Hóast lyklapersønar víða um landið vid jøvnum millumbilum skipa fyri tiltøkum, so er neyðugt at hava ein samskipara, sigur Anna Samuelsen, 4 tíðindablaðið Umboð fyri AIDS-grunnin í Danmark: - Vit mugu ongantíð DAGNY Joi NSEN AIDS-grunnurin í Føroy r P iður y tí Í eygad, at veita uppiysing m HIV og AIDS r at stuðla sjúklingum formaður í AIDS-Ráðnum ovska grunnin Aðrenn almenna fundin fríggjadagin, boðaði stig ikararnir frå, at fólk ístaðin t gjalda atgongumerki lata AIDS-grunnin må peningagavu fyri Það vóru nakrir sjúkra Anna Samuelsen sigur. at inæmingar, sum gjørd y ikki enn hava gjørt upp I, at AIDS innuri! ningi kom inn stuðul frá Lívstryggir hetta arbeiðið Ein partur av upphædd [ : ni leyp av. og sjúkrasystra rður dagurin næmingarnir gjørdu il eitinun Vit lata peningin til AIDS -Ráð AIDS er her ið í Førovun framvegis sigur Anna Ogvuliga lítið hoyrist til sjúkuna, sum fyri fáum árum síðani kyknaði um all- an heim. Kortini er vandin ikki av. Vit mugu frameftir upplýsa og ráðgeva um HIV og AIDS, til tess at fyribyrgja, siga Jens Ole Nielsen, yvirlækni á Hvid- ovre Sjúkrahúsi og Anna Graumann, kunningarstjóri í danska AIDS-grunn- Tå Anna Samuelsen var Danmark i ødrum ørindum fór hon at tosåa við umboð fyri AIDS- grunnin í Dan mark, fyri at vita, hvussu tey har høvdu skipad seg Eg fekk teirra vidtøkur og vit hava nú lagað tær til Samuelsen, sum henda dag in fer at halda fyrilestur í Studentaskúlanum Um arbeiðið í Føroyum sigur Anna Samuelsen, at lyklapersónar eru víða um í landinum. Teir skipa javnan Inum fyri tiltøkum, men at neyð føroysk viðurskifti, so ugterviðeinum samskipara Da: Tad merkir kortini ikki farnir heimanífrá, tí tað hev um sambandi, men vitskulu gfUMnUrin kundi Sl RAS he 5 eið Jes hava bast sjúkt ir verið ov torført at siga = læra tey at vera umhugsin, — EUT Anna Samuelsen jálv arbeiðir Anna Sam L kunnu sig sínum nærmastu frá teirra = sigur Jens Ole Nielsen Hon er sera fegin um til uelsen sum sjúkrasystir stó f k nhað að. Tað | stóðu. Tað hevur tí heldur Anne Graumann. kunn taki ti sum ta sir seg ran part av degnum g al AIDS-grunnir mark og Hvidovre Hospital fólk halda. at vand so stórur longur, men so er ikki verið lætt hjá teimum at siga familjuni í Føroyum ingarstjóri í danska AIDS grunninum, sigur, at henn- so knípur tað við at halda áhuganum uppi fyri hesum vandamáli í Føroyum tað er avmarkað, hvussu nógv tíð er til AIDS-arbeið ið. Hon hevur arbeitt við sum serliga tekur sær av ikki frá, um tey eru vorðin sjúk ara uppgáva er at upplýsa | N 992 HIV-smittaðum og AIDS AIDS er heimsumfatandi = sigur Jens Ole Nielsen um støduna í heiminum Hóast - Kl pr - et inum síðani á 2. men sjúklingum, í Føroyum og trupulleiki. Eitt nú ferðast Hann veit um einar 12 sum heild, og harvið av. túra UPPhædd, so hjálpti VviðgongUr at tað er huga hildu fyrilestrar um arbeiðið í Danmark Eini 200 fólk luttóku á fundunum fyri fakfólk inn an heilsuverkið hósdagin og almenninginum fríggja- dagin Jens Ole Nielsen, yvir- lækni og professari í medi- sin, var annar gesturin Hann hevur verið leiðari á deildini fyri smittusjúkur, síðani deildin var stovnað í 1985. Hann var eisini ein av stigtakararnum, tá danski AIDS grunnurin varð stovnadur, og hevur sitið sum formaður í grunninum í níggju år. Í løtuni er hann limur í danska Heilsustyri- num, og virkar sum AIDS ráðgevi har, umframt at hann er formaðurin í stýr inum fyri EURO-AIDS ungfólk víða um í heimin- um, og tí er neyðugt alla tíðina at gera vart við sjúk- una Sjúkan skist aðrastaðni Serliga í Asiu og Afrika breiðir sjúkan seg, og hon verður eisini innflutt til Danmarkar, eitt nú við flótt- afólkunum úr hesum lond- um. Tí er umráðandi at ver- ða ansin, sigur Jens Ole Nielsen Umleið 200 - 250 fólk í Danmark fáa árliga HIV smittuna. Av hesum eru 60 pst. homosexuell og 40 pst heterosexuell fólk Í Føroyum hevur sjúkan ikki gjørt eins nógv um seg Jens Ole Nielsen heldur, at tað kemst av at fólk flyta 16 føroyskar sjúklingar, sum gjøgnum årini hava havt sina gongd å Hvidovre Sjúkrahúsi, ella hava verið innlagdir - Okkara uppgáva hevur verið at skapa samband millum sjúkling og avvarð- andi í Føroyum, og at veita teimum peningaligan stuð- ul, so annadhvørt sjúkling- arnir hava havt møguleika vitja í Føroyum, ella at fam- iljan er komin til Danmark- ar at vitja tann sjúka, sigur yvirlæknin Tey ungu læra at hugsa seg um Hann heldur, at tað nú er umráðandi at upplýsa og kunna tey ungu um vandan fyri HIV og AIDS. og læra tey at hugsa seg um. Hóast marka sjåkuna, so væl sum til ber í Danmark - AlDS-grunnurin hevur 12 ár á baki, og vit hava vist, at tað ber til at skipa upplýsingarvirksemið so- leiðis, at tað avmarkar sjúk- una - Endamálið við AIDS- grunninum er at samla pen- ing, sum lutfalsliga verður latin til gransking og til at hjálpa sjúklingunum og av- varðandi teirra Hesin grunnur byrjaði í smáum, men árini vit hava verið virkin, eru 125 mió krónur latnar til gransking og peningaliga hjálp Peningurin er fingin til vega við gávum, og við at skipa fyri tiltøkum, har kend fólk í Danmark hava luttikid ókeypis, sigur Anna tað um, at Livstrygging í samband vid stovnina hevur latið 10.000 krónur til før ligt tå tað gongst væl í hond, sum nú tå grunnurin er stovnaður Hin gesturin var Anne avlandinum til Danmarkar viðgerðarhættirnir nú eru Graumann Gra kunningarstj serliga til Keypmanna betri, og at farið verður und | AIDS-grunninum. havnar, har lættari er at hva ir nýggja viðgerð um eitt } Me Nielser Ir, á hjá teimum. sum eru sam ella tvey ár, so er vandin fyri inna Samuelsen m sidan var r.óg kynt at verða smittadur als ikki — formaður i AIDS-Ráðnum gJø pplysa un Danski yvirlæknin veit av Tað er hugaligt tá væl | HIV g AIDS um føroyingar, sum eru - Vit skulu ikki ræða tey gongst í hond, serliga nú | sjukuna, men SEINastu armi er Minni gjørt a hesum eki smittaðir ella hava AIDS Hesir sjúklingar eru ungu, ella krevja at tey skulu halda seg frå kynslig AIDS-grunnurin er stovnaður