hósdagur 8. januar 1998síða 10

10 Nr. 4 — 8. JANUAR 1998 Gongst illa at fáa folk at sløkkja eld Í summum bygd- um í Suðuroynni er at kalla ómóg uligt at fáa fólk at manna sløkki- liðið. Og komm- unurnar hava ikki ráð at senda teir, sum eru, á skeið, at læra at sløkkja eld AK! BERTHOLDSEN Fyri kortum kom eldur í eimi hús í Hvalba Ein einasti sløkkilids maður er í Hvalba - men sann var í Havn eitt ørindi Hvalbingar sum komu gjørdu klárt at oysa vatn á Men av tilvild var ein i ml SIÐKKI I! av liver yrt staddur í HvaiDa ar tosa terr fra & Nógva staðni í Suðuroynni eru tey illa fyri, skuldi eldur komið i. Í Hvalba og i Snadvik er vónleyst at fáu fólk at manna sløkkilidid og sløkkilidsmennir á Tvøroyri sleppa ikki á skeið at læra seg at sløkkja. Fyri kortum kom eldur í eini hús í Hvalba og tá kundu tey, sum komu at hjálpa, gjørt skaðan verri, hóast tey sjálvandi meintu tað væl at oysa vatn á, tí sum um- stødurnar vóru, hevði tað gjørt nógv størri skaða enn gagn Fleiri = slekkiliðsmenn komu síðani av Tvøroyri og fingu skjótt sløkt Skaðin var lítil og ongin Vónleyst at fáa fólk Hetta er ein talandi mynd av, hvussu ring stødan er í norðara parti í Suðuroy, tá ið tað kemur til sløkkilids- arbeiði Aki Dimon á Tvøroyri, sum er brandmeistari í Tveroyrar- og Hvalbiar Kommunu, sigur, at tað er sera trupult at fáa fólk at manna sløkkilidini. I Tvøroyrar kommunu er- u Øravik, Tvøroyri og Froðba. I Hvalbiar Kommunu eru Hvalba og Sandvík Aki Dimon sigur, at serl- iga í Hvalbiar Kommunu hevur verið sera trupult at fáa fólk, hóast sekt er fleiri ferðir eftir fólki — Tað hava verið fýra mans í slekkiliðnum i Hvalba, sum allir høvdu verið á roykkavaraskeiði — Men nú er bara ein eftir, tí allir hinir, tríggir eru farnir til skips o.s.fr. Men har verður framveg- is roynt at fáa løkkiliðið mannað. Brandmeistarin sigur, at tað skulu helst verða einir fýra mans í sløkkiliðnum í Hvalba A ' Tvgroyri hevur eisini verið trupult at fáa fólk fyri teir, sum eru eru farnir at eldast, ella eru farnir. Men har hevur tað eydn- ast at fáa fýra nýggjar mans, so har er stødan ikki so ván- alig Sleppa ikki á skeið Men Aki Dimon sigur, at manningartrupulleikin er ikki tað einasta, tey hava at dragast við. --Eitt er at hava fólk. Eitt annað er at læra teir, hvussu teir skulu bera seg at, táið eldur kemur í. — Og tað vísir seg, at vera sera trupult at fáa fígging til at senda sløkkilidsmenn- inar á skeið. Og hetta heldur brandmeistarin er ein sera stórur trupulleiki Áki Dimon sigur, at teir fýra, nýggju mennninir á Tvøroyri eru ikki slopnir á skeið, og útlitini fyri at teir sleppa á skeið, eru smá Hann sigur, at tað er kommunan, sum eigur at betala skeiðið. Men kommunan sigur bart út, at hon hevur ikki ráð. Tí verða nú aðrir útvegir royndir. M.a. at fáa trygg- ingina at betala fyri skeið- ini. Tað heldur hann hevði ikki verið órímiligt, tí trygg- ingin er tann einasta, sum fær nakað sum helst burt- urúr, at eldur verður sløkt- ur Aður er tosað við lands- stýrið um trupulleikan, men har er onki hent Annars heldur hann, at tað er nógv fyri, at vit hava ein brandskúla norðuri við Air, sum vit ikki hava ráð at brúka. Og hann saknar eina av- gerð um, hver hevur á- byrgdina av, tá ið komm- unan ikki megnar tað. At verða sløkkiliðsmaður er sjálvboðið, men teir fáa timaløn tað tíðina, teir eru til arbeiðis og á skeiði Hetta er ikki nóg gott — Eg eri fullkom- iliga samdur í, at hetta er ein trup- ulleiki. Men um tað er beinleiðis lógarfusk, fáa vit ikki at vita fyrr- enn seinni AK! BERTHOLDSEN - Eg eri púra samdur um. at hetta er ein trupulleiki. Ja veruleikin er, at hetta er ein afturvendandi trupulleiki hvert emasta ar Suni Jacobsen, formaður f arneyndini er púra r við Jóannesi Eides formanni Javnaðar- '/KSINS atfinngingum nansara um, at summi av teimum málum, sum vórðu samtykt í unginum nú beint yri ársskiftið, hava ikki fingið so neyva. politiska viðgerð, sum tey áttu at fingið Men um tað er beinleiðis sum Jóanne Eidesgasard hevur málborið seg. vil formaðurin í fígg arnevndim ikki svølgja utt an víðari Tað fer ikk fyrrenn Seinni Jóannes Eidesgaard hevur verið so misnøgdur við tað politisku viðgerðina, at hann ætlaði at skrivað løg- tingsfofmanninum bræv har ætlanin var at spyrja, um fyri garfusk at vísa seg hetta var tað, løgtingsfor- maðurin meinti við orðini í ungskipanini um „vælskip- að“ og „væl úr hondum greitt ungarbeiði“ Í eini viðmerking til So- hevur løgtingsfor- agt, at hann hevur bara ábyrgdina av arbeiðn um í sjálvum tingsalinum, g tað hevur verið eftir bók- Ini, uttan í einum føri, táið løgtingid samtykti at víkja frá eini tíðarfreist Men hvussu arbeiði varð skipað í nevndunum, høvdu teir ymsu nevndarformenn- inir ábyrgdina av Gamal trupulleiki Nú um nýggársleitið var tað figgjarnevndin, sum hevði tær flestu viðgerðirnar Og formaðurin í fíggjar- nevndini viðgongur, at talan er um ein trupulleika, tí tíð- in er ikki nóg góð at vid- gerða málini Hetta er serliga ein trup- ulleiki hjá andstøduni, tí sum er fær hon ikki høvi at seta seg nóg nágreiniliga inn í málinum, sigur Suni Jacobsen — Og eg skilji væl, at ting- menn úr andstøduni eru misnøgdir við tað politiska arbeiði Hjá tingfólkum úr sam gonguni er trupulleikin ikki so stórur, tí samgongan hev- ur mangan tugt og tannlað mál igjøgnum, áðrenn tey koma á ting, so vit kenna málini. — Men tað er ikki rætt, at andstødan ikki eisini fær stundir at seta seg nágrein- iliga inn í málini Hann sigur, at tað er ein afturvendandi trupulleiki tvær ferðir um arbeiði, at tingfólk verða druknað í arbeiði — Tað er ti, at í hvørjum desember månada dykir — Tad visur seg at vera ringt at gera nakað, uttan at tað skal vera í síðstu løtu. Hetta er ikki nóg gott og átti at verið broytt, heldur Suni Jacobsen landsstýrið mál í tingið, sum skulu setast í gildi tann 1. januar — Og hvønn mars mánaða dýkir landsstýrið somuleið is mál niðan í tingið tí síðsta freist at leggja mál fyri í tingsetuni er 15. mars Suni Jacobsen sigur, at tað løgna er. at hóast vit eru varug við trupulleikan, og lova bót og bata hvørja ferð, endurtekur søgan seg hverja ferð. Tað vísir seg at vera tungt at fáa nakað gjørt, uttan í seinastu ltu Hann sigur, at sjálvur hevur hann mangan átalað hetta, men at tað rínur ikki við Hann átalaði tað m.a. í sambandi við álitið um fíggjarlóg. Og hann fanst at tí í desember í 1996, tá ið bruttuskattaskipanin kom Formaðurin í fíggjar neyndini sigur, at hann er púra samdur við tingfor- mannin sum kundi hugsa sær, at evstamark varð sett fyri, nær uppskot, sum skul u í gildi 1. januar, kunnu leggjast fyri tingið. Hann sigur, at hann hevur eisini umrøtt møguleikan at seta fleiri nevndir enn tær, sum eru nevndar í tingskip- anini. Tingskipanin hevur ein ventil, sum gevur rúmd fyr- i, at aðrar nevndir verða skipaðar. Men Løgtingsformadurin er komin til ta nidurstødu, at talan er bara um heilt serligar nevndir. So tað ber t.d. ikki til at gera eina serl- iga skattanevnd, sigur for- maðurin í figgjarnevndini Er tað rætt at seta lógir í gildi, sum ikki eru nóg væl vidgjørdar? Tað er ein meting. Ég eru nú heldur ikki samdur við Jóannes Eidesgaard, at talan er um so nógv mål, sum hava fingið so út av lagi vánaliga viðgerð. Men tað er rætt, at málini eru ikki vidgjørt í smálut- um, og tað skulu tey helst. Hóast málini eru mong, eru nøkur teirra vælkend og væl kannad. T.d. var okkurt målid lagt fram i fjør, uttan at tad eydnadist at gera tey liðug, so tey máttu leggjast framaftur nú. Og hann heldur ikki, at tað er so ónátúrligur tekn- ikkur í málinum um skatta- lætta til sjófólk Men nú er tað serliga broytingarnar í mvg, funnist varð at? Ja, men heldur ikki hetta er nýtt, tí tað stendur í sam gonguskjalinum Nakað annað er so tað, at Toll á Skattstovan er ikki fegin um undntøk í mvg skipanini Men heldur ikki tad er nakað nytt. Tað vóru teir eisini, táið sjóklæðir sluppu undan mvg. Nú er so eitt sindur komið afturat. Suni Jacobsen heldur eis- ini, at tað er eitt mark fyri, hvussu tey kuinnu viðgerða mál. Hann heldur ikki, at longdin á viðgerðini er tað sama sum dygd — Bruttoskattaskipanin fekk ikki drúgva viðgerð, men eg veit onki um, at hon ikki riggar, og eg havi onki hoyrt til atfinningar ímóti henni. Jóannes Eidesgaard finst at, at broytingarnar 1 mvg skipanini fingu yvirhøvur onga viðgerð? Tað er ikki rætt. Í ti sambandinum gjørdi eg greitt, at fekk eg meiriluta fyri málinum, vórðu tey av- greitt. Suni Jacobsen sigur, at hann hevði boðsent lands stýrismanninum til fundar og bað hann hava tey neyð- ugu embætisfólkini við, so vit fingu umrøtt øll tey sjey malini, sum vóru til við- gerðar. Og tað gjørdu vit. Vit umrøddu tey eitt fyri eitt ein seinnapart leygar- dag. Men tað er greitt, at tað var ikki ein viðgerð. sum fór í smálutir og tað var ikk iein viðgerð, sum hon átti at verið. Men at ongin viðgerð var, er ikki rætt, sigur Suni Jacobsen. sum