leygardagur 29. november 2003síða 3

4 Nr. 228 - 29. november 2003 Nr. 228 - 29. november 2003 5 Tendra jólatræ í Havn JÓL Tíðindaskriv Í dag, leygardagin kl 15:30, verður jólatræið á Vaglin- um í Havn tendrað. Havnar Hornorkestur fer at spæla, og Heri Joensen, prestur, og Jan Christiansen, býráðs- formaður, fara at tala. Síðani fara Ung Stjørnu- skot at syngja á Glade Hjørn. Jólatrøini á Argjum, Hvítanesi, Norðradali og í Kollafirði verða tendrað næsta vikuskifti. Vøksturin er steðgað- ur, og einasta grund til panikk er, um tað almenna fer niður í landskassan og stuðl- ar vinnuni. Hetta er ein av niðurstøðun- um hjá Búskapar- ráðnum, sum fríggja- dagin kom við síni frágreiðing fyri 2003. BÚSKAPARFRÁ- GREIÐING Øssur Winthereig ossur@sosialurin.fo Øll tekin eru í Føroyska samfelagnum um, at nú gongur verri. Arbeiðsloysi er kvinkað uppeftir. Út- flutningurin veksur ikki longur. Og tað almenna lúrir við sparingum og um- hugsar studning til útvaldar vinnur. Búsakaparráðið kunn- gjørdi fríggjadagin sína frá- greiðing um støðuna í Før- oyum. Og í niðurstøðunum verður staðfest, at tað gongur afturá, men sam- stundis verður hvassliga ávarða móti at blanda seg upp í vinnulívi.' – Í tíðum við afturstigi tekur spurningurin seg ofta upp, um tað almenna fyri at halda upp á arbeiðspláss skal lata kapitalstudningar til vinnutólini í einstøkum vinnugreinum í trupulleik- um. Hesuferð hevur serliga verið talan um rækjuflotan og alivinnuna Í ár hava røddir verið frammi um verju av rávørutilgongdini til fiskavirkini og studning til flutning av fiski, vísir frágreiðingin á og skrálar í høvdið á politikarunum, um at halda fingrarnar burtur frá vinnulívinum. Latið falla sum ikki kann standa – Greiða svarið er, at eftir- spurningurin eftir arbeiðs- megi má undir ongum um- støðum haldast uppi við at seta konkursreglurnar í út- flutningsvinnunum úr gildi við studningi av ymsum slag. Reglan, um at fyritøk- ur, sum yvir longri tíðar- skeið ikki forrenta sína nýtslu av framleiðslumiðl- um, mugu fara á húsagang, er týdningarmesta spæli- reglan í einum marknaðar- búskapi og skal vera strangt umsitin. – Her skal leggjast áherðsla á vandamiklu av- leiðingarnar av bæði kap- italog rakstrarstudningum og av øðrum verjutiltøkum. Orsøkin til at eingin fyri- tøku- ella vinnugreina- spesifikkur studningur skal latast er, at annars broytist atferðin hjá vinnulívinum soleiðis, at virksemið lagar seg ikki til broytt markn- aðarlig viðurskifti. Marknaðurin er Guð Føroyar eru við í einum marknaðarbúskapi og skulu klára seg har. Og tað uttan mun til, hvørja kapping vit kunnu vænta okkum. Fara kinverjar at framleiða bíligt flak, so mugu førloyingar gera okkurt annað ella selja fiskin óvirkaðan av land- inum. Høvuðsávarðingin er, at tey, sum hava við fisk at gera, skulu lurta eftir kilo- prísinum, sum keyparin bjóðar og skulu ikki lurta eftri politiskum nevndum. Og skulu so undir ongum umstøðum biða eftir eini fíggjarligar innspræning úr landskassanum. – Vit gera okkum sjálv- um ein beina við at lata útflutningsprísirnar óskerd- ar raka framleiðaran, tí tað er styttsta leiðin til neyðugu tillagingina av framleiðslu- gongdini. Styttstu leiðina til vinnuliga broyting fáa vit við at lata framleiðaran av vøruni merkja prístekini so skjótt og ótarnað, sum til ber, verður sagt í frágreið- ingini. – Um tað verður við fesk- um fiskavørum – viðgjørd- um ella óviðgjørdum – at vit best kunnu kappast á marknaðinum, so slepst ikki undan, at vit fara at flyta fiskin so feskan sum til ber á marknaðin, antin sum lidnar døgverðarættir ella sum ráfisk til útlendsk virki. Tað er betri at hetta hendir skjótt og ótarnað heldur enn við einum long- um millumbili við lágum inntøkum og burturoyðsli av almennum pengum. – Um vit í framtíðini fara at framleiða fryst flak á flakatrolarum undir Føroy- um, flyta feskan fisk ella fesk fløk við flogfari í meg- inlandið ella framleiða lidnar døgverðarættir við framkomnari tøkni, er ikki til politiskar nevndir ella í virkanarbólkar (lobbyir) hjá vinnubólkum og fakfel- øgum at avgera. Tað eigur harafturímóti at vera ótarn- aða kappingin um renta- bilitet, sum avger hendan spurningin. Fiskiloyvi og aliloyvi skulu keypast Meiri kapping skal inn í bæði fiskivinnuna og ali- vinnuna. – Løgin um vinnuligan fiskiskap, sonevnda "Fiski- dagaskipanin", peikar fram móti árinum 2004, tá gyld- isskeiðið til upprunaligu loyvini, sum vóru givin í 1994, endar. Hetta høvi eig- ur at verða brúkt til at end- urnýggja lógina, so fiski- dagaskipanin gerst ein marknaðarlig skipan, har marknaðarprísur verður latin fyri fiskidagarnar. Tá fáast fyritreytirnar upp á pláss fyri munadyggari eff- ektivisering av fiskiskapin- um. Tá skipini gjalda fyri rættin at fiska, og rásurnar gerast rúmari og fríari í skipanini, verða tað tey mest effektivu førini og best riknu fyritøkurnar, sum fáa høvi at sleppa framat. Og um alivinnuna verður skrivað: – Viðvíkjandi alivinnuni eiga karmarnir um vinnuna at umskipast soleiðis, at all- ar forðingar fyri útlendsk- um kapitali verða avtiknar. Eru myndugleikarnir bangnir fyri, at útlendskar fyritøkur keypa føroyskar alifyritøkur av "strategisk- um" orsøkum (eitt nú fyri at niðurleggja virksemi), ber til forða fyri hesum á annan hátt. At steingja fyri útlendskum íløgum í før- oyska alivinnu er í øllum førum ein vánalig loysn. – Eisini eigur tað al- menna, sum eigari av firð- unum at uppkrevja leigu fyri aliloyvi. Um landið regluliga uppkravdi leigu svarandi til tilfeingisrent- una, heldur enn at lata ali- loyvini fyri einki, hevði eitt aliloyvi ikki verið ein gáva til útvaldar persónar. Har- aftrat hevði spurningurin, um fíggingarstovnar skulu fáa loyvi at taka veð í ali- loyvinum, tá verið týdning- arleysur í politiskum høpi, og heldur verið ein spurn- ingur um, hvat er mest praktiskt fyri raksturin av vinnuni. Skal ikki ræðast útreiðslur Landskassin skal ikki halda seg vera eina fyritøku, sum skal hjúkla um sínar pengar í landsbankanum. Fíggjar- politikkurin í landinum skal ikki verða stýrdur av um fíggjarlógin gevur hall ella avlop. Búskaparráðið heldur, at framgongd kann koma við at tað almenna stimbrar heimamarknaðin, men tað skal ikki gerast við studningi. Búskarráðið mælir ikki beinleiðis til, at landsstýrið fer inn og stimbrar búskapin, men heldur ikki at nøkur serliga grund til at ræðast. – At stara seg blindan upp á gjaldsjavnan og úr- slitið í fíggjarløgini er ann- ars vanligt millum bæði politikarar og fólk flest. Millum onnur hevur sam- gongan hevur sett sær sum mál, at fíggjarløgtingslógin skal geva avlop í hvørjum ári – og helst vaksandi av- lop. Eisini úr Løgtingsins fíggjarnevnd hevur ljóðað, at hon fer ikki at bera eitt fíggjarlógaruppskot, sum gevur hall, niðan í Tingið. – Hetta sáðar iva um sparitiltøkini hjá Lands- stýrinum veruliga eru ætlað sum liður í einari strateg- iskari politiskari kós um minni almenna nýtslu og um at fíggja tað almenna við føroyskum skattum eina. Heldur bendir hetta á ein illa grundaðan fíggjar- politiskan ótta fyri úrslit- inum í fíggjarlógini. – Landsstýrið eigur at vera til reiðar at hava hall á fíggjarlógini í sama mun, sum tað er til reiðar at hava avlop. Skulu konjunkturaft- urstig ikki raka meinari enn neyðugt er, eigur tað al- menna í minsta lagi at halda eina støðuga kós í út- reiðslupolitikkinum, uttan mun til um hall av og á er í landskassaroknskapinum. Búskaparráðið skrálar: Haldið fingrarnar burtur Hvørki alivinnan ella rækjuvinnan eigur at vera stuðlað við almennum pengum. Framleiðararnir í Føroyum skulu vera teir fyrstu at merkja, tá søluprísurin lækkar, sigur Búskaparráðið millum annað í síni frágreiðing Herman Oskarsson, formaður í Búskaparráðnum C M Y K 5 4 www.smyril-line.fo J. Broncksgøta 37 · Postsboks 370 · FO-110 Tórshavn Tlf: 34 59 00 · Fax: 34 59 50 · booking@smyril-line.fo 1 vika í Danland-íbúð í Blokhus, Hirtshals ella Ebeltoft ferð við uppi haldi fyri 2 vaksin og 2 børn við bili fram og aftur úr 5.995,- 1 vika í summarhúsi í Easterhoull í Hetlandi Frítíðardepilin Pers Hotel í Gol í 1 viku ferð við uppi haldi fyri 2 vaksin og 2 børn við bili fram og aftur 5.000,- Ferðist 2 og gjaldið fyri 1 fram og aftur í innv. 2-koyggju- kam ari við wc/bað íroknað bil: Til Danmarkar: Til Noregs: Til Hetlands: 2.990,- 2.380,- 1.790,- ferð við uppi haldi fyri 2 vaksin og 2 børn við bili fram og aftur 4.500,- Hósdag - Mánadag: Mánadag - hósdag: 1.500,- 1.000,- úr 600,- Til Danmarkar ella Noregs Tilboðið er gald andi frá 18.9. - 2003 til 27.3. - 2004