týsdagur 13. januar 1998síða 15

Nr. 6 — 13. JANUAR 1998 tíðindablaðið or Ii: (lu; 1 HEFE NØMH EPS + føbndabinnin syd. 47 Loysing - og hvat so? z I sambandi við Føroyavitjanina hjá danska forsætisráðharranum fyrr í vikuni Til minnis um Krisjan Dahl Í gjár 11 januar andaðist a fd ; var kikarin hjá donsku fjølmidlunum vendur ímóti Føroyum i ein mun, sum sjåldan er sæddur Serliga tíðindasendingarnar hjå Danmarks Radio og TV2 vóru merktar av Før- oyatidindum. Stórur dentur var lagdur á føroysku mót- støduna ímóti vitjanini, og javnan róðu tíðindafólkini framundir at ríkisfelags- skapurin var í vanda. Hetta varð tó avsannað í tíðindu- num hjá TV2 eftir at Nyrup var niðuraftur komin: Ein Gallup kanning hevði víst, at 75% av føroyska fólki- num er fyri at varðveita rík- isfelagsskapin. Snævurskygdir politikarar Tað hevur verið hugstoytt at frætta tíðindi úr Føroyum hesar seinastu dagarnar. Ein orsøkin er tær nógvu faktu- ellu villurnar í tíðindunum, so sum at løgmaður konse- kvent verður nevndur >fær- øsk statsminister« og at for- madur javnadarflokksins verður nevndur »Jannes Eidesgaard«. Men hetta eru småting, sum vanligi danski útvarpslurtarin ella sjón- varpshyggjarin ikki verður ørkymladur av. Verri er tå føroyskir politikarar sleppa framat. Spurdir um vidur- skiftini imillum Danmarkar og Føroya snara teir inn á føroyskan innlendis politik, og geva soleiðis eina fatan av at vera politiskir nalva- skodara og heimfødingar. Edmund Joensen og demokratii Edmund Joensen harmast framan fyri donskum sjón- varpshyggjarum, at før- oyskir løgtingslimir ikki duga at bera seg at. Eg havi fyrr í vikuni gjørt eina við- merking til henda marghátt- liga atburð, men lat meg taka afturíaftur — kanska eitt sindur sakligari hesaferð. Grundsjónarmiðið í demo- kratinum er, at fólkið ræður. Hetta er trupult um >fólkið< er stórt í tali. Fyri at loysa henda trupulleikan er um- boðsmannastýri = innsett. Fólkið velur nú einstakling- ar at umboða seg og vilja sín. Fólkið gevur soleiðis valdu umboðunum eitt mandat, t.e. rætt til sína vegna at taka avgerðir. Tað samlaða mandatið endar so- leiðis í lóggávutinginum, sum í Føroyum er Løgting- NAV totboltur i Faroyingafelagið í Arhus Vestergade 48 D, 8000 Arhus C Áarstova er opin månad. hósdag kl. 16-18 Friggjakvøld kl. 21-03, atgongumerki fyri ikki limir 10 kr Føroyskur skúli fyri børn leygardag, ólíka vikur, frå kl. 11.00 ul 14.00 ið. Sætt úr einum demokrat- iskum sjónarhorni er Løg- tingi soleiðis ovasta fólksins umboð í Føroyum. Lóg- gávutingið velur eina stjórn, sum í Føroyum kallast Landsstýri. Stjórnin tekur sær av dagliga rakstrinum av samfelagnum, men er í einum og gllum undirgivið lóggávutinginum. Lands- stýrið er undirgivid Løg- tinginum, eins og Løgting- ið í seinasta enda er undir- givið Føroya fólki. Ti er tað óhoyrt at løgmadur hartar Løgtingid ella limir tess. Edmund Joensen tykist taka eftir forsetum ymsastaðni í heiminum, men hann gloymir at teir eru valdir av fólkinum. Og eg havi enn ikki hoyrt tann fólkavalda forsetan, sum í einum demokratiskum samfelag hevur hartað fólk sítt. At løgmaður, sum ovasti um- sitingarligi leiðari í Føroy- um trinur fram í donskum sjónvarpi, og sigur seg vera misnøgdan við ovasta um- boð fólksins — Løgtingid — kann i minum høvdi bara hava eina avleiding: At Ed- mund Joensen leggur frå sær. Ger hann tad ikki sjålv- ur, átti Løgtingid at koyrt hann frå. Men hvørki hend- ir, og virdingin fyri føroysk- um politikki fånar. Einki samhaldsfesti Eitt annad dømi um våna- ligt svar, var tå Finnbogi Isakson, í donskum sjón- varpi, sat og illgitti um, hvat lå aftanfyri uppskot javnad- arflokksins um sjålvstyris- lóg. Danir eru »bedøvandi likagladir« við føroyskan partapolitik (og hvi skuldu teir annað?). Tílík álop kunnu íkki skiljast sum ann- að, enn dómi um væntandi føroyskt = samhaldsfestið. Um Løgtingid og limir tess ikki hava so frægt at standa saman um, at partapolitisk kegl kann goymast til gest- irnir eru farnir, hvussu í víðu verð ætla Finnbogi Ísakson og Tjóðveldisflokk- urin so at heimssamfelagið skal fáast at viðurkenna Føroyar, sum sjålvstødugan stat? Loysing - og hvat so? Hetta leiðir fram til tridju kæru mína í hesum umfari. Innandura Bellevue høllini leygardag kl. 19. Innandura fótbóltur i Hasselager Skole frå kl. 15- 17 Styrkivenjing og motión í Vorrevangsskolen hósdag kl. 18-19. Flogbóltur í Frydenlund- skolen fríggjadag kl. 16-18 og svimjing kl. 18-19 Sertiltók: Hoyrið telefon- svararan á tlf. 86-180604 Danskir fjølmiðlar hava gjørt nógv burturúr at lysa tað teir kalla »løsrivelsesbe- vægelsen« í Føroyum. Í eini ískoytissending til vanligu TV-avísina í DR-TV sluppu triggir kirkjubømenn fram at mikrofon og myndatóli. Hesir vóru feðgarnir á Kirkjubøgardi, Páll og Jóannes Patursson, og so Tróndur Patursson. Teir tos- aðu allir um loysing og frælsi og kúgan, men so heldur ikki so nógv annað. Einki itøkiligt var sagt um hvussu Føroyar skuldu ella kundu skipast í eini sjålv- stýrisframtíð. Einans hetta, at Føroyar vóru undir fremmandum ræði. Ikki eitt orð um, at fólkaviljin í Før- oyum ikki er til at loysa. Bara hetta jabbi um at danir vóru harrafólkið, sum ikki vildi geva føroyingum frælsið sitt. Nú skal eg ikki dylja fyri, at eg eri fyri at Føroyar gerast eitt sjålvstød- ugt og sjálvstyrandi sam- felag. Eg eri fyri, at føroy- ingar bera so í bandi, at ríkisstuðulin verður burtur- beindur. Men eg eri eisini fyri einara demokratiskari skipan í einum frælsum Før- oyum. Eg eri fyri at vit skulu hava politivald og dóms- vald. Eg eri eisini fyri, at børn mini kunnu fáa skúla- gongd og læknahjálp. Eg eri eisini fyri, at:tað lítla av tilfeingi, sum er í Føroyum, kemur øllum borgarum í landinum til góða. Her eru nógv mál, sum eg ivist í at øll loysingarhuga eru samd um. Og taka vit so við, at tað eftir øllum at dóma ein- ans er 1/4 av fólkinum, sum vil loysing, hvussu kann ein so skuldseta onnur enn Før- oya fólk fyri at landið fram- vegis er partur av danska ríkinum? Hví ikki, ístaðin fyri at nyta nógva orku í eini roynd at geva dønum ringa samvitsku (sum teir kortini ikki fáa), royna at nyta kreft- irnar heima í Føroyum? Hvi royna Páll, Jóannes, Tróndur, Zacharias og onnur ikki ístaðin at fáa aðrar føroyingar at trúgva uppá. at loysingin ber til? Eg ræð- ist loysingina, um virðingin fyri vanligum demokrat- iskum háttalagi er so lítil, sum hon tykist at vera í sonevndu lovsingarrørsluni. Føroyingar i Noregi Føroyingar og fólk vid til- knýti til Føroyar hittast til óformligan hugna fyrsta leygardag í mánaðinum á Kafé Asylet, Grønland 28. i Oslo Norsk-Færøysk Lag skip ar fyri últakinum Felagið hevur tlf. #47 22 67 48 29 Hvat var av vsarunum? Endiliga fari eg at loyva mær at undrast eitt sindur. Tey árini eg havi verið í útisetu, havi eg kent nógvar lesandi landsmenn, sum gjørdu stór krgv galdandi mótvegis føroyskum mynd- ugleikum. Eitt av stóru málunum hevur verið at skava so nógvar almennar pengar inn undir seg, sum gjørligt. Grundgevingin fyri at biðja pengar hevur verið, at um ikki lesandi útisetar vóru mutradir við føroysk- um pengum, tímdu teir ikki at koma aftur til Føroya eftir loknan lesnað, og soleiðis fór landið at missa almikið. Somu útisetar hava íkki helmad í at geva føroyskum politikkarum av grovfílini, fyri væntandi dugnaskap. Eg hevði tí væntað, at nevndu útisetar, tá teir komu aftur til landa, fóru at bjóða seg fram, at gera ting- ini ødrvisi. Men skamfåi, at endað hesi fólkini í almenn- um størvum, har tey grava seg niður og halda fram við at liva av ti, sum vanligi arbeiðs- og fiskimadurin dregur til landið. Krev til teirra sum kravdu! Samanumtikið má sigast, at eftir øllum at dóma er langt eftir áðrenn føroyingar eru politiskt búnir til eitt sjålvs- stýrið, sum kann metast við tey rundan um okkum. Men um vit halda, at eitt albanskt ella eitt russiskt demokrati er nóg gott mál at seta sær, so er íkki at bíða, men at kappa beinavegin. Eg haldi tó at rættast var, um allir løg-, búskapar- og sam- felagsfrødingarnir, sum før- oyskir skattgjaldarar hava givið bróst í lestrartíðini, kvittaðu fyri við loksins at seta sær sjálvum krav. Hetta kundu teir gjørt við at nyta lærdóm og hegni sítt í seri- øsum politiskum arbeiði, ikki sær sjálvum, men sam- felagnum at frama. Hver veit um ikki frælsið og loys- ingin tá komu heilt av sær sjálvum? Keypmannahavn 09.01.1998 Jóanes N. Dalsgaard Kristnastova Birmavej 36, København S, tlf. 31 55 18 09 / fax 31 SK GI 49 Friggjakvøldid Kl. 20 er kristiligur fundur Sunnumorgunin kl. 11 er samkomufundur vid breyð bróting og sunnudagsskúli kl. 12.30 Krisjan Dahl eftir langa sjúkralegu. Krisjan gjørd- ist bert 50 ára gamal, nú hann slóknaði. Fyri góð- um ári síðan gjørdist hann sjúkur og kom ongantíð fyri seg aftur. Fyri okk- um, sum kendu Krisjan, kom andlátið ikki óvart á. Krisjan kom í starv á Sosialinum í januar 1984, og undan tí hevði hann starvast innan fiskivinnu og byggiarbeiði frá 1964-68. í 1969 fór hann undir lestur og í 1973—77 starvaðist hann í uttanrík- ismálaráðnum. I 1977-—83 arbeiddi hann innan fiskasølu og á Nordafar, og í 1984 kom hann so í starv sum fyritaksstjóri á Sosialinum. Nógvar = broytingar vóru farnar fram á blað- num. Blaðhúsið var nýtt og somuleiðis nýggj prentsmiðja. Tað var tungt at fáa tølini at hanga saman, men Krisjan var áhaldin í sínum arbeiði. Hann dugdi sera væl at fáa ymsu starvsbólkarnir á Sosialinum at sam- starva, og hann var íkki ein stjóri, sum var bang- in fyri at smoykja upp um armar. Krisjan var ein sera tolin maður, og nú tankarnir leita aftureftir, so var hann kanska í so tolin. Tá kreppan kom, rakti hon eisini Sosialin sera meint. Fleiri av blødu- num, ið Sosialurin prent- aði, fóru á heysin, og sum fyritaksstjóri nivdi gongdin Krisjan sera nógv. Hann var ein per- sónur, sum ikki dugdi at leggja arbeiðið eftir á ar- beiðsplássinum, tá hann hevði frí, og hinvegin so vóru dagarnir ofta sera — tá okkurt skal koyrast ella goymast danska tíð, á FM 107,1 anglais í Aalborg Lille Kongensgade 10B 9000 Aalborg Tlf. 98 13 63 30 Húsið er opið Mánadag. mikudag og friggjadag frá kl. 17-19 Leygardag frá kl. 22-03 Fóroysk blað liggja frammi, friggjadag eisini DANNY TRANSPORT Tlf. 19192 Evangeliska Røddin Odense. Føroyska sending- in frå Odense Radio hoyrist hvønn mikudag kl. 16.40, langir, tí Krisjan fór sjåld- an av blaðnum, fyri enn tað var liðugt prentað og koyrt út . Men í 1996 kom blaðið so undan, og Krisjan kundi stoltur leggja ein rokniskap, sum vísti eitt yvirskot, fyri aðalfundin I samrødu við Krisjan beint ådrenn hann gjørd- ist sjúkur, tosadu vit um framtíðina hjá blaðnum, og eg hevði viljað unt Krisjani nógv góð ár aft- urat, nú fruktirnar av tí, sum hann var við til at leggja lunnar undir, geva úrslit. Mínir tankar leita í kveld til tykkara, sum hava mist. Fyrst og fremst til tín Karlu og børnini Paulu, Fróða og Svein, sum hava mist ein góðan mann og pápa. Á Sosialinum er saknurin stórur, nú Krisjan ikki er longur. Vit drípa hevur í minninum um Krisjan Dahl og vilja vísa teimum avvarðandi djúpastu sam- kenslu Eyd6lv Dimon Dagur og vika Hvønn sunnudag kl kórvenjing í håsinum Hvønn týsdag er føroysk- ur skúli fyri børn á Hern ingvejskole Í hellini á Filstedsvejens- skole: Týskveld og hós- kvøld hondbóltsvenjing fyrr menn og kvinnur. Fríggja kvøld kl. 18-20 innandura fótbóltur Nærri boð um tiltøk og tíðir á tlf. 98 15 38 78 17 er