fríggjadagur 14. november 2003síða 10

Nr. 199 - 3. november 2003 19 Nr. 217 • fríggjadagur • 14. november 2003 • 77. árgangur • www.sosialurin.fo ÍtróttarFøroyar verða endavendar Skuldsetingarnar flúgva gjøgnum luft- ina millum føroysku hondbóltsfeløgini, og løgreglan er nú av álvara farin at gera um seg ÚTLENDINGAMÁLIÐ Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Rættilig øði kom í grindina, tá tað gjørdist greitt, at ein fyrispurningur frá VÍF til fútan er tikin upp sum pol- itimál. Fyrispurningurin, sum er prentaður aðra staðni á síðuni, snýr seg um, hvørjar reglur eru gald- andi fyri útlendsk ítróttar- fólk í Føroyum. Løgreglan hevur eftir øllum at døma kannað mál- ið, men enn hevur VÍF so ikki fingið nakað svar. Hinvegin hevur hevur VB í øllum førum fingið av at vita, og mikukvøldið kundi Útvarpið boða frá, at danska Udlændingestyrels- en hevur kravt, at Aukse Vysniaskaite og Asta Armonaviciute verða send- ar av landinum. Víðari varð sagt, at sakførarin hjá VB, Christi- an Andreasen, hevur kært hesa avgerð, eins og hann hevur biðið um, at eingin verður sendur av landinum, fyrr enn kæran er viðgjørd. Um sama mundið, sum Útvarpið bar tíðindini, máttu tey í Klaksvík eisini standa skúlarætt. Her hevði Stjørnan undan árinum fingið tríggjar útlendskar leikarar, og kannað varð nú, hvørt pappírini hjá hesm vóru í lagi, og tað vóru tey Brøvini Niðanfyri prenta vit brøv- ini frá VÍF, sum eftir øll- um at døma hava fingið sannan eld í málið um út- lendingar í bestu føroysku hondbóltsdeildini. Tann 15. oktober sendir VÍF soljóðandi skriv til Føroya Landfúta: »Viðv. arbeiðs/uppihalds- loyvum til ítróttarfólk, ið koma til landið Vestmanna Ítróttarfelag hevur tey seinastu árini havt eysturlendingar at hjálpa okkum við hond- bóltinum her í bygdini. Tá ið vit á fyrsta sinni fóru undir at arbeiða við at hesi fólk til landið, ráð- førdu vit okkum hjá fólki, ið arbeiða hjá omanfyri nevnda stovni. Vit eru sera væl nøgd við ta ráð- geving, vit hava fingið, og skulu tit hava rós fyri góða ráðgeving og hjálp- semi øll árini. Tað, sum vit nú standa spyrjandi yvirfyri er, eru ikki øll líka fyri lógini? Okkara royndir vísa, at tað tekur tíð at fáa allar formalitetir í lagi, millum 3 og 6 mánaðir, og tað er so nakað, ið vit hava valt at góðtikið. Í seinastuni hava vit verið vitni til, at onnur feløg, ið vit kappast við, hava megnað at fáa leikarar til landið við øll- um í lagi upp á onga tíð, 5 dagar, ella eru øll loyvini í lagi? Ella eru tað vit, ið eru skeivt ráðgivin øll árini? Vit vilja við hesum heita á tykkum um at kanna, um tað er Vest- manna Ítróttarfelag, ið ger nakað skeivt, ella tað eru hini feløgini, ið nýta skeivar mannagongdir. Feløgini, ið vit hugsa um, eru: VB 1. deild kvinnur (2 leikarar) Neistin 1 deild kvinnur (1 leikari) Stjørnan 1. deild kvinnur (3. leikarar)« Sama dag sendir VÍF hondbóltssambandinum avrit av skrivinum, saman við hesum brævi: »Viðv. spæliloyvum hjá útlendskum leikarum Vit hava í dag sent Føroya Landfúta hjálagda skriv. Í hesum sambandi fer Vestmanna Ítróttarfelag at heita á tykkum at kanna, um allar reglur eru fylgdar viðvíkjandi hesum leikarum. • Hava allir leikararnir uppihalds- og arbeiðs- loyvi í Føroyum? • Hava teir galdandi spæliloyvi í Føroyum? • Eru allir spælararnir leysgivnir av sínum út- lendsku feløgum? • Er EHF kunnað um, at teir leika í Føroyum?« Tá tað kemur fram, at fút- in hevur tiki málið upp sum politimál, uttan at VÍF er vorðið kunnað um hetta, sendir VÍF nýtt skriv til Føroya Landfúta: Vísandi til skriv okkara, sent í faxi 15.10.03, og í posti sama dag, skal her- við verða sagt f´ra, at skrivið møguliga kann skiljast sum eitt "politian- meldilsi" av feløgunum, nevnd eru í skrivinum. Tað er tað ikki, og Vest- manna Ítróttarfelag nokt- ar fyri, at skrivið kann verða nýtt í møguligari ákæru móti nevndu fel- øgum. Spurningurin hjá Vest- manna Ítróttarfelag er, um tað er loyvt útlendskum leikarum at leika í/við før- oyskum ítróttarfelag, um so er, at endaligt uppi- halds- og arbeiðsloyvi ikki er komið í rættlag. Ítróttarsambondini – í hesum føri HSF og EHF – hava givið neyðug spæli- loyvi, ið er galdandi samb. teirra lógum og reglum, men okkum er gjørt kunnugt av myndug- leikunum, at ein treyt fyri at útlendingar kunnu leika við føroyskum ítróttarfel- ag er, at arbeiðs- og uppi- haldsloyvi eru komin endaligt í rættlag. Vit vilja hava staðfest, um uppihalds- og arbeiðs- loyvi krevst ella ikki krevst, fyri at útlendingar kunnu venja og leika við føroyskum ítróttarfelag, eftir at føroyskt ítróttar- samband, saman við av- varandi útlendskum ítrótt- arsambondum, hava av- greitt teirra loyvir, gald- andi eftir teirra reglum og lógum. Vestmanna Ítróttarfelag ákærir ongan fyri lógar- brot. Vestmanna Ítróttar- felag ynsir at fáa greiðu á treytum fyri útlendingum í føroyskum ítróttarhøpi, so vit – og onnur við - eru vitandi um, hvussu ar- beiðast skal frameftir.« Hóast ein stórur kavabóltur tykist vera farin á rull í før- oyska hondbóltsheiminum, so heldur formaðurin í VÍF, Jógvan Sigurd Poulsen, framvegis fast um tey sjón- armið, sum hann áður hevur ført fram. - Tað, sum vit vildu við hesum var, at greiðar spæli- reglur skuldu vera á øk- inum. Tað er líkt til, at hetta nú verður galdandi, og í so máta er endamálið rokkið, leggur hann fyri. – Men tá tað er sagt, so harmar tað meg ótrúliga nógv, at málið er komið so- mikið langt, sum tað er. Tað hevur ongan tíð verið okk- ara ætlan, at leikarar skuldu tveitast av landinum, og heilt erligt, so hevði eg ikki fyristillað mær, at hetta skuldi henda. – Men um tú spyrt, um eg siti eftir við ringari sam- vitsku, so er svarið nei. Reglurnar eru til fyri at tær skulu haldast, og so ber tað ikki til, at summi bara gera, sum teimum lystir. Vit hava alla tíðina syrgt fyri, at okkara pappír eru í lagi í slíkum førum, og tað vóna vit, at tey eru, hóast vit enn ikki hava hava fingið nakra viðmerkingin frá fútanum um fyrispurning okkara. Tað hava vit so heldur ikki fingið frá HSF, og tað undr- ar okkum ikki sørt, má eg siga. Men sjálvt um reglur- nar kunnu tykjast tungar, so hava vit altso valt at fylgt teimum, sigur altso VÍF- formaðurin. so eftir øllum at døma. Sum tað framgongur aðra staðni á síðuni, so hevur hetta tó eisini vakt øði í Klaksvík, har starvsnevndarformað.- urin, sum ikki er heilt ókendur í Vági, langar út eftir vestmenningum. Slaturin vildi eisini vera við, at Neistin hevði fingið vitjan, og at Lina Andri- ulyte skuldi verða send av landinum, men sambært teimum upplýsingum, sum Sosialurin hevur fingið um málið, er einki í hesum. Enn hevði so eingin í Neist- anum fingið vitjan av løgg- uni, og sum skilst vóru øll pappír her eisini komin í rættlag. Kjarnin í øllum málinum tykist vera, at leikararnir hjá VB eru komnir til Før- oyar sum vanlig ferðafólk. Til slíkt krevst bara vanligt ferða- (turist) visum, og tað hava tey í Vági hildið vera nóg mikið. Hetta er eitt nú loyvt í Danmark, har kunn- gerð gevur ítróttarfólki loyvi at virka fyribils við slíkum loyvi, men tann kunngerðin er ikki galdandi í Føroyum. Sum skilst, so er tað heldur ikki enn soleiðis, at útlendsku leikararnir í Vági hava arbeiði, tí arbeiðs- loyvið er jú ikki komið upp á pláss. Men sambært ákærunum, so er tað nóg mikið, at leikararnir hava móttikið nakrar veitingar frá VB. Í hesum førinum hevur VB syrgt fyri ferða- seðlunum, tá útlendingarnir eru komnar til landið, eins og hesi eisini skulu hava eitt stað at búgva, og hetta hevur ákærin heft seg við. Sambært skattalógini er slíkar veitingar at rokna sum skattskyldug inntøka, og skalt tú hava skattskyld- uga inntøku í einum landi, er neyðugt við arbeiðs- og uppihaldsloyvi. Hetta hava eftir øllum at døma ikki hugsað um í Vági. Og at meta eftir út- lendingalógini, so kann hetta geva eina harða revs- ing. § 59, stk. 2 í lógini sigur, at «Med bøde, høfte ella fængsel indtil 1 år straffes en, som beskæftiger en ud- lænding uden fornøden ar- bejdstilladelse på Færø- erne...«. Altso kann leiðsl- anVB, sum í hesum førin- um verður roknað sum ar- beiðsgevarin, í ringasta føri standa til fongsulsrevsing í eitt ár. Hetta tó treytað av, at lógarbrotið er framt við vilja ella við grovum ósketni og við fíggjarligum fyrimuni fyrimuni fyri eyga, og tað er ilt at ímynda sær, at hetta skuldi verið galdandi í førinum hjá VB. Tøgn í HSF Meðan málið soleiðis rumblar ógvusligani í fel- øgunum kring landið, tykist Hondbóltssambandið standa sum tigandi aktørur á síðulinjuni. Okkum hevur ikki eydnast at fingið orðið á formannin í HSF, Eivind Jacobsen, sum er burtur- staddur í arbeiðsørindum, men sum skilst, so hevur HSF enn ikki lagt seg úti málið. Spurningurin er so, hvørt tað hevði gjørt nakran mun, um HSF biðjur myndug- leikarnar hyggja við eitt sindur mildari eygum eftir málunum, men við at standa tigandi, kann tað einans elva til, at ákærur um passivitet fara at hegla oman yvir sersambandið. Hvussu er og ikki, so er undir øllum umstøðum líkt til, at ein kavabóltur er farin á rull. Ikki bara innan hondbóltin, men so sanni- liga eisini innan allan før- oyskan ítrótt, tí er fútin fyrst farin at grópa hjá ei- nstøkum hondbóltsfeløg- um, so er lítið at ivast í, at onnur feløg kunnu vænta sær vitjan. Hvørjir vinnar- arnir eru í hesum spælinum er ilt at síggja, men tapar- arnir kunnu helst gerast fleiri. Í løtuni tykjast tvær litaviskar hondbóltskvinnur og leiðslan í VB at standa á hesum lista, og eingin trygd er fyri, at tann listin ikki verður longdur í næstum. Eitt keðiligt mál Formaðurin í VÍF harmast gongdina í málinum, men heldur at upprudding var neyðug Í Stjørnuni máttu tey mikukvøldið standa skúlarætt fyri løgregluni, sum vildi hava alt at vita um øll loyvir hjá út- lendsku leikarunum í felagnum ÚLENDINGAMÁLIÐ Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Løgreglan er av álvara far- in undir at kanna spæli- loyvini hjá útlendskum leikarum í Føroyum. Tað máttu tey í Klaksvík ásanna, tá tey mikukvøld- ið brádliga máttu standa til svars fyri, hvussu útlend- ingarnir hjá teimum vóru komnar til landið. Og tað er einki dulsmál, at tey í Klaksvík eru alt annað enn fegin um, hvussu útlendingamálið nú tykist at koyra. Gestur Hovgaard er formaður í starvsnevndini hjá Klaksvíkar Ítróttarfel- ag, og sjálvt um hann ikki stendur fyri hondbólts- deildini, so hevur hann í sessinum evstu ábyrgdina av felagnum. Og hann helt tað vera nógv fyri, at eitt hondbóltsfelag soleið- is er farið til fútan fyri at fáa málið staðfest. – Fyri at siga tað akkur- át, sum tað er, so er mín meting, at VÍF er í ferð við at smildra føroyskan hondbólt sundur. Meintu teir nakað við hesum – annað enn at melda málið - so varð hetta tikið upp á fundi í HSF. Har høvdu feløgini kunnað tosað sín- ámillum um, hvussu hetta skuldi gerast, og so var fútin so ikki íblandaður av hesum ávum, eru greiðu boðini. – At VÍF hevur havt sínar trupulleikar við at fáa leikarar til landið, er eingin umbering í so máta. Teir hava beinleiðis nevnt onnur feløg í sínum skrivi, og so fútin noyddur at kanna hesi, og so er skjótt, at ákæra kann reisast. Og at hetta kann fáa stórar avleiðingar fyri all- an føroyskan ítrótt, er Gestur ikki í iva um. – Frammanundan eru nógv feløg, sum nóg illa hóðra undan. At tey kort- ini gera tað, er tí eldsálir kring landið leggja eina rúgvu av tíð og orku í felagsarbeiðið. Kanska kenna tey ikki altíð allar lógvir, so sum donsku út- lendingalógina, men eg ivist ikki í, at eingin av hesum snýtir við vilja. Tey hava gjørt arbeiðið í allar bestu meining, og at tey soleiðis skulu revstast fyri arbeiðið, tí at nakrir vest- menningar hava fingið ilt onkra staðni, er nógv fyri, staðfestir KÍ-formaðurin. Í Klaksvík var tað ann- ars Kristofftur Ragnars- son, formaður í hond- bóltsdeildini, sum mátti svara fyri løgregluni, og tó at hann harmaðist gongdina í málinum, so var hann ikki heilt so hvassorðaður sum starvs- nevndarformaðurin. – Hjá okkum vóru øll pappírini í lagi, so har var einki at heinta. Vit hava alla tíðina syrgt fyri, at røttu mannagongdirnar eru nýttar, og so hava vit bara góðtikið, at málini hava tikið ta tíð, tey hava tikið, sigur Kristoffur. – Eg skal ikki standa her og verja VÍF á nakran hátt, men mín fatan er, at tú hevur við slíkt at gera, so mást tú seta teg inn í tær reglur, sum eru gald- andi. Tað hevur VB eftir øllum at døma ikki gjørt, og tað er sera harmiligt. Tí eingin ivi skal vera um, at eisini vit eru sera kedd- ir av, at málið nú tykist fara so langt, sum tað er farið, sigur Kristoffur. Húsarannsókn í Klaksvík VÍF er í ferð við at smildra føroyskan hondbólt sundur, sigur formaðurin í starvs- nevndini hjá Klaksvíkar Ítr- óttarfelag, Gestur Hovgaard Aukse Vysniaskaite er ein av útlendsku leikarunum í VB, sum nú er undir ákæru frá danska útlendingastýrinum. Ein ákæra, sum uttan iva fer at senda veldugar skelkir gjøgnum samlaða føroyska ítróttarheimin 19 C M Y K 18 Nr. 217 - 14. november 2003 19